Кыргызча Инжил (Новый Завет на киргизском языке)

Институт перевода Библии (ИПБ) – это российская научная организация, занимающаяся переводом, изданием и распространением Библии на языках неславянских народов, проживающих в России и в сопредельных странах. Эти народы (около 85 млн чел.) имеют различные культурные и религиозные корни и говорят на более чем 130 языках. Численность носителей некоторых из них составляет миллионы, другими владеют только несколько тысяч и даже сотен человек. Одни языки имеют давнюю литературную традицию, а для других письменность была создана совсем недавно. Цель Института перевода Библии – создать точный и богословски верный перевод, чтобы донести содержание Библии до современного читателя на родном языке.

Деятельность ИПБ проходит по благословению Святейшего Патриарха Московского и всея Руси Кирилла. Офис Института располагается в Москве, в Андреевском ставропигиальном монастыре. 28 октября 2015 года весь коллектив Института перевода Библии был удостоин  медали священномученика Евгения (Зернова) в благодарность за многолетнее плодотворное сотрудничество в деле распространения Слова Божия и христианского просвещения народов Якутии. Медаль вручил Председателю Правления ИПБ протоиерею Александру Троицкому епископ Якутский и Ленский Роман.

Книга взята с сайта http://ibt.org.ru/ru/


Матай

1

 

Ыйса Машаяктын санжырасы

 

1Ыбрайымдын тукумунан чыккан Дөөт падышанын тукуму Ыйса Машаяктын санжырасы:
2Ыбрайымдан Ыскак, Ыскактан Жакып, Жакыптан Жүйүт жана анын ага-инилери,
3Жүйүттүн Тамар аттуу аялынан Перес менен Зерак, Перестен Эсрон, Эсрондон Рам,
4Рамдан Аминадап, Аминадаптан Наасон, Наасондон Салмон,
5Салмондун Рахап аттуу аялынан Обоз, Обоздун Рут аттуу аялынан Абыт, Абыттан Жесей,

 

6Жесейден Дөөт падыша туулган. Дөөт падыша Урийдин жесирине үйлөнүп, андан Сулайман туулган.
7Сулаймандан Рехабам, Рехабамдан Абыя, Абыядан Аса,
8Асадан Жашапат, Жашапаттан Жорам, Жорамдан Узия,
9Узиядан Жотам, Жотамдан Ахаз, Ахаздан Эзекия,
10Эзекиядан Манаш, Манаштан болсо Амос, Амостон Жошия,
11Жошиядан Экония жана анын бир туугандары туулган. Ушундан соң, Жүйүттүн эли Бабылга зордук менен көчүрүлгөн.

 

12Бабылга көчүрүлгөндөн кийин Экониядан Шелтиел, Шелтиелден Зоробабыл,
13Зоробабылдан Абыют, Абыюттан Элияким, Элиякимден Азор,
14Азордон Садок, Садоктон Аким, Акимден Элиют,
15Элиюттан Элазар, Элазардан Матан, Матандан Жакып,
16Жакыптан Жусуп туулган. Жусуп Машаяк аталган Ыйсаны төрөгөн Мариямдын күйөөсү болот.
17Ошентип, Ыбрайымдан Дөөткө чейинки мезгилдин аралыгында он төрт муун, Дөөттөн Бабылга көчүрүлгөн мезгилге чейин он төрт муун, Бабылга көчүрүлгөндөн Машаяк төрөлгөнгө чейинки аралыкта он төрт муун өткөн.

 

Ыйса Машаяктын төрөлүшү

 

18Ал эми Ыйса Машаяк мындайча төрөлгөн: сөйкө салынып, Жусупка башы байланган, келечекте төрөлө турган Ыйсанын энеси Мариям күйөөгө чыга электе эле Ыйык Рухтан кош бойлуу экендиги маалым болот.
19Болочок күйөөсү Жусуп адил адам болгондуктан Мариямды эл алдында шерменде кылгысы келбей, жашыруун башын ачып коюуну чечет.

 

20Ушундай ойлоп жүргөндө, Жараткан Эгенин периштеси түшүнө кирип, мындай дейт: «Жусуп! Дөөттүн тукуму, колуктуң Мариямды алгандан коркпо! Анткени боюндагы Бала Ыйык Рухтан бүткөн.
21Төрөгөндө Балага Ыйса[1]деген ат коёсуң, анткени Ал Өз элин алардын күнөөлөрүнөн куткарат».

 

22Мунун баары Жараткан Эгенин Өз пайгамбары аркылуу айттырган сөзүнүн аткарылышы үчүн болду.
23Ал мындай дебеди беле: «Бир кыз кош бойлуу болуп, Уул төрөйт, атын Имануэл коюшат».(Мунун мааниси: Кудай биз менен.)

 

24Жусуп ушул түштөн кийин Жараткан Эгенин периштесинин буйругу боюнча колуктусу Мариямга үйлөнөт.
25Бирок ал төрөгөнгө чейин аны менен төшөктө чогуу жатпайт. Аялы Уул төрөгөндө, Балага Ыйса деген ат коёт.

 

2

 

Акылмандардын Ыйсага таазим кылышы

 

1Ыйса Ирод падышанын тушунда Иудея аймагынын Бейтлехем деген шаарында төрөлдү. Чыгыштан Иерусалимге келишкен акылмандар:
2«Иудейлердин жаңы төрөлгөн падышасы кайда болду экен? — деп адамдардан сурамжылашты. — Биз күн чыгыштан анын жылдызын көрүп, ага таазим кылганы келдик».
3Муну укканда, Ирод падышанын тынчы кетти. Аны менен бирге бүткүл Иерусалим калкы да дүрбөлөңгө түштү.

 

4Ирод жогорку динкызматчылар менен дин мугалимдеринин баарын чакырып алып: — Машаяк кай жерде төрөлүшү керек эле? — деп алардан сурады.

 

5— Иудеянын Бейтлехем шаарында, — деп жооп беришти алар, — анткени бир пайгамбарга Кудай мындай деп жаздырып кеткен:

 

 

6«Жүйүттүн Бейтлехеми, сен Жүйүттүн

 

Бир дагы чоң шаарынан кем эмессиң,

 

Анткени Менин элим Ысрайылдын

 

Койчусу — Башкаруучу сенден чыгат».

 

 

7Муну укканда, Ирод акылмандарды жашыруун өзүнө чакырып алып, жылдыздын чыга турган мезгилин тактады.

 

8— Барып, баланын кайда экенин так билиңиздер! — деди ал жылдыз саноочуларды Бейтлехемге жөнөтүп жатып, — мен да барып, таазим кылып келишим үчүн, тапканыңыздарда мага кабарлап коюңуздар.

 

9Жылдыз саноочулар падышанын айтканын угушуп, жолго чыгышты. Аңгыча алар чыгыштан чыккан жылдызды көрүштү. Жылдыз Бала жаткан жайдын үстүнө келип токтогонго чейин анын жетегинде жүрүп отурушту.
10Жылдызды көргөн алар ушунча катуу сүйүнүшүп, кубанычтары койнуна батпады.
11Үйгө киришкенде, Баланы жана Анын энеси Мариямды көрүштү. Чөк түшүп, Балага таазим кылышты да, баштыктарын ачып, белектерди: алтынды, ладан жана мүр деген жыпар жыттуу заттарды тартуу кылышты.
12Андан соң келген жолунан башка жолго салып, өз өлкөлөрүнө кайтышты. Башка жолго салышканынын себеби, түш көрүп, «Иродко барбагыла» деген аян алышкан эле.

 

Мисирге качуу

 

13Алар кетишкенден кийин, Жусуптун түшүнө Жараткан Эгенин периштеси кирип:

 

— Тур да, Баланы жана Анын энесин алып, Мисирге кач. Ирод Баланы өлтүртмөкчү болуп, адамдарына издеткени жатат. Мен сага кайт демейинче ошол жакта бол! — деди.

 

14Жусуп түндө ордунан туруп, Баланы жана Анын энесин алып, Мисирге жөнөп кетти.
15Ал жакта Ирод өлгөнгө чейин болду. Анткени Жараткан Эгенин: «Мен Уулумду Мисирден чакырып алдым»деп, пайгамбарынан айттырган сөзү орундалышы керек болчу.

 

Ироддун «наристелерди өлтүргүлө» деген буйругу

 

16Ирод акылмандардын амалдуулук кылганын түшүнүп, кыжыры кайнап, каарданды. Жоокерлерин жиберип: «Бейтлехемде жана анын тегерек четинде төрөлгөн эки жашка чейинки балдардын баарын кырып салгыла!» — деген буйрук берди. Эки жашка чейин деген себеби акылмандардан сурап, билип алган убакыттан улам эле.
17Жеремия пайгамбар аркылуу айтылган пайгамбарчылык сөз ушундайча аткарылды. Ал мындай деген:

 

 

18«Жүйүттүн Рама аттуу шаарынан

 

Күйүттүү бир кошок үнү угулат.

 

Муңга толуп, балдарынан айрылып,

 

Соороно албай боздоп жатат Ракыйла,

 

Анткени анын бүт балдары кырылган».

 

Мисирден кайтып келүү

 

19Ирод өлгөн соң, Жараткан Эгенин периштеси Мисирдеги Жусуптун түшүнө кирип, мындай деди:

 

20— Тур да, Баланы жана Анын энесин алып, Ысрайыл жерине жөнө! Анткени Баланы жок кылабыз дегендер өлүштү.

 

21Жусуп турду да, Бала менен Анын энесин алып, Ысрайыл жерине келди.
22Иудеяда Ироддун ордуна анын баласы Архелай падышалык кылып турганын угуп, ал жакка баргандан коркту. Түшүндө көргөн аяндагы эскертүүдөн улам Галилея аймагы жакка өтүп кетти.
23Галилеяга келип, Назарет аттуу шаарга жайгашты. Ушундайча «Ал назареттик деген атка конмок» деп пайгамбарлар аркылуу алдын ала айтылган сөз аткарылды.

 

3

 

Жакыя чөмүлдүрүүчүнүн чакырыгы

 

1Ошол күндөрдө болсо Жакыя чөмүлдүрүүчү Иудея чөлүнө келип:

 

2— Ниетиңерди өзгөрткүлө! Анткени Асман Падышачылыгы жакындап калды, — деп жар салды.

 

3Бир кезде Ышая пайгамбар:

 

 

«Жар салгандын чөлдө үнү угулат:

 

"Даяр кылгын Эгебиздин жолдорун,

 

Талаадагы басар жерин түздөгүн!"»

 

 

— дегенде ушул Жакыя тууралуу айткан болчу.

 

4А Жакыя болсо төөнүн жүнүнөн токулган чапан кийип, белин булгаары кур менен бууп алчу. Жегени чегиртке менен жапайы аарынын балы эле.
5Иерусалим калкы жана Иудеянын башка бардык шаарларынан жана Иордан дарыясынын тегерек-четиндегилердин баары убап-чубап ага келип жатышты.
6Келгендер күнөөлөрүн мойнуна алып, Жакыянын Иордан дарыясындагы чөмүлдүрүү расмисинен өтүп жатышты.

 

7Алардын арасында чөмүлүү үчүн келген көп фарисейлер менен садукейлер да бар эле. Жакыя аларды көргөндө, мындай деди: — Эй, жылан тукумдары! Келечектеги каардуу жазадан качууну силерге ким көрсөттү эле?
8Ниетиңерди өзгөрткөнүңөр чын болсо, аны ошого ылайык жашооңор менен далилдегиле!
9Өзүңөрчө: «Биз Ыбрайымдын балдарыбыз» деп корстон болбогула! Айтып коёюн: керек болсо Кудай Ыбрайымга мына бул жаткан таштардан бала жасап бере алат.
10Азыр дарактардын түбүндө балта даяр турат: ар бир жакшы жемиш бербегени кыйылат да, отко ыргытылат.
11Ниеттерин өзгөртсүн деп сууга чөмүлдүрүп жүрөм, бирок мага караганда алда канча кудуреттүү бирөө аркамдан келе жатат. Мен анын бут кийимин көтөрүп жүргөнгө да татыбайм. Ал силерди Ыйык Рухка жана отко чөмүлдүрөт.
12Ал өз кырманын тазалоо үчүн күрөгүн кармап даяр турат. Буудайын кампага жыйып, топонун өчпөс отко ыргытат.

 

Ыйсанын сууга чөмүлүү расмисинен өтүшү

 

13Ушундан кийин Ыйса Галилеядан Иорданга Жакыянын чөмүлдүрүү расмисинен өтүү үчүн келди.

 

14Жакыя ага каршы болуп: — Чынында сууга чөмүлдүрүү расмисинен мени сен өткөрүшүң керек, бирок сенин мага келгениң кандай? — деди.

 

15Ыйса ага мындай деп жооп берди:

 

— Эми муну жөн кой, анткени адилеттүүлүктүн бардык талаптарын ушундайча аткарышыбыз керек.

 

Ошондо Жакыя макул болду.

 

16Ыйса чөмүлөрү менен суудан чыкты да, капысынан асман ачылганын жана үстүнө көгүчкөн кейпинде Кудайдын Руху түшүп келатканын көрдү.
17Ошондой эле асмандан бир үн чыкты: «Бул Менин сүйүктүү Уулум, Мен Ага ыраазымын».

 

4

 

Шайтандын сыноосу

 

1Ушул окуядан соң, ибилистин сыноолорунан өткөрүү үчүн Кудайдын Руху Ыйсаны чөлгө алып келди.
2Кырк күн, кырк түн орозо кармаган Ыйса аягында ачка болгонун сезди.

 

3Ошондо азыткы келип: — Эгерде сен Кудайдын Уулу болсоң, мынабу таштарга айтчы, нан болуп калсын, — деди.

 

4Ыйса:

 

— Ыйык Жазууда: «Адам жалаң нан менен гана эмес, Кудайдын оозунан чыккан ар бир сөз менен да жашайт»,деп жазылып турат, — деди.

 

5Ошондо ибилис Аны ыйык шаар Иерусалимге алып барып, ийбадаткананын төбөсүнө чыгарып койду да:

 

6— Кана, Кудай Уулу болсоң, өзүңдү төмөн таштап жиберчи, анткени «Кудай Өзүнүн периштелерине буйрук берет, алар сенин бутуңду ташка тийгизбей илип кетишет»,деп жазылган эмеспи, — деди.

 

7Ыйса:

 

— «Кудай Эгеңди сынаба!»,деп да жазылган, — деп жооп берди.

 

8Ибилис Ыйсага дагы келип, Аны абдан бийик тоого алып чыгып, бул дүйнөнүн бардык мамлекеттери менен алардын байлыгын көрсөтүп:

 

9— Эгерде алдыма жыгылып, мага таазим кылсаң, ушунун баарын сага берем, — деди.

 

10Ыйса ага мындай жооп берди:

 

— Жогол нары, шайтан, «Кудай Эгеңе табын, жалгыз Ага кызмат кыл!»— деп жазылып турат!

 

11Ыйса ушундай дегенде, ибилис Андан кетип калды да, периштелер келип, Ыйсага кызмат кыла башташты.

 

Ыйсанын Галилеядагы кызматынын башталышы

 

12Ыйса Жакыянын камалганын угуп, Галилеяга кетип калды.
13-14Бирок Ышая пайгамбар аркылуу айтылган Кудайдын сөзү аткарылышы үчүн Назаретте калган жок, келери менен Забулун жана Напталы урууларына караган Галилея көлүнүн жээгиндеги Капарноом шаарында жашап калды. Ышая пайгамбар болсо мындай деген:

 

 

15«Иордан дарыясынын ары жагында,

 

Деңизге алып барчу жол боюнда

 

Жаткан жер — Забулун да, Напталы да,

 

Башка улуттар жашаган Галилея!

 

16Караңгыда жашаган эл

 

Көрдү улуу жарыкты!

 

Нур төгүлдү болгондорго

 

Далдаасында ажалдын!».

 

 

17Ошол убактан тартып Ыйса:

 

— Ниетиңерди өзгөрткүлө! Анткени Асман Падышачылыгы жакындап калды, — деп жар сала баштады.

 

Ыйсанын алгачкы шакирттери

 

18Галилея көлүнүн жээги менен басып бараткан Ыйса эки бир тууганды: Петир аталган Ысманды жана Идристи көрдү. Алар көлгө тор салып жатышкан болчу, анткени алардын кесиби балыкчы эле.

 

19Ыйса аларга мындай деди: — Жүргүлө, Мени менен, силерге балык кармагандын ордуна, адамдарды Кудайга кантип апкелүүнү үйрөтөм!

 

20Алар болсо ошол замат торлорун таштап, Ыйсаны ээрчип жөнөштү.
21Ыйса андан ары баратып, дагы бөлөк эки бир туугандарды: Жакып менен Жаканды көрдү. Алар атасы Зебедей менен бир кайыкта олтуруп алып, торлорун жамап жатышкан. Ыйса аларды Өзүнө чакырды.
22Алар ошол замат кайыкты да, андагы атасын да калтырып, Ыйсаны ээрчип жөнөштү.

 

Ыйсанын Галилеядагы адамдарга таалим берип, айыктырышы

 

23Ыйса Галилеяны кыдырып, алардын синагогаларында таалим берип, Кудайдын Падышачылыгы тууралуу Жакшы Кабарды жар салып, адамдарды ар кандай оору-сыркоолорунан айыктырып жүрдү.
24Ал тууралуу кабар бүткүл Сирия аймагына тарап кетти. Адамдар Ага ар кандай илдет-дартка чалдыккандарды, жаны сыздап ооругандарды, жин тийгендерди, талмасы барларды, шал оору болуп калгандарды алып келишип, Ыйса аларды айыктырды.
25Ошондо Галилеядан, Оншаар аталган жерден, Иерусалимден, Иудеядан жана Иордан дарыясынын ары жагынан көптөгөн адамдар Анын артынан жөнөштү.

 

5

 

Ыйсанын тоодогу таалими

 

1Ыйса чогулган элди көрүп, тоого чыкты. Жайгашып олтурган соң, шакирттери жанына барышты.
2Ошондо Ал сөзүн баштап, аларга мындай таалим берди:

 

 

3— Момундар бактылуу!

 

Анткени Асман Падышачылыгы ошолордуку!

 

4Кайгыргандар бактылуу!

 

Анткени Кудай аларды сооротот!

 

5Алсыздар бактылуу!

 

Анткени жер алардын энчисине тиет!

 

6Адилдикке чаңкагандар бактылуу!

 

Анткени Кудай алардын суусунун кандырат!

 

7Кайрымдуулар бактылуу!

 

Анткени Кудай аларга кайрым кылат.

 

8Дили тазалар бактылуу!

 

Анткени алар Кудайды көрүшөт!

 

9Ынтымакка чакыргандар бактылуу!

 

Анткени Кудай аларды «балдарым» деп чакырат!

 

10Адилеттик үчүн куугунтук жегендер бактылуу!

 

Анткени Асман Падышачылыгы ошолордуку!

 

 

11Менин шакирттерим болгонуңар үчүн сөгүп, куугунтукка алып, силер тууралуу жалган сөздөрдү айтышса бактылуусуңар!
12Кубангыла! Шаттангыла! Анткени силерди асманда чоң сыйлык күтүп турат! Силерден мурда да пайгамбарларды ошондой куугунтукка алышкан.

 

13Силер — жердин тузусуңар! Эгер туз даамын жоготсо, аны кантип калыбына келтиресиң? Ал эч нерсеге жарабай калат. Сыртка алып чыгып, тепсендиге ыргытып гана жибериш керек.

 

14Силер бул дүйнөдөгүлөр үчүн жарыксыңар. Тоо башында турган шаарды эч ким жашыра албайт.
15Шамды жаккан соң, аны идиштин астына эмес, шамдалга коюшат да ал үйдө отургандардын баарына жарыгын чачат.
16Анын сыңары, силер да адамдарга жарыгыңарды чачкыла! Алар силердин жакшы иштериңерди көрүп, асмандагы Атаңарды даңкташсын!

 

Тоорат мыйзамынын аткарылышы

 

17Мени Тоорат мыйзамын же пайгамбарлар жазмаларын жокко чыгарганы келди деп ойлобогула. Мен аларды жокко чыгаруу үчүн эмес, аткаруу үчүн келдим.
18Силерге бир чындыкты айтып коёюн: асман-жердин жашоосу бүтмөйүн, Тоорат мыйзамындагы бардык нерселер аткарылмайын, Тоорат мыйзамынын тамгасы тургай, тамгасынын эң кичинекей сызыкчасы да жок болуп кетпейт.
19Ошондуктан кимде-ким Кудайдын ушул эң кичине осуяттарынын бирин жокко чыгарса жана адамдарды ошондой окутса, ал Асман Падышачылыгында эң кичине болот. Ал эми осуяттарды аткарып, башкаларды да ошого үйрөткөн адам Асман Падышачылыгында улуу болот.
20Силерге айтып коёюн, эгерде фарисейлер менен дин мугалимдеринин адилдигинен силердики ашып түшпөсө, анда Асман Падышачылыгына кирбейсиңер.

 

Ачууну кармай билүү тууралуу

 

21Байыркыларга «киши өлтүрбө»жана «ким киши өлтүрсө, сот алдында айыпталат» деп айтылган сөздү силер уккансыңар.
22Мен болсо силерге айтам: кимде-ким боордошуна ачууланса, ал сот алдында айыпталат. Ким боордошуна: «Сен көңдөйсүң!» десе, ал жогорку сотко тартылат. Ким: «Сен наадансың!» десе, ал тозок отуна татыктуу.

 

23Ошондуктан Кудайга курмандык жайга тартуу алып келип, анан ошол жерден боордошуңдун сага бир нерседен нааразы болуп калганын эстесең,
24анда тартууңду курмандык жайдын жанына калтыр да, барып, алгач боордошуң менен элдеш. Анан кайра келип, тартууңду Кудайга бер.
25Доочуң менен тез жараш, жолдо сотко баратканда эле көңүлүн тап, антпесең ал сени соттун колуна тапшырат. Сот болсо сакчыларга өткөрүп берип, зынданга каматат.
26Сага бир чындыкты айтып коёюн: акыркы тыйыныңды бермейинче, ал жактан чыкпайсың.

 

Никени таза күтүү тууралуу

 

27Силер «ойноштук кылба»деп айтылган сөздү уккансыңар.
28А Мен силерге айтам: кимде-ким башка бирөөнүн аялын арам ой менен карап койсо, ал оюнда аны менен ойноштук кылып койду.
29Эгерде сени оң көзүң күнөөгө түртүп атса, аны оюп сал да ыргытып жибер, анткени бүт денең менен тозокко ыргытылгандан көрө, бир мүчөңдөн айрылганың артык эмеспи.
30Эгерде оң колуң күнөөгө түртүп атса, кыя чап да өзүңдөн алыс ыргыт, анткени бүт денең тозокко түшкөндөн көрө, бир мүчөңдөн ажыраганың жакшы.

 

31Мурда: «Кимде ким аялын коё берсе, ага ажырашуу катын жазып берсин!»деп айтылган.
32А Мен силерге айтам: ойноштук кылуудан башка себеп менен аялын коё берген адам аялын ойноштуккатүртөт. Ошондой эле күйөөдөн чыккан аялга үйлөнүү да ойноштук кылганга жатат.

 

Ант тууралуу

 

33Ошондой эле силер байыркыларга карата айтылган мындай деген да сөздү уккансыңар: «Ант-убадаңды бузба! Жараткан Эгеңдин алдында берген анттарыңды аткар!»
34А Мен силерге айтам: эч кандай ант берип, карганбагыла! «Мына, асман турат!» дебегиле, анткени асман Кудайдын тактысы.
35«Жер урсун!» дебегиле, анткени жер Кудайдын бут койгучу. Иерусалимди оозанып карганбагыла, анткени Иерусалим улуу Падыша — Кудайдын шаары.
36Башыңарды сайып да ант бербегиле, анткени андагы бир тал чачты ак же кара кылууга да кудуретиңер жетпейт.
37Бирок жообуңар түз болсун: же ооба, же жок дегиле, а мындан ашыгы — азгыруучудан.

 

Таш менен урганды аш менен ур

 

38Силер: «Көзгө көз, тишке тиш!»деп айтылганын да уккансыңар.
39А Мен силерге айтам: силерге жамандык кылгысы келгендерге каршы чыкпагыла, оң жаагыңарга чапканга сол жаагыңарды тоскула.

 

40Соттошкусу келип, көйнөгүңөрдү талашкандарга, чапаныңарды да чечип бергиле.
41Силерди өзү менен бир чакырым басып барууга мажбурлагандар менен эки чакырым баргыла.
42Силерден карыз алгысы келгендерге аркаңарды салбагыла.

 

Душмандарды сүйүү тууралуу таалим

 

43Силер: «Боордошуңду сүй, бирок душманыңды жек көр!»деп айтылган сөздү уккансыңар.
44А Мен силерге айтам: душмандарыңарды сүйгүлө, силерди куугунтуктагандар үчүн сыйынгыла.
45Ошондо асмандагы Атаңардын уул-кыздары болосуңар. Анткени Анын күнү жамандарга да, жакшыларга да бирдей чыгып, жамгыры адилдерге да, адил эместерге да бирдей төгүлөт.
46Өзүңөрдү сүйгөндөрдү гана сүйсөңөр, силерге кандай сыйлык берилмек эле? Салыкчылар деле ошондой кылышат эмеспи.
47Боордошторуңарга гана сый көрсөтсөңөр, эмне өзгөчө иш кылган болосуңар? Бутпарастар деле ушундай кылышат эмеспи?
48Силер дагы асмандагы жеткилең Атаңардай жеткилең болгула.

 

6

 

Кайрымдуулук тууралуу таалим

 

1Эл алдында адилсингенден сак болгула. Болбосо силерге асмандагы Атаңардан сыйлык болбойт.
2Ошондуктан кайыр-садага бергениңерди айтып, жар салбагыла. Адамдардын алдында даңкын чыгарыш үчүн эки жүздүүлөр синагогаларда жана көчөлөрдө ушундай кылышат. Силерге бир чындыкты айтып коёюн: алар мындай кылуусу менен эмитен эле сыйлыктарын толук алып бүтүштү.
3-4А сен кайыр берсең, даңазалабай, жашыруун бер. Оң колуңдун бергенин сол колуң билбесин. Ошондо жашыруун нерселерди да көрүп туруучу Кудай Атаң сага сыйлыгыңды берет.

 

Сыйынуу тууралуу таалим

 

5Сыйынганыңарда эки жүздүүлөрдөй болбогула: анткени алар элге көрүнүш үчүн синагогаларда, жолдордун кесилиштеринде туруп алып сыйынганды өтө жакшы көрүшөт. Силерге бир чындыкты айтып коёюн: алар сыйлыктарын алып бүтүштү.
6Сен болсо сыйынганыңда төркү үйүңө кир да, эшигиңди жаап алып, жашыруун жерлердеги Кудай Атаңа сыйын, ошондо жашыруун жерден сени көрүп турган Атаң сага сыйлыгыңды берет.
7Сыйынганыңарда, башка элдерге окшоп, маанисиз сөздөрдү кайталап, маңыздана бербегиле. Алар ушундай сыйынсак, Кудай бизди угат деп ойлошот.
8Ал эми силер алар сыяктуу болбогула, анткени Кудай Атаңар эмнеге муктаж экениңерди Андан сурай элегиңерде эле билет.

 

 

9Силер мындайча сыйынгыла: «Асмандагы Атабыз.

 

Сенин атың урматталсын!

 

10Сенин падышачылыгың келсин!

 

Асмандагыдай эле жерде да

 

Баары Сенин эркиңдегидей болсун!

 

11Күнүмдүк наныбызды күн сайын бере көр,

 

12Бизге жамандык кылгандардын

 

Күнөөлөрүн кечиргенибиздей,

 

Сен да биздин күнөөлөрүбүздү кечир.

 

13Бизди азгырыкка кирип кетүүдөн сакта да

 

Азгыруучудан куткар».[2]

 

 

14Эгер силер башкалардын туура эмес иштерин кечирсеңер, анда силердикин да асмандагы Атаңар кечирет!
15Ал эми силер башкалардыкын кечирбесеңер, анда Атаңар да силердин туура эмес иштериңерди кечирбейт!

 

Орозо тутуу тууралуу таалим

 

16Орозо тутканыңарда эки жүздүүлөрдөй болбогула. Алар орозо тутуп жатканын элге көрсөтүш үчүн кабактарын бүркөшөт. Силерге бир чындыкты айтып коёюн: алар өз сыйлыктарын эмитен эле алып алышты.
17-18Силер болсо адамдардын алдында эмес, жашыруун жерде да бар Атаңардын алдында орозо тутуп жатканыңарды көрсөтүү үчүн бети-башыңарды жууп, таранып-сыланып алгыла. Ошондо жашыруун нерселерди да көрүүчү Атаңар силерге сыйлыгыңарды берет.

 

Чыныгы байлык асманда

 

19Байлыгыңарды жерге жыйбагыла. Жерде же күбө жеп кетет, же дат басып калат, же уурулар дубалыңды тешип, уурдап кетишет.
20Андан көрө, байлыгыңарды асманга жыйгыла. Ал жактан күбө да жей албайт, дат да баспайт, уурулар да дубалды тешип, уурдап кете алышпайт.
21Анткени байлыгың каерде болсо, эси-дартың да ошерде болот.

 

22Адамдын көзү — анын чырагы. Ошондуктан көзүң тунук болсо, бүт денең да жарык болот.
23Эгер көзүң арам болсо, бүт дене-боюң караңгыда калат. Демек, сендеги жарык караңгыга айланып калган болсо, ал караңгылык абдан жаман!

 

Кудай жана байлык тууралуу

 

24Эч бир кул эки кожоюнга бирдей кызмат кыла албайт: же бирин сыйлайт да, экинчисин жек көрөт, же бирине берилип, экинчисине көңүл кош мамиле кылат. Ошол сыяктуу Кудай менен акчага бирдей кызмат кыла албайсыңар!

 

25Ошондуктан силерге айтам: «Эмне жеп, эмне ичебиз» деп, жаныңарды ойлоп, «эмне кийебиз» деп денеңерди ойлоп, түйшүк тартпагыла. Тамактан жан, кийимден дене артык да.
26Чымчыктарды карагылачы, алар эгин экпейт да орбойт, кампаларга да чогултпайт. Аларды асмандагы Атаңар багып жатат. А силердин алардан айырмаңар алда канча чоң эмеспи?
27Кимиңер түйшүк тартып, өмүрүңөрдү бир аз болсо да узарта аласыңар?

 

28Ошондой эле эмнеге кийим-кечектин камын жеп, түйшүктөнөсүңөр? Кызгалдактардын өсүп турганын карагылачы, алар эч кандай эмгек кылышпайт.
29А бирок силерге айтып коёюн: Сулайман падыша атак-даңкы чыгып турганда да алардын эч бириндей кийинген эмес.
30Эгерде бүгүн талаада өсүп, эртең мешке жагыла турган чөптү Кудай ушундай кийиндирсе, силерди андан артык кийиндирбейби, эй, ишеними аздар!

 

31«Эмнени жейт болдук экен? Эмнени ичер экенбиз? Эмнени кийер экенбиз?» деп түйшүктөнбөгүлө!
32Башка элдердин эси-дарты ушуларда, бирок силердин асмандагы Атаңар булардын баарына муктаж экениңерди билет.
33Силер баарынан мурда Кудайдын Падышачылыгы жөнүндө ойлоп, Анын каалаганын аткаргыла! Ошондо Ал силерди жанагылардын баарына жеткизет.
34Андыктан эртеңки күн үчүн түйшүк тартпагыла, себеби эртең тарта турган түйшүктөрүңөр башка, ар күндүн кыйынчылыгы өзүнө жетет.

 

7

 

Өзгөлөрдү соттобогула!

 

1Өзгөлөрдү айыптабагыла, ошондо өзүңөр да айыпталбайсыңар.
2Анткени өзгөлөрдү кандай айыптасаңар, өзүңөр да ошондой айыпталасыңар. Өзгөлөргө колдонгон өлчөмүңөр өзүңөргө колдонулат.
3Эмнеге өз көзүңдөгү дөңгөчтү көрбөй, боордошуңдун көзүндөгү чамындыны көрөсүң?
4Өз көзүңдө дөңгөч турса, боордошуңа: «Келе, көзүңдөгү чамындыны алып коёюн», — деп кантип айтасың?
5Эй, эки жүздүү! Адегенде өз көзүңдөгү дөңгөчтү алып ташта, анан боордошуңдун көзүндөгү чамындыны кантип алышты билесиң.

 

6Ыйык нерселериңерди иттерге бербегиле, берметтериңерди чочколордун алдына таштабагыла; чочколор аларды тепсеп таштайт, иттер кайрылып келип, өзүңөрдү каап алат.

 

Сурагыла, издегиле, тыкылдаткыла!

 

7Сурагыла, ошондо силерге берилет, издегиле, ошондо табасыңар, тыкылдаткыла, ошондо силерге эшик ачылат!
8Анткени ар бир сураган алат, издеген табат, тыкылдатканга ачылат.
9Араңарда баласы нан сураса, таш бергендер барбы?
10Балык сураса, жылан кармата салганчы?
11Ошентип, силер жаман болсоңор да балдарыңарга жакшы нерселерди бергенди билесиңер, андан бетер асмандагы Атаңар да сурагандарга жакшы нерселерди берет.

 

12Ошентип, качан болсо да, өзгөлөрдөн кандай мамилени күтсөң, өзүң да аларга ошондой мамиле кыл. Бул Тоорат менен пайгамбарлардын жазмаларында айтылгандарга дал келет.

 

Түбөлүк өмүрдүн дарбазасы тар

 

13Тар дарбазадан киргиле, анткени апат болор жерге алып баруучу жол да, дарбаза да кенен жана ошол дарбазадан кирип жаткандар көп.
14Өмүргө алып баруучу дарбаза менен жол ушунчалык тар жана ал дарбазаны тапкандар аз.

 

Өсүмдүк жана анын жемиши

 

15Жалган пайгамбарлардан сак болгула. Алар кой терисин жамынып келген ач карышкырлар.
16Аларды кылган иштеринен ажыратып тааныйсыңар. Тикенектен жүзүм же анжир теришпейт.
17Ошондой эле жакшы дарактын жемиши да жакшы, жаман дарактын жемиши да начар болот.
18Жакшы дарак начар жемиш бербейт, ал эми начар дарак жакшы жемиш бербейт.
19Жакшы жемиш бербеген дарак чаап салынат да отко ыргытылат.
20Ошондуктан жалган пайгамбарларды кылган иштеринен таанып-билесиңер.

 

Мен силерди тааныбайм!

 

21Мени «Эге! Эге!» дегендердин баары эле Асман Падышачылыгына кире бербейт. Асмандагы Атамдын эркин аткаргандар гана киришет.
22Сот күнү көп адамдар Мага: «Эге! Эге! Сенин атың менен пайгамбарчылык кылбадык беле? Сенин атың менен жиндерди кубалабадык беле? Сенин атың менен ажайып-кереметтерди жасабадык беле?» — дешет.
23Ошондо Мен аларга: «Силер кимсиңер, Мен билбейм, көзүмө көрүнбөй жоголгула, күнөөкөрлөр!» — дейм.

 

Эки куруучу

 

24Ошондуктан Менин ушул сөздөрүмдү угуп, аны аткарган үйүн таш үстүнө курган акылдуу адамга окшош болот.
25Жаан нөшөрлөп, дарыялар ташкындап, алай-дүлөй бороон болуп, жанагы үйдү каптаганда, ал кыйрабайт, анткени таштын үстүнө курулган.

 

26Ал эми ушул сөздөрүмдү угуп, бирок аткарбагандар үйүн кумга курган акылсыз адамга окшош.
27Жаан нөшөрлөп, суу ташкындап, алай-дүлөй бороон болуп, жанагы үйдү каптаганда, ал кулайт. Кулаганда да катуу кулайт.

 

Ыйсанын бийлиги

 

28Ыйса сөзүн аяктаганда, чогулган эл Анын таалимине таңданды.
29Анткени Ыйса алардын дин мугалимдериндей эмес, бийлиги бар инсандай таалим берди.

 

8

 

Пес оорулуу адамдын айыгышы

 

1Ыйса тоодон түшүп келгенде, чогулган элдин көбү Анын артынан ээрчиди.

 

2Аңгыча пес оорулуу бир адам жакын келип, таазим этип, мындай деди: — Таксыр, эгер сиз кааласаңыз, мени айыктыра аласыз.

 

3Ыйса ага колун тийгизди да:

 

— Каалаймын, айыккын! — деди.

 

Ошол замат ал оорусунан айыгып кетти.

 

4Ошондо Ыйса ага айтты: — Байкагын, бул тууралуу эч кимге ооз ачпа, бирок өзүңдү динкызматчыга көргөзүп, айыкканыңдын далили катары Муса буюрган курмандыкты алып баргының.

 

5Ыйса Капарноомго киргенде, Ага римдик жүз башы басып келди да:

 

6— Таксыр, кызматчым үйдө ооруп, ордунан тура албай, катуу кыйналып жатат, — деген өтүнүч менен кайрылды.

 

7Ошондо Ыйса ага:

 

— Мен барып, айыктырайын, — деди.

 

8Бирок жүз башы:

 

— Таксыр, босогомду атташыңызга мен татыктуу эмесмин, бирок бир ооз сөз айтсаңыз эле, кызматчым айыгып кетет.
9Мен бийлик астындагы адаммын, өзүмдүн да кол алдымда жоокерлерим бар. Алардын бирине: «Бар!» — десем, барат, башкасына: «Кел!» — десем, келет. Кулума: «Тигини жаса!» — десем, жасайт, — деп жооп берди.

 

10Муну укканда, Ыйса таң калып, аркасынан ээрчип келаткан элге айтты:

 

— Силерге бир чындыкты айтып коёюн: мындай ишенимди Мен Ысрайыл элинен да жолуктурган эмесмин.
11Силерге айтам: чыгыш менен батыштан, түндүк менен түштүктөн келген көп адамдар Асман Падышачылыгында Ыбрайым, Ыскак жана Жакып менен бирге той дасторконун тегеректеп, жамбаштап жатышат.
12Падышачылыкты мурастап ала турган эл тыштагы капкараңгы жайга кубаланат. Ал жакка түшкөндөр кыйналганынан тиштерин кычыратып, боздошот.

 

13Анан Ыйса жүз башыга:

 

— Бара бер, ишенимиңе жараша болсун, — деди.

 

Ушул саатта кызматчы айыгып кетти.

 

Ыйсанын көп адамды айыктырышы

 

14Ыйса Петирдин үйүнө келип, анын кайненеси ысытма менен ооруп, төшөктө жатканын көрдү.
15Ыйса аялдын колун кармаганда, ысыгы кайтып, аял айыгып кетти. Анан ордунан туруп, Ыйсаны коноктой баштады.

 

16Кеч киргенде, жин даарыган көп адамды Ыйсага алып келишти. Ыйса алардагы жиндерди сөзүнүн кудурети менен кууп чыкты да илдеттеринен айыктырды.
17Илгери Ышая пайгамбар аркылуу мындай деп айтылган: «Ал биздин алсыздыктарыбызды Өзүнө алды жана ооруларыбызды көтөрүп кетти».Ыйса аларды айыктыруу менен жогорудагы пайгамбардык сөздү ишке ашырды.

 

Ыйсаны ээрчип, шакирт болгусу келгендер

 

18Айланасындагы жыйналган элди көрүп, Ыйса шакирттерине көлдүн аркы өйүзүнө өтүүнү буюрду.

 

19Ошондо бир дин мугалими басып келип: — Устат, сен кайда барбагын, мен артыңдан калбайм, — деди.

 

20Ыйса ага:

 

— Түлкүлөрдүн ийини, чымчыктардын уясы бар. Адам Уулунун болсо баш калкалаар жайы жок, — деп жооп берди.

 

21Дагы бир шакирти Ыйсага:

 

— Таксыр, адегенде үйгө барып, атамдын кашында болуп, ал өлгөндө сөөгүн коюп келейин да анан сизди ээрчийин. Ушуга уруксат этиңиз, — деди.

 

22Ыйса ага:

 

— Сен артыман түш. Өз өлүктөрүн көмүүнү тирүү өлүктөргө калтыр! — деди.

 

Көлдөгү бороондун токтошу

 

23Ыйсаны ээрчип, шакирттери да кайыкка түшүштү.
24Аңгыча деңиз катуу толкуп, кайыктын кырынан суу ашып кире баштады. Ыйса болсо уктап жатты.

 

25Шакирттери жанына келип: — Устат! Куткар! Өлө турган болдук! — деп Аны ойготушту.

 

26Ошондо Ыйса аларга:

 

— Эмне мынча коркосуңар, ишеними аздар! — деди да, ордунан туруп, шамал менен деңиздин токтошу үчүн буйрук берди. Ошол замат айлана тыптынч болуп, мемирей түштү.

 

27Бул окуяны көргөндөр аң-таң болушуп: — Шамал менен деңизди да багындырган бул кандай адам? — дешти.

 

Жин даарыган адамдардын айыгышы

 

28Көлдүн аркы өйүзүндө жайгашкан Гадара деген жерге сүзүп барышканда, жин даарып ооруган эки киши үңкүрлөрдөгү мүрзөлөрдөн чыга калышып, Ыйсанын алдынан тосушту. Алар ушунчалык кутуруп кетишкендиктен ал жол менен эч ким өтө алчу эмес.

 

29Аңгыча алар кыйкырып жиберишти:

 

— Эй, Кудай Уулу, биз менен кандай ишиң бар?! Бизди күн мурунтан эле азапка салганы келдиңби?

 

30Алардан алысыраакта болсо бир топ чочко жайылып жүргөн.

 

31Жиндер Ыйсадан: — Эгер бизди кубаласаң, тээтигил чочколордун арасына жибер, — деп өтүнүштү.

 

32— Баргыла! — деди Ыйса.

 

Жиндер адамдардан чыгып, чочколорго кетишти. Ошол замат чочколор тобу менен жардан деңизге кулап, сууга чөгүп өлүштү.
33Чочко кайтаргандар болсо качып жөнөштү да шаарга келип, болгон ишти баарына жар салып, жин оорулуулардын кантип айыкканын айтышты.
34Ошондо бүткүл шаар эли Ыйсаны утурлай чыгып, Ага жолукканда: «Биздин жерибизден кетип калчы», — деп жалбарышты.

 

9

 

Шал болгон адамдын айыгышы

 

1Ыйса кайыкка түшүп, кайрадан көлдүн берки өйүзүндөгү Өзү жашаган шаарына келди.

 

2Аңгыча адамдар шал болуп ооруган бирөөнү төшөгү менен көтөрүп, алдынан тосуп чыгышты. Ыйса алардын Өзүнө ушундай ишеним артып турганын көрүп: — Кайрат кыл, балам, күнөөлөрүң кечирилди! — деди.

 

3Ошондо кээ бир дин мугалимдери:

 

— Бул Кудайга акарат келтирип атат! — деп өз ара күңкүлдөштү.

 

4Ыйса алардын оюн билип, мындай деди:

 

— Эмне үчүн силердин ичиңердеги ойлоруңар жаман?
5Кайсынысы оңой: «Күнөөлөрүң кечирилди!» дегенби же: «Ордуңан тур да бас!» дегенби?

 

6Билип алгыла, Адам Уулунун жер бетинде күнөөлөрдү кечире турган бийлиги бар! Анан шал оорулууга карап:

 

— Тур да, төшөгүңдү көтөрүп, үйүңө жөнө! — деди.

 

7Киши ордунан туруп, үйүнө жөнөдү.
8Чогулгандарды коркунуч басып, адамдарга ушундай бийликти берген Кудайды даңкташты.

 

Матайдын шакирттикке тандалышы

 

9Ыйса андан ары баратып, салык жыйноочу жерде олтурган Матай аттуу кишини көрүп калды. Ага:

 

— Менин жолума түш! — деди.

 

Матай ордунан турду да, Ыйсаны ээрчип жөнөдү.

 

10Ошол күнү кечинде, Ыйса бир үйдө, дасторкондун жанында жамбаштап жатты. Көптөгөн салыкчылар жана башка күнөөкөрлөр ошол үйгө келип, Ыйсанын жана анын шакирттеринин катарынан орун алышты.

 

11Муну көргөн фарисейлер Ыйсанын шакирттерине: — Эй, эмне үчүн силердин устатыңар салыкчылар жана башка күнөөкөрлөр менен чогуу бир дасторкондон тамактанып жатат? — дешти.

 

12Ыйса муну угуп, аларга айтты:

 

— Дарыгер дени сактарга эмес, оорулууларга керек.
13Баргыла да «Мен курмандыктан көрө, боорукердикти каалайм»деген сөздүн маанисин билип алгыла. Мен такыбааларды эмес, күнөөкөрлөрдү ниеттерин өзгөртүүгө чакырганы келдим.

 

Орозо тутуу маселеси

 

14Ушул окуядан соң, Ыйсага Жакыя чөмүлдүрүүчүнүн шакирттери келип, суроо беришти:

 

— Эмне үчүн биз да, фарисейлер да тез-тез орозо тутабыз, ал эми сенин шакирттериң андай кылышпайт, ыя?

 

15Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Үйлөнүп жаткан жигит тойго чакырылган коноктордун арасында жүргөндө, алар эмнеге кайгырмак эле? Бирок үйлөнгөн жигит алардан алына турган күндөр да келет, алар орозону ошондо тутушат.
16Эч ким жаңы кездемеден эски кийимге жамаачы жамабайт. Антпесе, жаңы жамаачы эски кийимди жыртып, жыртыгы мурдагыдан да аңырайып калат.
17Жаңы шарапты эски чаначтарга куйбайт. Эгер куйса, жаңы шарап чаначтарды айрып, өзү да төгүлөт, чаначтар да жарабай калат. Ошондуктан жаңы шарапты жаңы чаначтарга куюш керек, ошондо чанач да, шарап да аман калат.

 

Тирилген кыз, сакайган аял

 

18Ыйса аларга ушуларды айтып жатканда, жергиликтүү башкаруучулардын бири келди да, таазим кылып:

 

— Кызым каза болуп калды. Бирок сен барып, колдоруңду үстүнө койсоң эле кайра тирилет, — деди.

 

19Ыйса ордунан туруп, анын артынан жөнөдү. Шакирттери да ага кошулду.
20Аңгыча он эки жыл бою ичинен кан акканы токтобой ооруган бир аял Ыйсанын арка жагынан басып келип, Анын кийиминин этегине колун тийгизди.
21«Кийимине эле колум тийсе, айыгам!» деди аял өзүнчө.

 

22Ыйса болсо артына кайрылып, аны көрдү да: — Кайрат кыл, кызым, ишенимиң сени айыктырды, — деди.

 

Ошол сааттан баштап аял оорусунан кутулду.
23Ушундан соң, Ыйса башкаруучунун үйүнө келип, муңканган чоор үнүн угуп, ызы-чуу болуп жаткан элди көрдү.

 

24Анан аларга: — Ары тургула! Кыз өлгөн жок, ал жөн эле уктап жатат! — деди.

 

Ошондо алар Ыйсаны шылдыңдап күлүштү.
25Чогулгандар кетишкенде, Ыйса үйгө кирди да, кызды колунан алып ордунан тургузду.
26Бул окуя тууралуу күбүр-шыбыр туш-тарапка тарады.

 

Сокурлардын айыгышы

 

27Ыйса андан ары баратканда, эки сокур киши артынан түшүп:

 

— Дөөт Уулу, бизге боорукердик кыла көр! — деп кыйкырышты.

 

28Ыйса үйгө киргенде, сокурлар Анын жанына келишти. Ыйса аларга:

 

— Силерге жардам бере аларыма ишенесиңерби? — деди.

 

Алар:

 

— Ооба, таксыр, — деп жооп кайтарышты.

 

29Ошондо Ыйса алардын көздөрүнө колун тийгизип туруп:

 

— Ишенгениңердей болсун, — деди.

 

Ошондо тигилердин көздөрү ачылып, көрө башташты.

 

30Анан Ыйса катуу эскертип: — Абайлагыла, бул окуя тууралуу эч ким билбесин! — деди.

 

31Алар болсо үйдөн чыгары менен баарына Ыйса тууралуу айтып киришти.

 

Дудуктун айыгышы

 

32Айыккан сокурлар сыртка чыкканда, кимдир бирөөлөр Ыйсага жин оорудан улам дудук болгон кишини алып келишти.

 

33Ыйса жиндерди кууп чыкканда, дудук сүйлөп кирди. Эл: — Эч качан мындай укмуш Ысрайылда болгон эмес! — деп таңданышты.

 

34Ал эми фарисейлер:

 

— Бул жиндерди алардын башчысынын күчү менен кубалап жатат, — дешти.

 

Кароосуз калган койлор

 

35Ыйса көптөгөн шаар-кыштактарды кыдырып, алардагы синагогаларда таалим берип, Падышачылыктын Жакшы Кабарын жарыялап, адамдарды ар кандай оору-сыркоолорунан айыктырып жүрдү.
36Көптөгөн адамдарды көрүп, боору ооруду, анткени алар туш-тушка чачырап койчусуз калган койлордой болчу.

 

37Ошондо шакирттерине: — Оро турган эгин көп, бирок орокчулар аз.
38Андыктан Өз эгин талаасына орокчуларды жөнөтсүн үчүн эгин Эгесине жалынгыла, — деди.

 

10

 

Он эки шакиртке берилген тапшырма

 

1Ыйса он эки шакиртин чакырып алып, аларга ар кандай кара күчтөрдү кууп чыга турган бийлик, ар кандай оорулар менен алсыздыктарды айыктыра турган кудурет берди.
2Булар Ыйсанын он эки элчиси эле. Алардын аттары мындай: биринчиси Петир деп да аталган Ысман жана анын иниси Идрис, Зебедейдин уулу Жакып жана анын иниси Жакан,
3Филип жана Барталамей, Том жана Матай салыкчы, Алпейдин уулу Жакып жана Тадай,
4Ысман Динчил жана кийин чыккынчы болуп кеткен Жүйүт Искариот.

 

5Ушул он эки кишини Ыйса жөнөтүп жатып, мындай буйрук берди:

 

— Башка улуттагылардын жерине барбагыла жана самариялыктардын шаарына кирбегиле.
6Анын ордуна адашкан койлордой болгон Ысрайыл элине гана баргыла.
7Барганыңарда аларга: «Жакында силер Кудайдын башкаруусунда болосуңар!» — деп жар салгыла.
8Оорулууларды айыктыргыла, өлгөндөрдү тирилткиле, пес оорулууларды сакайткыла, жиндерди кубалагыла. Бекер алдыңар, бекер бергиле.
9Алтын, күмүш, жез акча да белбооңорго түйбөгүлө.
10Жолго баштык да, ашык кийим да, бут кийим да, таяк да албагыла. Анткени иштегендин тиштегенге акысы бар.

 

11Кайсы шаарга же айылга кирбегиле, алгач силерди кабыл алууга даяр адамдын барын аныктагыла, анан ошол жерден кеткиче ошол адамдыкынан башканыкына көчпөгүлө.
12Босогону аттаарыңарда: «Тынччылык болсун!» деп, батаңарды бергиле.
13Эгер ошол үйдө саламыңарды кабыл алууга даяр адам бар болсо, батаңар кабыл болот, эгер болбосо, батаңар өзүңөргө кайтат.
14Ал эми силерди кабыл албай, айткан сөзүңөргө кулак салышпаса, анда ошол шаардан же үйдөн чыгып, алардын четке кагылганынын белгиси катары бутуңардын чаңын күбүп салгыла.
15Чынын айтайын, кыяматтагы сот күнүндө ал шаарга караганда, Содом менен Гомор шаарларына жеңилирээк жаза колдонулат.

 

Боло турган куугунтуктар жөнүндө

 

16Мен силерди карышкырлардын арасына койлорду жибергендей жөнөтүп жатам. Ошондуктан жыландай кыраакы, көгүчкөндөй ак көңүл болгула.
17Адамдардан абайлагыла, алар силерди сотко беришип, синагогаларда сабашат.
18Мага ишенгениңер үчүн өкүмдарлар менен падышалардын алдына алып барышат. Алардын жана элдин алдында күбөгө өтүп, Мен жөнүндө айтып бересиңер.
19Ошондо «кантип айтабыз, эмнени айтабыз» деп түйшүк тартпагыла. Эмне дээриңерди ошол саатта Кудай оозуңарга сала берет.
20Анткени силер эмес, силер аркылуу Атаңардын Руху сүйлөйт.
21Бир туугандар бири бирин, атасы өз баласын өлүмгө салып бере турган болот. Балдары өз ата-энелерине каршы чыгышып, аларды өлүмгө салып беришет.
22Мен үчүн баарына жек көрүндү болосуңар. Бирок ким аягына чейин чыдаса, куткарылат.
23Бир шаардан зордук көрсөтүшсө, башка шаарга качкыла. Силерге чындыкты айтып жатам: силер Ысрайылдын шаарларын кыдырып чыккыча, Адам Уулу келип калат.

 

24Шакирт устатынан, кул ээсинен өйдө эмес.
25Шакирт устатындай, кул ээсиндей боло алса, ошол жетиштүү. Үй ээсин Бээлзебул[3]деп атап жатышса, үйүндөгүлөрүн андан бетер тилдебей коймок беле.
26Ошондуктан алардан коркпогула, анткени сыртка чыкпас сыр болбойт, ачыкка чыкпас жашыруун иш болбойт.
27Силерге караңгыда айтып жатканымды жарыкта айткыла. Кулагыңарга шыбырап айтылып жатканды үйдүн төбөсүнө чыгып алып жар салгыла.
28Силерди өлтүрүп коюш колунан келе тургандардан коркпогула. Алар жаныңарды өлтүрө албайт. Андан көрө, жаныңарды да, денеңерди да кууратып, тозокко салууга кудурети бар Кудайдан корккула.
29Эки чымчык бир аз эле тыйынга сатылат, туурабы? Эгерде Кудай Атаңардын эрки болбосо, алардын бири да топ этип жерге кулабайт.
30А силердин болсо башыңардагы чачыңар да эсептелүү.
31Ошондуктан коркпогула, силер чымчыктардан алда канча кымбатсыңар.

 

Ыйсаны кабыл алуу жана Андан баш тартуу

 

32Ким Мени эл алдында ачык тааныса, Мен да аны асмандагы Атамдын алдында ачык тааныйм.
33Мени эл алдында четке какканды, Мен да асмандагы Атамдын алдында четке кагам.

 

Ыйса бул дүйнөгө ажырым алып келди

 

34Мени жер бетине тынчтык алып келди деп ойлобогула!
35Мен тынчтык эмес, уулун атасынан, кызын энесинен, келинин кайненесинен ажырата турган кылыч алып келдим.
36Адам баласынын душмандары — өз үйүндөгүлөрү.
37Атасын же энесин Менден артык сүйгөн адам Мага жарабайт. Баласын же кызын Менден артык сүйгөн адам Мага жарабайт.
38Ошондой эле өзүнүн айкаш жыгачын көтөрбөстөн, Мени ээрчиген адам да Мага жарабайт.
39Өмүрүн аяган адам аны сактамак турсун жоготуп алат, ал эми ким Мен үчүн өмүрүн жоготсо, ал аны кайрадан табат.

 

Чыныгы сыйлык

 

40Ким силерди кабыл алса, Мени кабыл алганы, ал эми ким Мени кабыл алса, Мени Жибергенди кабыл алганы.
41Пайгамбарды пайгамбар катары кабыл алган адам, пайгамбарга бериле турган сыйлыкты алат. Кудайдын каалоосу менен жашаган адамды Кудайдын каалоосу менен жашаган адам катары кабыл алган адам, Кудайдын каалоосундай жашаган адамга бериле турган сыйлыкты алат.
42Шакирттеримдин эң кичинесин Менин шакиртим катары кабыл алып, бир чыны муздак суу берсе, анда, силерге чын айтам, ал адам тиешелүү сыйлыгын сөзсүз алат.

 

11

 

1Ыйса он эки шакиртине насаат-буйруктарын айтып бүтүп, ал жерден кетти да, Галилеянын шаарларына таалим берип, Жакшы Кабарды жар салууга жөнөдү.

 

Ыйса жана Жакыя

 

2Ал эми Жакыя болсо Машаяктын кылган иштери тууралуу түрмөдө отурган жеринен кабардар болду. Ошондо ал шакирттерин Ыйсага жиберип:
3«Келе турган Куткаруучу сенсиңби же башканы күтүшүбүз керекпи?»— деп суратты.

 

4Ыйса аларга:

 

— Баргыла, уккан-көргөнүңөрдү Жакыяга айтып бергиле:
5сокурлардын көзү көрүп, буту шал болгондор басып, пес оорулуулар айыгып, дүлөйлөр угуп, өлгөндөр кайра тирилип, жакырларга Жакшы Кабар тарап жатат.
6Ушул кылгандарымды көрүп туруп, Менин ким экенимен шек санабаган адам бактылуу, — деп жооп берди.

 

7Жакыя жиберген адамдар кеткенде, Ыйса элге Жакыя тууралуу мындай деди:

 

— Ээн талаага эмнени көргөнү бардыңар эле? Шамал термелткен камыштыбы?
8Айткылачы, деги эмнени көрөлү деп бардыңар эле? Кооз кийимчен адамдыбы? Кооз кийимчендер ал жакта эмес, тигине, алар падыша сарайларда.
9Анда эмнени көргөнү бардыңар? Пайгамбардыбы? Ооба! Силерге айтып коёюн: ал пайгамбардан да улуу.
10Ыйык Жазууларда Кудай: «Мына, Сенин алдыңан кабарчымды жиберемин, ал Сенден мурда барып, басар жолуңду даярдайт»,— деп ушул адам жөнүндө айткан.
11Силерге бир чындыкты айтып коёюн: энеден туулгандардын бири да Жакыя чөмүлдүрүүчүдөн улуу эмес! Бирок Асман Падышачылыгында эң кичине деп эсептелген киши да андан улуу.
12Жакыя чөмүлдүрүүчүнүн күндөрүнөн тартып азыркы кезге чейин Асман Падышачылыгына күч колдонуп келишкен жана күчтүүлөр аны тартып алышууда.
13Анткени Жакыянын кызматы Муса калтырган Тоорат мыйзамы менен башка пайгамбарлардын китептериндеги алдын ала айтылгандарды жыйынтыктайт.
14Эгерде сөзүмдү кабыл алгыңар келсе, анда Жакыя — бул кайтып келүүгө тийиш болгон Илиястын өзү.
15Уга турган кулагы барлар уксун!

 

16-17Азыркы замандын адамдарын кимге окшотсом? Алар базарда олтуруп алып, бири бирине: «Той-тамаша күүсүн салып, чоор тартсак, эмнеге бийлебейсиңер, кошок кошсок, эмнеге ыйлабайсыңар?!» — деген жаш балдарга окшош.
18Анткени кадимки тамактарды ичип-жебеген Жакыя келди эле, «буга жин тийиптир» дешти.
19Башкаларга окшоп ичип-жеген Адам Уулу келди эле, «бул киши сугалак экен, шарапка жакын экен, салыкчылар менен күнөөкөрлөрдүн досу экен» — дешти. Бирок кандай болсо да, Кудайдын даанышмандыгы аны жактагандар тарабынан ырасталды.

 

Ыйсанын сөзүн кабыл албаган шаарлар

 

20Ошондо Ыйса Өз кереметтерин баарынан көбүрөөк көрсөткөн шаарларды уруша баштады. Анткени алар ниеттерин өзгөртүшпөдү:

 

21— Эй, шордуу Коразин! Эй, шордуу Бейтсайда! Эгер силерде жасалган укмуштар Тир менен Сидондо жасалган болсо, алар эбак эле катуу кайгырып, кенептен кийим кийип, күлгө олтуруп,[4]ниеттерин өзгөртүшмөк.
22Бирок силерге айтып коёюн: эми кыямат кайымда Тир менен Сидондун акыбалы силердикинен жеңилирээк болот.
23А сен, Капарноом, текеберденип, төбөм менен көккө жетем деп ойлойсуңбу? Жок! Кудай сени жердин түпкүрүнө житире чабат. Анткени сенде жасалган укмуштар Содомдо да жасалган болсо, анда ал бүгүнкү күндө бар болмок.
24Бирок Мен силерге айтып коёюн: кыямат кайымда силерге караганда, Содом шаарына жеңилирээк болот.

 

Чарчап-чаалыккандарга сүйүнчү

 

25Ошол убакта Ыйса мындай деди:

 

— Оо, Ата, асман менен жердин Ээси! Сени мактап, даңазалайм, анткени Сен бул иштерди даанышмандар менен акылмандардан жашырып, жаш бала сыяктангандарга ачып көрсөттүң.
26Ооба, Атаке, Сен ушундай болушун кааладың.
27Атам бардыгын Мага өткөрүп берген. Уулунун ким экенин Атасынан башка эч ким жакшы билбейт. Атасын ким экенин да Уулунан жана Уулу ачып көрсөткүсү келгендерден башка эч ким жакшы билбейт.
28Оор мээнеттин каамытынан башы чыкпай, түйшүк жүгүн көтөрүп жүрүп, чарчап-чаалыккандар, баарыңар Мага келгиле! Мен силерди эс алдырам.
29Менин каамытымды кийип, Менден таалим алгыла, анткени Мен жоош-момунмун жана жөнөкөймүн. Ошондо жаныңар жай табат.
30Анткени Менин каамытым жакшы, жүгүм жеңил.

 

12

 

Дем алыш күнү тууралуу

 

1Дем алыш күндөрдүн биринде Ыйса эгин талаасын аралап өтүп бара жатты. Жанындагы шакирттери ачка болуп, буудайдын башын жулуп жей башташты.

 

2Муну фарисейлер көрүп калышып Ыйсага: — Карачы, шакирттериң дем алыш күнү тыюу салынган ишти кылып жатышат! — дешти.

 

3Ыйса мындай жооп берди:

 

— Дөөт жанындагы адамдар менен бирге ач калганда эмне кылганын окуган жок белеңер?
4Кудай үйүнө кирип, Эгебизге багышталган нанды жанындагылар менен бирге жебеди беле! Бирок ал нандарды жегенге эч акысы жок болчу. Аларды жегенге динкызматчылардын гана акысы болгон.
5Дин кызматчылар ийбадатканада дем алыш күнү ошол күндүн мыйзамын бузуп коюшса да айыпсыз экендиги тууралуу Тоорат мыйзамынан окуган жок белеңер?
6Силерге айтып коёюн: бул жерде ийбадатканадан да улуу Бирөө турат.
7Эгерде силер Кудайдын: «курмандыкты эмес, боорукердикти каалайм!»деген сөзүнүн маанисин түшүнгөн болсоңор, анда айыпсыз адамдарды соттобос элеңер.
8Анткени Адам Уулу дем алыш күнүнүн да ээси!

 

Колу сенек адам

 

9Ыйса ал жактан кетип, синагогага келди.

 

10Синагогада колу сенек бир адам бар эле. Ошол жерде тургандардан бирөөлөр Ыйсадан кынтык таап, айыпка жыгуу максатында: — Кудайдын мыйзамы боюнча дем алыш күнү да адамды айыктырууга болобу? — деп сурашты.

 

11Ыйса:

 

— Бир кою дем алыш күнү чуңкурга түшүп калса, араңардан кимиңер аны көрүп туруп, алып чыкпай таштап коёт?
12Адам баласы койдон алда канча өйдө эмеспи! Демек, дем алыш күнү жакшылык кылса болот, — деди.

 

13Анан колу сенек адамга кайрылып:

 

— Колуңду сунчу! — деди.

 

Тигил адам сунары менен айыгып, берки колу соо колундай болуп калды.
14Ошондо сыртка чыгып кетишкен фарисейлер өз ара Ыйсаны кантип өлтүрүш керектигин акылдашышты.

 

Ыйса — Кудайдын сүйүктүү Кулу

 

15Ыйса болсо алардын бул ниетин билип, ал жактан кетип калды. Анын аркасынан көп эл ээрчиди. Ыйса алардын баарын айыктырып,
16адамдарга Өзү жөнүндө жарыя кылууга тыюу салды.
17Кудайдын Ышая пайгамбар аркылуу айткан сөзү аткарылышы үчүн ушундай болду:

 

 

18«Бул Менин тандап алган Кулум,

 

Жаным ыраазы болгон Сүйүктүүм.

 

Мен Анын үстүнө Өз Рухумду түшүрөм,

 

Ал бардык элдерге өкүмүмдү жарыя кылат.

 

19Талашпайт да кыйкырбайт,

 

Көчөдө кыйкырып жатканын эч ким укпайт.

 

20Менин өкүмүмдү аягына жеткирмейин,

 

Бүктөлгөн камышты сындырбайт,

 

Быкшыган шамды өчүрбөйт.

 

21Ага бардык улуттар үмүттөрүн артышат».

 

Ыйса жана шайтан

 

22Аңгыча жин даарыган бир сокур, дудук адамды Ыйсанын алдына алып келишти. Ыйса аны айыктырды. Сокур дудук сүйлөп, көзү көрүп калды.

 

23Элдин баары таң калып:

 

— Бул Дөөттүн урпагы эмеспи? — деп бири биринен сурашты.

 

24Муну угуп калган фарисейлер:

 

— Бул жиндерди алардын башчысы — Бээлзебулдун[5]күчү менен кубалап жатат. Мындан башкача болушу мүмкүн эмес! — дешти.

 

25Алардын оюн билген Ыйса мындай деди:

 

— Ичинен бөлүнүп-жарылган мамлекет кыйрайт, ыркы кеткен шаар же үй-бүлө соо калбайт.
26Эгер шайтан шайтанды кубалап жатса, демек, ал өз ичинен бөлүнүп-жарылып, өзүнө өзү каршы чыкканы. Анан анын падышачылыгы кантип аман калмак эле?
27Эгер Мен жиндерди шайтандын күчү менен кубалап жаткан болсом, анда өзүңөрдүн шакирттериңер кимдин күчү менен кубалап жүрөт? Ушул себептен шакирттериңердин кылган иштери силерге калыс болсун.
28А эгер Мен жиндерди Кудайдын Руху менен кубалап жаткан болсом, демек, силерге Кудай Өз Падышачылыгын орното турган мезгилдин келип жеткени!
29Алдуу адамдын үйүнө кирген бирөө алды менен анын өзүн байлабай туруп, үй-мүлкүн кантип тоноп кетет? Алдууну байлагандан кийин гана анын үйүн тоной алат.
30Ким Мен тарапта болбосо, ал Мага каршы. Ким Мени менен бирге жыйнабаса, ал чачат.
31Ошондуктан силерге айтып коёюн: адам баласынын күнөөлөрү менен жаман сөздөрү бүт кечирилет, а бирок кимде-ким Ыйык Рухка акарат айтса, кечирилбейт.
32Кимде ким Адам Уулуна каршы сөз айтса кечирилет, а бирок Ыйык Рухка каршы сүйлөгөн адам бул дүйнөдө да, тиги дүйнөдө да кечирилбейт.

 

Дарак жана анын мөмөлөрү

 

33Даракты жакшы баксаңар, мөмөсү да жакшы болот, жаман баксаңар, мөмөсү да жаман болот. Анткени дарактын кандай экени мөмөсүнөн билинет.

 

34Эй, жылан тукумдары! Өзүңөр жаман болуп туруп, анан кантип жакшы сөз сүйлөй алмак элеңер? Анткени адамдын дили эмнеге толуп-ташыса, ошол тилине чыгат.
35Жакшы адам дилиндеги жакшы казынасынан жакшылыкты берет, жаман адам жаман казынасынан жамандыкты берет.

 

36Силерге айтып коёюн: адамдар оозунан чыккан ар бир куру сөзү үчүн кыяматтагы сот күнү Кудай алдында жооп беришет.
37Анткени айткан сөзүң боюнча акталасың жана соттолосуң.

 

Жышаан көргүсү келгендер

 

38Ошондо дин мугалимдери менен фарисейлердин кээ бири Ыйсага:

 

— Устат, сиздин бизге бир кереметтүү жышаан көрсөтүшүңүздү каалайбыз, — дешти.

 

39Ыйса мындай жооп берди:

 

— Бузулган жана күнөөкөр муун кереметтүү жышаан көргүсү келет. Бирок Жунус пайгамбардын окуясындагы жышаандан башка жышаан ага көрсөтүлбөйт!
40Жунус деңиз жырткычынын курсагында үч күн, үч түн болгон сыяктуу Адам Уулу да жер түбүндө үч күн, үч түн болот.
41Нинебиликтер[6]кыямат кайымда ушул муун менен бирге кайра тирилип, аны айыпка жыгат, анткени алар Жунустун сөзүн угуп, ниеттерин өзгөртүшкөн. А бул жерде болсо Жунустан улуу Бирөө турат.
42Түштүк[7]ханышасы да тирилип, ушул муунду айыпка жыгат, анткени ал Сулаймандын акылман сөзүн угуп кетейин деп, дүйнөнүн аркы четинен келген. А бул жерде болсо Сулаймандан да улуу Бирөө турат.

 

Кайра келген жиндер

 

43Кара күч адамдан чыккан соң, жанына тынчтык издеп, какшыган чөлдөрдү кыдырып-кыдырып таппайт.
44Анан: «Кой, чыккан үйүмө кайра барайын» деп кайра келет да, анын шыпырылып, жыйналып бош турганын көрөт.
45Кайра барып, өзүнөн ашкан жети жинди ээрчите келет да, кирип, жашай башташат. Ошондо жанагы адамдын кийинки абалы мурункусунан да жаман болот. Азыркы жаман замандын адамдары менен так ошондой болот.

 

Ыйсанын энеси жана бир туугандары

 

46Ыйса чогулгандарга сүйлөп жаткан. Аңгыча энеси жана бир туугандары келип, Аны менен сүйлөшөлү деп сыртта күтүп турушту.

 

47Ошондо кимдир бирөө: — Сени менен сүйлөшкүсү келип, энең жана бир туугандарың сыртта турушат, — деди.

 

48Ыйса ушул сөздү айтканга карап:

 

— Менин энем менен бир туугандарым кимдер? — деди.

 

49Анан колун шакирттери тарапка сунуп:

 

— Менин энем менен бир туугандарым булар!
50Анткени ким асмандагы Атамдын каалоосун аткарса, ошол Мага бир тууган ага-ини, эже-карындаш жана эне болот, — деди.

 

13

 

Дыйкан тууралуу ибарат

 

1Ушундан соң, Ыйса үйдөн чыгып, кайрадан көл жээгинде элди окута баштады.
2Ошондо жыйылган элдин көптүгүнөн кайыкка түшүүгө туура келди. Эл болсо жээкте карап турду.

 

3Ыйса көп нерселерди ибараттап айтты. Ал мындай деди: — Бир дыйкан эгин сепкени талаага чыгыптыр.
4Сепкен үрөндөрдүн кээси жол боюна түшүп, учуп келген чымчыктарга жем болот.
5Кээ бири аз гана топурагы бар таштак жерге түшүп, кыртышы терең болбогондуктан тез эле өсүп чыгат.
6Бирок күн чыкканда күйүп, тамыры терең болбогондуктан куурап калат.
7Кээси тикендин арасына түшөт. Анан өсүп чыккан тикен астында басылып калат.
8Ал эми кээ бирлери жакшы кыртышка түшүп, өсүп чыгат да, кээси жүз, кээси алтымыш, кээси отуз эсе түшүм берет.
9Уга турган кулагы барлар уксун!

 

Ибараттын мааниси

 

10Шакирттер Ыйсага келип:

 

— Эмне үчүн тигилерге ибараттап айтып жатасың? — деп сурашты.

 

11Ыйса мындай жооп берди:

 

— Анткени Асман Падышачылыгынын сырларын билүү силерге буюрган. Аларга болсо буюрган эмес.
12Кимде бир аз түшүнүк бар болсо, ага дагы берилип, аныкы көбөйөт. Ал эми кимде жок болсо, анын бар деп ойлогону да тартылып алынат.
13Ушул себептүү Мен аларга «карап турушса да көрө алышпасын, тыңшап турушса да уга алышпасын» үчүн башкаларга ушинтип ибарат аркылуу сүйлөп жатам.

 

 

14Ошондуктан Ышая пайгамбардын айткандары аткарылат. Ал мындай деген: «Уксаңар да эч нерсе туйбайсыңар,

 

Карап туруп эч нерсе көрбөйсүңөр.

 

15Анткени

 

Бул элдин дилин дат басып,

 

Оорлошуп кулагы,

 

Көздөрү калган тунарып.

 

Антпесе көрмөк көздөрү,

 

Кулактары ачылмак,

 

Жүрөгү туймак алардын.

 

Мага кайтып келишип,

 

Сакайтмакмын аларды».

 

 

16А силер бактылуусуңар, анткени көзүңөр көрүп, кулагыңар угат.
17Силерге бир чындыкты айтып коёюн: далай пайгамбарлар менен адилдер силер көргөндү көргүсү келген, бирок көрө алышпады, силер укканды уккусу келген, бирок уга алышпады.

 

Дыйкан тууралуу ибараттын мааниси

 

18Ошондуктан силер дыйкан тууралуу ибараттын маанисин угуп алгыла:
19Кудайдын Падышачылыгы тууралуу сөздү угуп, бирок маанисин түшүнбөгөнгө азгыруучу келет да анын жан дүйнөсүнө түшкөн Кудайдын сөзүн уурдап кетет. Жол боюна түшкөн үрөндүн мааниси ушуну билдирет.
20Ал эми таштак жерге түшкөн үрөн болсо Кудай сөзүн угары менен ошол замат кубана кабыл алган адамды билдирет.
21Бирок тамыры болбогондуктан бир азга гана ишенип, кийин ишенгендиги үчүн кыйынчылыкка же куугунтукка кабылар замат ишенимден баш тартат.
22Тикендердин арасына түшкөнү Кудай сөзүн уккан, бирок бул дүйнөнүн түйшүгү менен акчанын азгырыгына алдырып койгон адамды билдирет. Ушулар сөздү тумчуктуруп, сөз жемишсиз калат.
23Ал эми жакшы кыртышка түшкөнү болсо Кудай сөзүн угуп, маанисин түшүнгөн адамды билдирет. Мындай адам жүз, алтымыш, отуз эсе жемиш берген үрөнгө окшош.

 

Отоо чөптөр тууралуу ибарат

 

24Ыйса аларга дагы бир ибаратты айтып таалим берди:

 

— Асман Падышачылыгы өз талаасына жакшы үрөн сепкен адамга окшош.
25Бирок, эл уктап жатканда душманы келип, буудайлардын арасына отоо чөптөрдүн үрөнүн себет да кетип калат.
26Буудай көгөрүп, баш байлай баштаганда, отоо чөптөр да кошо чыгат.
27Ошондо талаанын ээсине кулдары келип: «Төрөм, сиз талааңызга жакшы үрөн эктиңиз эле го. Отоо чөптөр кайдан чыга калды?» — дешет.
28Кожоюн: «Душмандарымдын бирөөсү кылган муну», — деп жооп берет. Кулдары: «Барып, отоп салалыбы?» — дешет.
29Кожоюн: «Кереги жок, отоо чөптөрдү жулабыз деп, алардын тамыры менен кошо буудайларды жулуп салышыңар мүмкүн.
30Оруу-жыюу маалы келгичекти өсө берсин. Кийин орокчуларга адегенде отоо чөптөрдү жулдуруп, өрттөө үчүн боо-боо кылып байлатып, буудайды болсо өзүнчө кампаларыма төктүртөм», — дейт.

 

Сары кычынын даны тууралуу ибарат

 

31Ыйса аларга дагы бир ибарат айтты:

 

— Асман Падышачылыгы бир адам өз талаасына эгип койгон сары кычынын данына окшош.
32Сары кычынын даны уруктардын эң кичинеси болгон менен өсүп чыкканда, бардык өсүмдүктөрдөн чоң болот да, бутактарына канаттуулар учуп келип уялаган даракка айланат.

 

Камыртуруш тууралуу ибарат

 

33Ыйса аларга дагы бир ибарат айтып берди:

 

— Асман Падышачылыгы бир аял камыр ачытыш үчүн үч чара унга салган ачыткыга окшош.

 

Ыйсанын ибарат менен айтышынын себеби

 

34Ушунун баарын Ыйса элге ибарат кылып айтты, ибаратсыз аларга эч нерсе айткан жок.
35Пайгамбар аркылуу айтылган сөз аткарылышы үчүн ушундайча сүйлөдү. Пайгамбар мындай деген: «Мен ибарат менен сүйлөйм. Дүйнө жаралгандан бери жашыруун болуп келген нерселерди жарыя кылам».

 

Отоо чөп тууралуу ибараттын мааниси

 

36Ошондо Ыйса элди коё берип, үйгө кирди. Шакирттери жанына келип:

 

— Талаадагы отоо чөптөр жөнүндөгү ибараттын маанисин бизге түшүндүрүп берчи, — дешти.

 

37Ыйса аларга мындай деди:

 

— Жакшы үрөн сепкени — бул Адам Уулу.
38Талаа болсо бул дүйнөнү билдирет. Жакшы үрөн — бул Кудай Падышачылыгынын атуулдары. Отоо чөптөр болсо азгыруучунун ишин кылган адамдар.
39Аларды сээп кеткен — ибилис, оруу-жыюу мезгили — акыр заман, орокчулар — периштелер.
40Ошондуктан акыр заманда да отоо чөптөр отолуп отко ыргытылгандай окуя болот.
41Адам Уулу Өз периштелерин жиберип, Өз падышачылыгынан бардык азгырыктар менен дин безерлерди тердирет.
42Анан аларды жалбырттап күйгөн мешке ыргытышат. Андагылар жаны кыйналганынан өкүрүп, тиштерин кычыратышат.

 

43Ошондо адил адамдар асмандагы Атасынын Падышачылыгында күндөй болуп жаркырашат. Уга турган кулагы барлар уксун!

 

Катылган кенч тууралуу ибарат

 

44Асман Падышачылыгы талаага катылган кенчке окшош. Аны бир киши таап алып, эч жанга билгизбей кайра катып коёт да, кубанганынан колундагынын баарын сатып жиберип, кайра ошол талааны сатып алат.

 

Бермет тууралуу ибарат

 

45Дагы Асман Падышачылыгы таза берметти издеген соодагерге окшош.
46Ал кымбат баалуу берметти таап, аны сатып алуу үчүн келип, колундагысынын баарын сатып жиберип, ошол берметти сатып алат.

 

Тор тууралуу ибарат

 

47Дагы Асман Падышачылыгы деңизге ыргытылып, ар түрдүү балыктарды жыйнап алган чоң торго окшош.
48Тор толгондо, аны жээкке сүйрөп чыгышып, анан олтуруп алып жакшысын себеттерге салышып, жамандарын ыргытып жиберишет.
49Акыр заманда ушундай болот: периштелер келип, жаман адамдарды адилдерден бөлүп алышат да,
50жалындаган мешке ыргытышат. Андагылар жаны кыйналганынан өкүрүп, тиштерин кычыратышат.

 

Асман Падышачылыгы тууралуу билим

 

51Анан Ыйса шакирттерине:

 

— Айткандарымдын баарын түшүндүңөрбү? — деди.

 

Шакирттери:

 

— Ооба, — деп жооп беришти.

 

52Ыйса сөзүн улады:

 

— Ошондуктан Асман Падышачылыгы тууралуу билимге ээ болгон ар бир дин мугалими өзүнүн кенч сактагыч жайынан жаңы буюмдарын да, эски буюмдарын да сыртка алып чыккан үй ээсине окшош.

 

Ыйсанын Өз мекенинде четке кагылышы

 

53Ыйса ушул ибараттарын айтып бүтүп, ал жактан кетип калды.
54Анан Өзүнүн чоңоюп өскөн шаарына келди да, андагы синагогага барып, таалим берди. Анын таалими адамдарды таңдантты. «Мындай акылмандык менен укмуштарды жасай турган кудуретти ал кайдан алды экен?
55Бул биздеги эле жыгач устанын баласы эмеспи?! Энеси — Мариям, ал эми Жакып, Жосе, Ысман жана Жүйүт бир туугандары эмеспи?!
56Карындаштарынын баары тең арабызда жашашат го?! Мынчалык акылмандык менен кудуреттин баарын ал кайдан алды болду экен?!» — дешип,

 

57Ыйсага ишене албай баштары катты. Ыйса болсо: — Пайгамбар бардык жерде кадыр-барктуу болсо да, өз эл-журту менен үй ичинде анын кадыры билинбейт, — деди аларга.

 

58Алардын ишенбестигинен улам Ыйса ал жерде көптөгөн укмуштарды жасаган жок.

 

14

 

Жакыянын өлүмү

 

1Ошол убакта Ыйса жөнүндөгү кабар Галилеянын акими Иродко жетти.

 

2Ал малайларына: — Бул Жакыя чөмүлдүрүүчү, ал тирилип кетиптир, укмуштуу иштерди кылып жатканынын себеби ошондон, — деди.

 

3Ирод бир тууганы Филиптин аялы Иродиянын айынан Жакыяны карматып, кишендеп, түрмөгө отургузуп койгонунан улам ушундай деген эле.
4Анткен себеби Жакыя: «Сенин Иродияга үйлөнгөнүң туура эмес!» — деп айткан болчу.
5Ушул сөзү үчүн Ирод аны өлтүргүсү келди, бирок элден корккондугунан батына албады, себеби эл Жакыяны пайгамбар деп эсептечү.
6Анткен менен Ироддун туулган күнүндө Иродиянын кызы меймандардын алдында бийлеп, Ироддун купулуна толду.
7Ошондо Ирод ага каалаган нерсесин берүүгө ант берди.

 

8Иродиянын кызы болсо, энесинин кеңеши боюнча: «Мага Жакыя чөмүлдүрүүчүнүн башын азыр табакка салып, алдырып келиңиз» деди.
9Кыздын сураганы падышаны капалантса да, меймандарынын алдында берген антынан улам талабын орундатууну буюрду.
10Жакыянын башын кесип келүү үчүн түрмөгө кишилерин жиберди.
11Алар башты табакка салып келип, кызга беришти. Кыз болсо энесине алып барып берди.
12Ошондо Жакыянын шакирттери келип, анын сөөгүн алып чыгып, көргө коюшту да, Ыйсага барып, болгон ишти айтып беришти.

 

Ыйсанын беш миң кишини тойгузушу

 

13Бул кабарды уккан Ыйса кайыкка түштү да элден бөлүнүп, ээн жерге жалгыз кетип калды. Ыйсанын кайык менен кеткенин уккандар шаарлардан чыгып, жөө-жалаңдап артынан түшүштү.
14Ыйса кайыктан чыкканда, көптөгөн элди көрүп, аларга боору ооруп, оорулууларын айыктырды.

 

15Кеч киргенде, шакирттери Ага келип: — Бул жер ээн экен, кеч да болуп кетти, ошондуктан элди коё бер, айылдарга барып, жегенге бирдеме сатып алышсын, — дешти.

 

16Бирок Ыйса аларга:

 

— Элдин кетишинин кереги жок, жегенге бирдемени силер бергиле, — деди.

 

17Шакирттери:

 

— Бул жерде эч нерсебиз жок, болгону беш нан менен эки балыгыбыз гана бар, — дешти.

 

18Ыйса:

 

— Аларды Мага алып келгиле, — деди.

 

19Анан элди чөптүн үстүнө олтургула деп буйруду да, жанагы беш нан менен эки балыкты алып, асманды карап Кудайга шүкүрчүлүк келтирип, нанды сындырды да, шакирттерине берди. Шакирттери болсо элге таратышты.
20Баары жеп тоюшту. Нандын арткан үзүмдөрүн жыйнашканда, он эки себет толду.
21Аялдар менен балдарды айтпаганда, жеген эркектердин эсеби беш миңдей эле.

 

Ыйсанын суу үстү менен басышы

 

22Ушундан соң, Ыйса шакирттерин кайыкка олтургузду. Элди коё бергичекти Өзүнөн мурда аркы өйүзгө сүзүп өткүлө деп буюрду.
23Элди таркаткан соң, Өзү жалгыз сыйынуу үчүн тоого чыкты. Түн киргенге чейин тоодо жалгыз калды.
24Кайык болсо жээктен алыстап, бет маңдайдан соккон шамалдан улам чоң толкундарды жирей, араң жылып баратты.
25Таң азанда Ыйса суу үстү менен басып, шакирттерине келди.
26Анын суу үстүнөн басып келе жатканын көргөн шакирттердин үрөйү учуп, Аны арбак экен деп ойлоп, корккондугунан бакырып жиберишти.

 

27Ыйса ошол замат аларга:

 

— Коркпогула, бул Мен элемин! — деди.

 

28Петир болсо:

 

— Устат, эгер бул сен болсоң, анда «суу үстү менен басып кел» деп буйручу мага, — деди.

 

29Ыйса:

 

— Кел, — деди.

 

Ошондо Петир кайыктан чыгып, суунун үстү менен Ыйсага жөнөдү.

 

30Бирок шамалды көрүп, коркуп кетти. Чөгүп баратып: — Эгем, мени сактап кал! — деп кыйкырып жиберди.

 

31Ыйса дароо колун созуп, аны сүйөй калды да:

 

— Ишеними аз десе, эмне үчүн шектендиң? — деди.

 

32Алар кайыкка түшкөндө, шамал басылды.

 

33Кайыктагылар Ыйсага таазим кылышып: — Сен чындыгында Кудай Уулусуң, — дешти.

 

Генисареттеги оорулуулардын сакайышы

 

34Алар көлдүн аркы бетине сүзүп өтүп, Генисарет жерине жетишти.
35Жергиликтүү эл Ыйсаны таанышып, бүткүл аймакка кабар таратып, Анын алдына бардык оорулууларды алып келишти.
36Анан Ыйсадан «алар жок дегенде киймиңиздин этегине колун тийгизсе болобу» деп суранып жатышты. Ал эми колун тийгизгендердин баары куландан соо болуп айыгып кетип жатышты.

 

15

 

Ата-бабалардын салты

 

1Ошондо Иерусалимден фарисейлер менен дин мугалимдери келип, Ыйсага мындай дешти:

 

2— Эмне үчүн шакирттериң улуулардан калган салтты бузуп жатышат? Алар кол жуу расмисин сактабай эле нан жешет экен.

 

3Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— А өзүңөрчү? Эмне үчүн өзүңөр салттарыңарды шылтоолоп, Кудайдын осуятын бузуп жатасыңар?
4Кудай эмне деди эле? «Ата-энеңди сыйла»,«Атасын же энесин сөккөн адам өлүм жазасына тартылсын!»— деген.
5А силер: «Эгер ким атасы же энесине: "силерге бере турган нерсемдин баарын Кудайга багыштадым" десе,
6анда ал атасы же энеси үчүн эч нерсе кылбай эле койсо болот» деп, элге үйрөткөн ушул салтыңар менен Кудайдын сөзүн жоюп салдыңар.

 

7О, эки жүздүүлөр! Силер тууралуу Ышая пайгамбар таамай айтыптыр:

 

 

8«Тили менен Мени сыйлап жатса да,

 

Дили менен бул эл Менден алыс бейм

 

9Адам салтын Меники деп окутуп,

 

Мага келип табынганы пайдасыз».

 

Адамды арам кылган эмне?

 

10Анан Ыйса элди чакырып алып, дагы мындай деди:

 

— Кунт коюп уккула да, түшүнүп алгыла.
11Адамды оозуна кирген нерсе эмес, оозунан чыккан нерсе арам кылат!

 

12Ыйса ушундай дегенде, шакирттери басып келишти да:

 

— Билесиңби, сенин сөзүңдү угуп, фарисейлер абдан таарынып жатышат? — дешти.

 

13Ыйса болсо шакирттерине:

 

— Менин асмандагы Атам тикпеген ар бир өсүмдүк тамыры менен жулунат.
14Алардан оолак болгула, алар сокурлардын сокур жетекчилери. Сокур сокурду жетелесе, экөө тең чуңкурга кулап түшөт, — деп жооп берди.

 

15Ошондо Петир буга:

 

— Бул ибараттын маанисин бизге түшүндүрүп берчи, — деди.

 

16Ыйса:

 

— Чындап эле силер да али түшүнө элексиңерби?
17Адамдын оозуна кирген нерсе ашказандан өтүп, сыртка чыгарын билбейсиңерби?
18Адамдын оозунан чыккан нерсе болсо жүрөктөн чыгат да, аны арам кылат.
19Анткени адамдын жүрөгүнөн арам ой, адам өлтүрүүчүлүк, ойноштук, бузукулук, уурулук, жалган-жалаа, уу сөздөр чыгат.
20Адамды ушулар арам кылат. Ал эми кол жуу расмисин сактабай тамак ичиш адамды арам кылбайт, — деп жооп берди.

 

Чет элдик аялдын ишеними

 

21Ыйса ал жактан чыгып, Тир менен Сидон шаарлары тарапка кетип калды.

 

22Аңгыча алдынан ошол жерде жашаган канаандык бир аял тосуп чыгып: — О, Дөөттүн Уулу! Ырайым кыла көрүңүз мага, таксырым! Кызымды жин даарып, катуу кыйналып жатат, — деп кыйкырды.

 

23Ыйса болсо жооп бербеди. Ошондо шакирттери Ага келип:

 

— Бул аялды коё берип койчу. Аркабыздан калбай кыйкырып келатат, — деп суранышты.

 

24Бирок Ыйса:

 

— Мен Ысрайылдын жоголгон койлоруна гана жиберилгем, — деп жооп берди.

 

25Тигил аял болсо Ыйсага жакын келип, чөк түшүп:

 

— Таксыр, мага жардам кылсаңыз, — деп жалынды.

 

26Ыйса:

 

— Балдардын нанын алып, иттерге ыргыткан жакшы эмес, — деди.

 

27Аял:

 

— Ооба, таксырым, бирок иттер деле кожоюндарынын дасторконунан түшкөн күкүмдөрдү жейт эмеспи! — деди.

 

28Ошондо Ыйса:

 

— О, аял! Ишенимиң күчтүү экен, тилегиң кабыл болсун, — деди.

 

Ошондо аялдын кызы дароо айыгып кетти.

 

Ыйсанын көп адамдарды айыктырышы

 

29Ыйса ал жактан чыгып, Галилея көлүнө барды да, тоого чыгып отурду.
30Ошондо Ага аксак, чолок, сокур, дудук жана башка көптөгөн оорулууларды алып, көп эл келди да, аларды Анын алдына коюшту. Ыйса баарын сакайтты.
31Дудуктарга тил кирип, майыптар айыгып, сокурлардын көзү көрүп калганын көрүп турган эл аң-таң болуп, Ысрайыл табынган Кудайды даңктады.

 

Ыйсанын төрт миң кишини тойгузушу

 

32Ыйса шакирттерин чакырып алып:

 

— Элге боорум ооруп атат. Үч күндөн бери жанымда, жегенге эч нерселери жок. Алар жолдо алсырап, жыгылып калбас үчүн Мен аларды ачка коё бергим келбей турат, — деди.

 

33Шакирттери:

 

— Бул ээн талаада ушунча элдин баарын тойгузуу үчүн нанды кайдан алабыз? — дешти.

 

34Ыйса:

 

— Канча наныңар бар? — деп сурады.

 

Алар:

 

— Жети нан дагы бир нече кичинекей балыгыбыз бар, — деп жооп беришти.

 

35Ошондо Ыйса элди жерге олтургузгула деп буйруду да,
36алиги жети нан менен балыктарды алып, Кудайга шүкүрчүлүк келтирип, нанды сындырды да шакирттерине берди. Шакирттери болсо элге таратышты.
37Баары жеп, тоюнушту. Нандын арткан үзүмдөрүн жыйнашканда, жети себет толду.
38Аялдар менен балдарды айтпаганда, жеген эркектердин эсеби төрт миңдей эле.
39Ушундан соң, Ыйса элди коё берип, Өзү кайыкка түшүп, Магадан аймагына келди.

 

16

 

Жышаан талап кылуу

 

1Фарисейлер менен садукейлер келип, Ыйсаны сынап, асмандан бир жышаан-белги[8]көрсөтүшүн суранышты.

 

2Ошондо Ыйса айтты: — Силер кечинде: «Күн кызарып батты, демек эртең аба-ырайы жакшы болот», — дейсиңер.
3Эртең менен: «Бүгүн жаан-чачын болот, анткени асман кызарып турат», — дейсиңер. Асман кубулуштарын билесиңер да, ал эми заман өзгөртчү окуяларды билбейт экенсиңер.

 

4Бузулган жана күнөөкөр муун кереметтүү жышаан көргүсү келет. Бирок Жунус пайгамбардын окуясындагы жышаандан башка жышаан ага көрсөтүлбөйт! Ыйса ушундай деди да, аларды калтырып, башка жакка кетип калды.

 

Фарисейлер менен садукейлердин таалими тууралуу

 

5Шакирттер аркы өйүзгө барышты да, бирок нан алганды унутуп калышты.

 

6Ыйса аларга айтты: — Абайлагыла, фарисей менен садукей ачыткысынан сак болгула.

 

7Алар өз ара: «Биз нан албаганыбыз үчүн айтып жатат го», — дешти.

 

8Ыйса муну билип, аларга:

 

— Ай, ишеними аздар! Эмнеге өз ара нан ала келбептирбиз деп жатасыңар?
9Кылгандарымды дале түшүнгөн жоксуңарбы? Өткөндү эстебейсиңерби? Беш нан беш миң кишиге жетип, артканын жыйнап алганыңарда канча себет болду эле?
10Жети нан төрт миң кишиге жетип, арткандарын жыйнагандачы?
11Фарисейлер менен садукейлердин ачыткысынан сак болгула дегенимде нан тууралуу айтпаганымды кандайча түшүнбөйсүңөр? — деди.

 

12Ошондо шакирттер Ыйсанын ачыткыдан эмес, фарисейлер менен садукейлердин окутуусунан сак болууну айтканын түшүнүштү.

 

Ыйсанын Машаяк экендиги

 

13-14Ыйса Филип Кесария деген шаардын аймагына келгенде, шакирттерине мындай суроо берди:

 

— Мени, Адам Уулун, эл ким деп эсептешет?

 

Шакирттери:

 

— Кээ бир адамдар Жакыя чөмүлдүрүүчү деп, кээ бири Илияс пайгамбар деп, а кээси Жеремия же башка пайгамбарлардын бири деп жатышат, — дешти.

 

15— А силерчи, — деди Ыйса аларга, — силер Мени ким деп эсептейсиңер?

 

16Ошондо Ысман-Петир:

 

— Сен Машаяксың, тирүү Кудайдын Уулусуң! — деп жооп берди.

 

17Ыйса айтты:

 

— Сен бактылуу адамсың, Баржунус уулу Ысман, анткени муну сага кан менен денеден турган пенде эмес, асмандагы Атам ачып берди.
18Мен да сага айтам: сен Петирсиң,[9]ушул аска таштын үстүнө Мен Өзүмдүн Жыйынымды курамын, аны өлүм да жеңе албайт.
19Мен сага Асман Падышачылыгынын ачкычтарын берем, жер бетинде эмнеге тыюу салсаң, ал асманда да тыюу салынган болушу керек, жер бетинде эмнеге уруксат кылсаң, ал асманда да уруксат берилген нерсе болушу керек.

 

20Ушундан соң, Ыйса шакирттерине:

 

— Менин Машаяк экенимди эч кимге айтпагыла! — деп катуу эскертти.

 

Ыйса Өзүнүн азап тартып өлөрүн алдын ала айтат

 

21Ушул убактан баштап Ыйса Иерусалимге барышы керектигин, андан эл башчылары, жогорку динкызматчылар жана дин мугалимдери тарабынан көп азап чегип, өлтүрүлөрү, анан үчүнчү күн дегенде кайра тирилүүгө тийиш экендиги тууралуу айта баштады.

 

22Петир Аны четке чакырып алып: — Кой, анын бетин ары кылсын, устатым, сени Кудай сактасын! — деп Ага каршы болуп кирди.

 

23Ыйса Петирге бурулуп:

 

— Жогол Менден, шайтан! Мага тоскоол болуп жатасың, себеби сен Кудайдын эмес, пенденин оюн ойлоп жатасың! — деди.

 

24Анан шакирттерине мындай деди:

 

— Кимде-ким Мени ээрчигиси келсе, өз кызыкчылыктарынан баш тартсын да, өз айкаш жыгачын көтөрүп, жанын берүүгө даяр болуп, артыман түшсүн!
25Анткени ким өз жанын сактайм десе, аны жоготот, ал эми ким жанын Мен үчүн берсе, ал ага кайрадан ээ болот.
26Бүт дүйнөгө ээ болуп, бирок жанын жоготкондон адамга не пайда? Же кандай баа менен адам баласы жанын сактап кала алат?
27Анткени Адам Уулу Атасынын кудурети менен периштелеринин коштоосунда көктөн келет да, кылган иштерине жараша ар кимге тиешелүү шыбагасын берет.

 

28Силерге бир чындыкты айтып коёюн: ушул жерде тургандардын кээ бирлери Адам Уулунун Падыша болуп келгенин көргөнгө чейин көз жумбайт.

 

17

 

Тоодогу кубулуш

 

1Ушундан алты күн өткөндө, Ыйса Петирди жана бир туугандар Жакып менен Жаканды башкалардан бөлүп алып, бир бийик тоого алып чыкты.
2Алардын алдында Ыйсанын кебетеси өзгөрүп, бети күндөй нурланып, кийимдери болсо аппак болуп, жаркырап кетти.
3Аңгыча Муса менен Илияс пайда болуп, Ыйса менен маек курушту.

 

4Ошондо Петир мындай деди: — Устат, бул жерде болгонубуз кандай жакшы! Кел, үч алачык тигели: бирин сага, бирин Мусага, дагы бирин Илияска.

 

5Петир сөзүн аяктай электе бир аппак, жаркыраган булут аларга көлөкөсүн түшүрүп, ошол булуттан үн чыкты:

 

— Бул Менин сүйүктүү Уулум Ыйса. Мен Ага ыраазымын. Аны уккула!

 

6Муну уккан шакирттердин үрөйү учуп, жерге кулап түшүштү.

 

7Ошондо Ыйса келип, аларга колун тийгизди да: — Коркпогула, өйдө тургула! — деди.

 

8Шакирттер өйдө карап, жалгыз Ыйсадан башка эч кимди көрө алышпады.

 

9Тоодон түшүп келатышканда, Ыйса аларга:

 

— Адам Уулу өлүп, кайра тирилгенге чейин бул көрүнүш тууралуу эч кимге ооз ачпагыла! — деп буйруду.

 

10Ошондо шакирттери:

 

— Эмне үчүн дин мугалимдери «Машаяк келерден мурун Илияс келиши керек» дешет? — деп сурашты.

 

11Ыйса:

 

— Туура, алды менен Илияс келип, баарын ордуна келтирет.
12Силерге айтып коёюн: Илияс келди, бирок аны тааныбай, ага өз каалагандарын кылышты. Эми Адам Уулу да алардын колунан азап чекмекчи, — деп жооп берди.

 

13Ошондо шакирттери анын Жакыя чөмүлдүрүүчү тууралуу айтып жатканын түшүнүштү.

 

Жин даарыган баланын айыгышы

 

14Ыйса шакирттери менен чогулган элге басып келгенде, бир киши Ыйсанын алдына чөгөлөй калып:

 

15— Устат, менин балама боорукерлик кыла көр, анын талмасы бар, ошондон азап чегип, кыйналууда. Далай ирет от менен сууга боюн таштады.
16Шакирттериңиздин алдына алып бардым эле, айыктыра алышпады, — деди.

 

17Ошондо Ыйса:

 

— Эй, ишеними жок, бузулган эл! Качанга чейин араңарда болуп, силерге чыдаар экем? Баланы алып келгиле бери! — деди.

 

18Баланы алып келишкенде, Ыйса буйрук берип, баладан жинди кууп чыкты. Ошол замат ал айыгып кетти.

 

19Ошондо шакирттери Ыйсадан өзүнчө: — Эмне үчүн биз аны кубалап чыга албадык? — деп сурашты.

 

20-21— Ишенимиңердин аздыгынан, — деп жооп берди Ыйса аларга. — Силерге бир чындыкты айтып коёюн: сары кычынын данындай кипкиченекей ишенимиңер болсо, мына бул тоого: «Бул жактан тигил жакка которул!» — десеңер, которулат. Силердин колуңардан келбеген нерсе болбойт.[10]

 

Ыйса Өз өлүмү тууралуу дагы бир ирет айтат

 

22Шакирттери менен Галилеяда бир жерде болушканда, Ыйса аларга айтты:

 

— Адам Уулу кишилердин колуна түшөт,
23Аны өлтүрүшөт, анан үчүнчү күнү Ал кайра тирилет. Муну укканда, шакирттери абдан кайгырышты.

 

Ийбадатканага төлөнчү салык

 

24Ыйса шакирттери менен Капарноомго барганда, ийбадатканага төлөнүүчү салыкты жыйноочулар Петирге келип:

 

— Устатыңар салыкты төлөмөк беле? — дешти.

 

25Петир:

 

— Төлөйт, — деди.

 

Петир үйгө кирип, сүйлөйүн дегенде, Ыйса озунуп:

 

— Сен кандай дейсиң, Ысман, жердеги падышалар салык менен жылдык төлөмдү кимдерден алышат? Өз элиненби же башкаларданбы? — деген суроону узатты.

 

26Петир:

 

— Башкалардан, — дегенде, Ыйса:

 

— Анда өз эли — салыктан эркин.
27Бирок аларды нааразы кылбоо үчүн деңизге барып, кайырмак сал да, биринчи түшкөн балыкты алып, оозун ачсаң, бир тыйын бар, ошону алып, экөөбүз үчүн берип кой, — деди.

 

18

 

Кимдин жолу улуу?

 

1Ошол убакта Ыйсага шакирттери келип:

 

— Асман Падышачылыгында кимдин жолу улуу болот болду экен? — деп сурашты.

 

2Ыйса бир кичине баланы чакырып алды да, шакирттеринин ортосуна тургузуп туруп, мындай деди:

 

3— Силерге бир чындыкты айтып коёюн: жан дүйнөңөрдү жаш балдардыкындай кылып өзгөртпөсөңөр, Асман Падышачылыгына кире албайсыңар.
4Ким өзүн ушул наристе баладай момун тутса, Асман Падышачылыгындагы улуу — ошол.
5Ким Мен үчүн ушундай баланы кабыл алса, Мени кабыл алганы.

 

Азгырыктар

 

6Кимде-ким Мага ишенген мына бул кичинекейлердин бирин азгырып, күнөөгө батырса, ал үчүн мойнуна тегирмендин ташы байланып, деңиздин эң терең жерине ыргытылганы оң болмок.
7Азгырыктардын көптүгүнөн бул дүйнөдөгүлөрдүн шору куруйт. Күнөөгө батырган азгырыктар келбей койбойт, бирок ким аркылуу келсе, ошонун шору.
8Эгерде сени колуң же бутуң күнөөгө азгырып жатса, анда аны кыя чап да, өзүңдөн алыс ыргытып жибер. Колу-бутуң соо бойдон тозоктун өчпөс отуна ыргытылгандан көрө, колу-бутсуз бейишке чыкканың жакшы!
9Эгерде сени көзүң күнөөгө азгырып жатса, аны оюп алып, ыргытып жибер. Эки көзүң соо тозоктун өчпөс отуна ыргытылгандан көрө, бир көзүң менен бейишке чыкканың жакшы.

 

Жоголгон кой тууралуу ибарат

 

10Сак болгула, мына бул карапайым адамдардын бирин да капарыңарга албай койбогула, силерге айтып коёюн: булардын периштелери Менин асмандагы Атамдын жүзүн дайыма көрүп турушат.[11]

 

12Кандай деп ойлойсуңар: эгер жүз кою бар адамдын бир кою жоголуп кетсе, токсон тогузун тоого таштап, адашканын издебей жатып алабы?
13Эгер таап алса, анда, силерге бир чындыкты айтып коёюн, токсон тогуз адашпаган койлоруна караганда, таап алган алиги кою үчүн көбүрөөк кубанат.
14Ошонун сыңарындай, асмандагы Атаңар Мага ишенген мына бул карапайым адамдардын биринин да жоголуп кетишин каалабайт.

 

Күнөө кылган боордоштор тууралуу

 

15Эгер боордошуң сага жамандык кылса, анда бар да, жекече сүйлөшүп, күнөөсүн бетине айт. Эгер сөзүңдү укса, анда аны менен кайрадан ынтымакка келгениң.
16Укпай койсо, анда «ар кандай иш эки-үч күбө тарабынан ырасталышы үчүн»өзүң менен дагы бир же эки кишини ээрчите бар.
17Аларды да укпай койсо, анда жыйынга айт. Эгерде жыйынды да укпай койсо, анда ал сен үчүн Кудайды тааныбаган адам же салыкчы катары эсептелсин.

 

18Силерге бир чындыкты айтып коёюн: жер бетинде эмнеге тыюу салсаңар, ал асманда да тыюу салынган нерсе болушу керек, жер бетинде эмнеге уруксат берсеңер, ал асманда да уруксат кылынган нерсе болушу керек.
19Силерге бир чындыкты айтып коёюн: эгерде жерде экөөңөр макулдашып алып, бир нерсени сурасаңар, асмандагы Атам силер үчүн ошону кылып берет.
20Анткени Менин урматыма чогулган эки-үч адамдын арасында Мен өзүм болом.

 

Ырайымсыз кызматчы

 

21Ошондо Петир Ыйсага келип:

 

— Устат, менин боордошум мага жамандык кылса, канча жолу кечиришим керек? Жети жолу кечирсем жетеби? — деди.

 

22Ыйса ага айтты:

 

— Жети жолу дебейм, бирок жетиден жетимиш жолу дейм.
23Мындай дегенимдин себеби — Асман Падышачылыгы өз кызматчылары менен эсептешкиси келген падышага окшош.
24Адегенде ал падышага ат башындай күмүш карызы бар адамды алып келишет.
25Төлөгөнгө чамасы жетпегендиктен падыша аны аялы жана бала-чакасы менен кошо, ошондой эле колундагы болгон нерсесинин баарын сатып, карыздын эсебине берүүгө буйрук чыгарат.
26Ал киши падышанын бутуна жыгылып: «Бир аз күтө туруңуз, мен сизге баарын кайтарып берем», — деп жалынат.
27Ошондо падышанын боору ооруп, кызматчыны бошотуп, бардык карызын кечип коёт.
28Ал азаттыкка чыгып, өзүнө жүз күмүш теңге[12]карыздар болгон бир кызматташ жолдошуна келет да: «Бардык карызыңды төлө!» — деп аны алка-жакадан алып, муунтуп кирет.
29Ошондо кызматташ жолдошу алдына жыгылып: «Бир аз күтө турчу, мен сага берем», — деп суранат.
30Тиги көнбөй, карызыңды төлөмөйүнчө жатасың деп аны зынданга салат.
31Муну көргөн башка кызматташтары терең кайгыга батышып, падышага болгон ишти төкпөй-чачпай айтып беришет.
32Ошондо падыша баягы кишини өзүнө чакырып алып, мындай дейт: «Эй, адепсиз кызматчы! Сен суранганыңдан карызыңдын баарын мен кечип койгон элем.
33Мен сага ырайым көрсөткөндөй, сен да өз кызматташыңа ырайым көрсөтүшүң керек эмес беле?»
34Ошентип, каарданган кожоюн: «Карызыңды толук кайтарып бергенче, эркиндикке чыкпайсың!» — деп, аны желдеттердин колуна салып берет.

 

35Боордошуңарды чын жүрөктөн кечирбесеңер, асмандагы Атам да силердин ар бириңерге жогорудагыдай кылат.

 

19

 

Ажырашуу маселеси

 

1Ыйса сөзүн аяктап, Галилеядан чыгып, Иордан дарыясынын чыгыш жагындагы Иудея аймагына келди.
2Көп эл Аны ээрчип барды. Ал жактан Ыйса алардын арасындагы оорулууларды айыктырды.

 

3Ошондо фарисейлер бир кынтык табуу ниетинде Ыйсага келишип: — Эркек ар кандай себеп менен аялын коё берсе болобу? — деп сурашты.

 

4— «Кудай башында адамдарды аял-эркек кылып жараткан»дегенин окуган эмес белеңер? — деди Ыйса аларга жооп берип.
5— Андан соң, Кудай: «Ошол себептүү эркек ата-энесинен бөлүнүп, аялына кошулат да, экөө бир дене болушат»,— деген.
6Ошондуктан алар эми экөө эмес, бирөө. Демек, Кудай кошконду адам ажыратпасын.

 

7Алар Ыйсага:

 

— Анда кандайча Муса ажырашуу катын жазып коё берсиндеп осуят калтырып кеткен? — дешти.

 

8Ыйса аларга мындай деп жооп берди:

 

— Муса тоң моюндугуңардан улам силерге аялыңарды коё берүүгө уруксат берген, бирок башында мындай болгон эмес.
9Мен болсо силерге айтам: ойноштук кылуудан башка себеп менен аялын коё берип, башкага үйлөнгөн адам өзү ойноштук кылган болот.

 

10Ошондо шакирттери Ыйсага мындай дешти:

 

— Эгерде эркектин аялынын алдындагы милдети ушундай болсо, анда үйлөнбөй эле койгону оң.

 

11Ыйса аларга мындай деди:

 

— Бул сөзүмдү баары эле кабыл ала алышпайт. Кимдин аны кабыл алууга кудурети жетсе, ошолор гана кабыл алышат.

 

12Анткени кээ бирөөлөр тубаса майып болгондуктан, үйлөнгөнгө жарамсыз, кээ бирөөлөрдү адамдар зордоп бычып салышат, кээ бирөөлөр болсо Асман Падышачылыгы үчүн өздөрүн атайлап аял албас кылышат. Кимдин муну кабыл алууга кудурети жетсе, кабыл алсын.

 

Ыйсанын балдарга батасын бериши

 

13Ошондо колун коюп, сыйынып батасын берсин деп, Ыйсанын алдына жаш балдарды алып келишти. Шакирттери болсо алып келгендерди жемелеп, уруша башташты.

 

14Бирок Ыйса: — Балдар Мага келе берсин, алардын жолун тоспогула! Себеби Асман Падышачылыгы ошондойлордуку, — деди да,
15алардын башына колун коюп, батасын берип сыйынды. Андан соң, ал жактан башка жакка жөнөп кетти.

 

Бай жигит

 

16Аңгыча бир киши Ыйсага жакын басып келип:

 

— О, устат, түбөлүк өмүргө ээ болуу үчүн кандай жакшы иш кылышым керек? — деп сурады.

 

17Ыйса ага:

 

— Жакшы иш тууралуу Менден эмне үчүн сурап жатасың? Бир эле Жакшы бар. Түбөлүк өмүргө ээ болгуң келсе, Кудайдын осуяттарын сактап жүр, — деп жооп берди.

 

18Ал Ыйсага:

 

— Кайсы осуяттарын? — дегенде,

 

Ыйса:

 

— Киши өлтүрбө, ойноштук кылба, уурдаба, жалган күбө болбо,
19ата-энеңди сыйла,башкаларды өзүңдү сүйгөндөй сүй,— деди.

 

20Жанакы жигит Ыйсага:

 

— Мунун баарын сактап келатам, дагы эмне жетишпейт? — деди.

 

21Ыйса:

 

— Жеткилең болгуң келсе, анда бар да, колуңдагы дүнүйөнү сатып, түшкөн акчаны бей-бечараларга таратып бер, ошондо байлыгың көктө болот. Анан кел да, Мени ээрчи, — деди.

 

22Муну укканда, жигиттин кабагы бүркөлгөн бойдон жолуна түштү, анткени ал абдан бай эле.

 

23Ыйса ошондо шакирттерине кайрылып мындай деди:

 

— Силерге бир чындыкты айтып коёюн: бай адамдын Асман Падышачылыгына кириши кандай кыйын!
24Дагы бир нерсени айтып коёюн: байдын Кудай Падышачылыгына киргенинен көрө, төөнүн ийне көзүнөн өтүшү оңой.

 

25Муну укканда, шакирттери:

 

— Анда түбөлүк өмүргө ким ээ боло алат? — дешти, айран-таң болушуп.

 

26Ыйса аларга карап:

 

— Адамдын колунан келбегени менен, Кудайдын колунан баары келет, — деди.

 

27Ошондо Петир ордунан тура калып:

 

— Мына, биз баарын таштап салып, сени ээрчип жүрөбүз. Эми бизге кандай сыйлык берилет? — деди.

 

28Ыйса жооп кылып, шакирттерине мындай деди:

 

— Мени ээрчиген силерге бир чындыкты айтып коёюн, бардык нерселер кайрадан жаңы болгон кезде, Адам Уулу Өзүнүн даңкка оронгон көктөгү тактысына олтурганда, силер да он эки такка олтуруп, Ысрайылдын он эки уруусун башкарасыңар.
29Кимде-ким Мен үчүн үйлөрүн, же эркек же кыз бир туугандарын, же ата-энесин, же балдарын, же менчик талаасын таштаса, ал таштаганы жүз эселеп кайтарылып, түбөлүк өмүрдү мураска алат.
30Ошентип, азыр биринчи болуп жүргөндөрдүн көбү акыркы болуп калышат, ал эми азыр акыркы болуп жүргөндөр биринчи болушат.

 

20

 

Жүзүмзардагы жалчылар тууралуу

 

1— Ыйса дагы мындай деди:

 

Асман Падышачылыгы өзүнүн жүзүмзарында жалдап иштетүү үчүн эртең менен эрте жумушчуларды издеп чыккан адамга окшош.
2Тапканда, күнүнө бир күмүш теңгеден төлөп берем деп убадалашып, аларды жүзүмзарына жиберет.
3Саат тогуздарда көчөгө чыгып, базар жакта кыларга иши жок турган дагы бир нече кишилерди көрөт.
4Анан аларга: «Силер да менин жүзүмзарыма баргыла, тийиштүү акыңарды нак төлөп берем», — дейт.

 

5Алар болсо дароо жүзүмзарга жөнөшөт. Жүзүмзардын ээси саат он эки чендерде да, үчтөрдө да чыгып, так ушундай кылат.
6Акырында саат беш чендерде дагы бир ирет көчөгө чыгып, дагы ишсиз турган бир нече кишилерди көрөт да аларга: «Эмне үчүн эртеден бери бул жерде ишсиз турасыңар?» — дейт.
7Тигилер ага: «Себеби эч ким бизди жалдаган жок!» — деп жооп беришет. «Силер да жүзүмзарга баргыла», — дейт жүзүмзардын ээси.

 

8Кеч киргенде, жүзүмзардын ээси чарба башчысына мындай деп буйрук берет: «Жалданган кишилерди чакырып, эмгек акыларын төлө. Биринчи эң акыркыларына берип, башында келгендери менен аягында эсептеш!»

 

9Ошондо саат бештерде келгендери бир күмүш теңгеден алат.
10Биринчи келгендери көбүрөөк алабыз го деп турушкан, бирок алар да бир күмүш теңгеден алып калышат.
11Ошондо алар нааразы болуп, жүзүмзардын ээсине даттана башташат:
12«Мына бул акыркы келгендер бир эле саат иштешти. А сен болсо эртеден кечке маңдай терибизди төгүп, мээ кайнаткан ысыкта иштеген бизди тигилерге теңеп салдың».

 

13Ошондо жүзүмзардын ээси алардын бирине мындай деген экен: «Эй, дос, мен сага туура эмес эч нерсе кылганым жок. Башында бир күмүш теңгеден деп сүйлөшпөдүк беле.
14Ошондуктан акыңды ал да, жолуңа түш. А мен мына бул акыркы келгенге да сага берген акыны бергим келет.
15Өз менчигиме эмне кылсам өз эрким! Менин ак көңүлүмөн кылган жакшылыгыма сенин ичиң күйүп жатабы?»
16Ошентип, акыркылар биринчи, биринчилер акыркы болушат.

 

Ыйсанын Өз өлүмү тууралуу үчүнчү ирет айтышы

 

17Ыйса Иерусалимди көздөй баратып, жолдо он эки шакиртин жанына чакырды да, аларга мындай деди:

 

18— Мына, биз Иерусалимге баратабыз, Адам Уулун жогорку динкызматчылар менен дин мугалимдеринин колуна кармап беришет. Ал өлүм жазасына кесилет.
19Ошондо кордоп, сабап, жыгачка керип туруп, колдоруна мык кагып, асып салуу үчүн башка улуттагылардын колуна тапшырышат. Бирок Ал үчүнчү күнү кайра тирилет.

 

Жакан менен Жакыптын энесинин өтүнүчү

 

20Ошондо Зебедейдин аялы уулдары Жакан жана Жакып менен келип, Ыйсанын бутуна жыгылып, андан бир нерсени суранып жатты.

 

21Ыйса ага:

 

— Сизге Менден эмне керек? — деди.

 

Аял:

 

— Айтып койчу, менин мына бул эки уулум сенин падышачылыгың орногондо, бири оң жагыңа, бири сол жагыңа отурсун, — деди.

 

22Ыйса:

 

— Силер эмне сураганыңарды билбейсиңер. Мен иче турган азап чөйчөгүнөн иче аласыңарбы? — деди.

 

Алар:

 

— Иче алабыз, — деп чуулдашты.

 

23Ыйса:

 

— Мен иче турган азап чөйчөгүнөн ичесиңер, бирок оң жана сол жагыма кимди отургузууну Мен эмес, Атам Өзү чечет. Ал кимди Өзү алдын ала дайындаса, ошону олтургузат, — деди.

 

24Буларды укканда, берки экөөнө калган он шакирттин кыжыры кайнады.

 

25Ошондо Ыйса шакирттерин чакырып алып, мындай деди: — Бу дүйнөдөгү элдердин өкүмдарлары өз элине үстөмдүк кылып, төрөлөрү күч менен бийлик жүргүзөрүн билесиңер.
26Бирок силерде мындай болбосун, тескерисинче, араңардан ким чоң болгусу келсе, силердин кызматчыңар болсун.
27Ким биринчи болгусу келсе, силерге кул болсун.
28Анткени Адам Уулу бирөөлөрдү Өзүнө кызмат кылдырыш үчүн эмес, бирөөлөргө Өзү кызмат кылып, Өз жанын көп адамдардын күнөөсү үчүн кун катары берүүгө келген.

 

Эки сокурдун айыгышы

 

29Ыйса шакирттери менен бирге Иерихондон чыгып баратканда, алардын артынан көп адамдар ээрчип жөнөдү.

 

30Аңгыча жол боюнда олтурган эки сокур Ыйсанын өтүп баратканын угуп: — Оо, таксыр, Дөөттүн Уулу, бизге ырайым кыла көр! — деп кыйкырып жиберишти.

 

31Көпчүлүк аларга «унчукпагыла» деп тыюу салышты. Тигилер болсо андан бетер катуу кыйкырышып:

 

— Оо, таксыр, Дөөттүн Уулу, бизге ырайым кыла көр! — дешти.

 

32Ошондо Ыйса токтоп, аларды чакырды да:

 

— Силерге эмне кылышымды каалайсыңар? — деди.

 

33Алар:

 

— Таксыр, көзүбүз көрүп калса экен, — дешти.

 

34Ыйсанын тиги экөөнө боору ооруп, алардын көздөрүнө колун тийгизди. Ошол замат көздөрү көрүп калган алар Ыйсанын артынан түшүштү.

 

21

 

Ыйсанын салтанаттуу түрдө Иерусалимге кириши

 

1Ыйса шакирттери менен Иерусалимге жакындап, Зайтун тоосунун жанындагы Бейтфаге айылына келгенде, жанындагы эки шакиртине мындай деди:

 

2— Мынабу маңдайдагы айылга баргыла! Ага кирериңер менен такайы жанында, өзү болсо байлануу турган бир эшекти көрөсүңөр. Аларды чечип алып, жетелеп келгиле.
3Эгер бирөө бирдеме десе: «Эгебизге керек болуп жатат», — дегиле. Ошентсеңер, силерге дароо беришет.

 

4Мунун баары пайгамбар аркылуу айтылган сөздүн аткарылышы үчүн ушундай болду. Ошол пайгамбар минтип айткан экен:

 

 

5«Иерусалим калкына мындай кабар салгыла:

 

Карагыла, келатат силердин момун Падыша!

 

Келе жатат эшекти жана дагы эшектин

 

Кодигине минип Ал».[13]

 

 

6Эки шакирти барып, Ыйсанын айтканындай кылышты.
7Эшекти такайы менен жетелеп келишип, кийимдерин үстүнө жабышкан соң, Ыйса такайга минди.
8Көп адамдар Анын жолуна кийимдерин чечип, башкалары дарактардын бутактарын кесип алып, төшөп жатышты.

 

9Ал эми Ыйсанын алды-артында бараткандар: — Дөөттүн Уулуна осанна![14]Эгебиздин атынан келатканды Кудай жалгасын! Көктөгү Кудайга осанна! — деп кыйкырып жатышты.

 

10Ыйса Иерусалимге киргенде, бүт шаар эли кыймылга келип: «Бул ким болду экен?» — деп бири биринен сурап жатышты.

 

11Ыйсаны ээрчиген эл: «Бул Галилеядагы Назарет шаарынан чыккан Ыйса пайгамбар», — дешти.

 

Ийбадатканадагы соодагерлерди кубалап чыгуу

 

12Ыйса ийбадаткананын короосуна кирип, соода кылып жаткандардын баарын кууп чыкты. Акча алмаштырып олтургандардын үстөлдөрү менен курмандык үчүн көгүчкөн сатып олтургандардын орундуктарын оодарып салды.

 

13— «Менин Үйүм сыйынуу үйү аталат»деп жазылган, — деди Ал, — ал эми силер болсо аны каракчылардын үңкүрүнө айлантып жиберипсиңер!

 

14Ыйса ал жерде болгондо, Ага сокурлар менен чолоктор келишип, Ал аларды айыктырды.
15Ыйсанын жасаган кереметтерин жана ийбадаткананын короосундагы жаш балдардын: «Дөөттүн Уулуна осанна!» деп кыйкырып жатканын көргөн жогорку динкызматчылар менен дин мугалимдеринин кыжыры кайнап,

 

16Ыйсага: — Булардын эмне деп жаткандарын уктуңбу? — дешти.

 

— Ооба, — деп жооп берди Ыйса, — «Наристелер менен эмчектеги балдардын оозуна Өзүңдү мактоонун сөздөрүн салдың»деген Ыйык Жазуудагы сөздү эч качан окуган эмес белеңер?

 

17Ушундан соң, Ыйса ийбадатканадагыларды таштап, шаардын сыртына чыкты да, Бейтани кыштагына барып, анда түнөп калды.

 

Соолуп калган анжир дарагы

 

18Эртең менен эрте шаарга кайтып келатып, Ыйса ачка болгонун сезди.

 

19Анан жол боюнда өскөн бир анжир дарагына көзү түштү. Жакын келип, жалбырактан башка эч нерсе таппай: — Ылайым жемиш байлабай кал! — деди.

 

Анжир ошол замат куурап калды.

 

20Муну көргөн шакирттери аң-таң калышып:

 

— Ой, тобо, кантип анжир бир заматта соолуп калды! — дешти.

 

21Ыйса аларга мындай деди:

 

— Силерге бир чындыкты айтып коёюн: эгерде ишенимиңер бекем болуп, эч шектенбесеңер, анжирге кылынган кереметтен алда канча керемет иштерди кыласыңар! Эгер мына бул тоого: «Ордуңан жыл да, деңизге кула!» — десеңер, талабыңар орундалат.
22Сыйынганда, ишеним менен эмне сурасаңар да аласыңар.

 

Ыйсанын бийлиги тууралуу суроо

 

23Ыйса ийбадаткананын короосунда олтуруп таалим берип жатканда, жогорку динкызматчылар менен эл башчылары басып келишип:

 

— Сен буларды кайсы бийлигиң менен кылып жатасың? Мындай бийликти сага ким берди? — дешти.

 

24Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Мен да сиздерге бир суроо берейин, жооп берсеңиздер, анан Мен да кайсы бийлик менен кылып жатканымды айтам.

 

25Жакыя чөмүлдүрүү расмисин өткөрүү бийлигин кимден алды эле: Кудайданбы же адамдарданбы? Ошондо тигилер өз ара мындай деп акылдаша кетишти:

 

— Эгер Кудайдан десек, анда «эмнеге ага ишенбедиңиздер?» дейт.
26Адамдардан десек, элден коркобуз, анткени баары Жакыяны пайгамбар деп эсептешет.

 

27Анан Ыйсага:

 

— Билбейбиз, — деп жооп беришти.

 

Ыйса да аларга:

 

— Анда Мен да силерге кайсы бийлик менен кылып жатканымды айтпайм, — деди.

 

Эки уул жөнүндө ибарат

 

28— Төмөнкү ибаратты кандай түшүнөсүңөр? — деди Ыйса, — Бир кишинин эки уулу болот. Ал биринчисине келип: «Балам, бүгүн сен жүзүмзарга барып иштеп кел», — дейт.
29Баласы болсо: «Баргым келбей жатат», — дейт. Бирок кийин оюн өзгөртүп, жөнөп кетет.
30Экинчисине барып, ага да биринчисине айтканын айтат. Анысы: «Макул, ата», — дейт да, бирок барбай коёт.

 

31Экөөнүн кимиси атасынын каалоосун аткарды деп ойлойсуңар? Ыйсага алар:

 

— Албетте, биринчиси, — деп жооп беришти.

 

Ыйса аларга мындай деди:

 

— Силерге бир чындыкты айтып коёюн: салыкчылар менен сойкулар Кудайдын Падышачылыгына силерден мурда барат.
32Жакыя пайгамбар силерди ак жолго салууга келди эле, ага силер ишенбей койдуңар, ал эми салыкчылар менен сойкулар болсо ишеништи. Муну көргөндөн кийин да силер оюңарды өзгөртүп, ишенген жоксуңар!

 

Жүзүмзардагы ижарачылар тууралуу ибарат

 

33Ыйса сөзүн андан ары улантып мындай деди:

 

— Эмесе, дагы бир ибаратты угуп алгыла: бир дыйкан болуптур. Ал жүзүм тигип, айланасын коргондойт. Жүзүм ширесин сыгып алгыдай чуңкур казып, кароол мунара курат. Анан жүзүмүн багбандарга ижарага берип, өзү бир жакка кетет.
34Жүзүм тере турган маал келгенде, түшүмүнөн алып келгиле деп ижарачыларга кулдарын жөнөтөт.
35Ижарачылар болсо анын кулдарын кармап алып, бирин сабап, бирин өлтүрүп, дагы бирин таш менен урушат.
36Дыйкан кайрадан мындан да көбүрөөк кулдарын жөнөтөт. Тигилер болсо буларды да биринчилердей кылышат.
37Кийинчерээк: «Кой, уулумду жиберейин, балким андан ийменишээр», — деп аларга уулун жөнөтөт.
38Ижарачылар болсо уулун көргөндө өз ара: «Бул мураскор, жүргүлө, өлтүрөлү, ошондо мурасы бизге калат», — деп
39аны кармап алып, жүзүмдүн сыртына алып чыгып, өлтүрүп салышат.
40Эми, жүзүмдүн ээси келгенде, ижарачыларды эмне кылат?

 

41— Бул кара ниет ижарачыларды шорун курутуп өлтүрөт. Ал эми жүзүмдү болсо түшүмүн өз убагында берип тура турган бөлөк ижарачыларга берет, — деп жооп беришти Ага.

 

 

42Ошондо Ыйса мындай деди:

 

— «Куруучулар жаратпай,

 

Таштап салган таш эле,

 

Пайдубалдын негизи

 

Болуп калды ал эми.

 

Биз таң калган бул ишти

 

Өзү кылды Эгебиз»

 

 

деген сөздү Ыйык Жазуудан эч качан окуган жок белеңер?
43Андыктан айтып коёюн: Кудайдын Падышачылыгы силерден алынат да, анын жемиштерин бере турган башка элге берилет.
44Ким бул ташка куласа, талкаланат, ал эми бул таш кимдин үстүнө түшсө, анын таш-талканы чыгат.
45Ыйсанын ибараттарын уккан жогорку динкызматчылар менен фарисейлер мунун өздөрү тууралуу айтылганын түшүнүштү да,
46Ыйсаны кармамак болушту. Бирок чогулган эл Ыйсаны пайгамбар деп эсептегендиктен, алардан коркушту.

 

22

 

Үйлөнүү тою тууралуу ибарат

 

1Ыйса ибарат менен сүйлөгөнүн улантып, мындай деди:

 

2— Асман Падышачылыгы баласын үйлөнтүп, той берген падыша сыяктуу.
3Ал үйлөнүү үлпөтүнө чакырылган конокторго «тойго келиңиздер» деп айттырып, кулдарын жөнөтөт. Бирок тигилердин келгенге көңүлү жок болду.

 

4Ошондо падыша кайрадан бөлөк кулдарын жумшап: — Баргыла, чакырылгандарга: «Тамак даяр, букаларым да, бордолгон малдар да союлуп, баары даяр. Тойго келиңиздер», — деп айткыла, — деди.
5Тойго чакырылган коноктор болсо падышанын сөзүн этибарга албай, туш-тушка басып кетишти: бири айдоо талаасына кетсе, экинчиси соодасына,
6дагы башкалары болсо кулдарын кармап алып, кордоп, анан өлтүрүп салышты.
7Ошондо падышанын каары кайнап, аскерлерин жиберип, жанагы канкорлорду кырып, шаарын өрттөдү.

 

8Анан кулдарына айтты: — Үйлөнүү тою го даяр болчу, бирок чакырылгандар татыксыз экен.
9Ошондуктан жөнөгүлө да жолдордун кесилиштерине барып, жолуккандардын баарын тең тойго чакыргыла!
10Баягы кулдар жолдорго барып, жамандарды да, жакшыларды да, иши кылып жолуккан адамдардын баарын чогултуп келишти. Ошентип, той үйү жамбаштап жаткандарга жык-жыйма толду.
11Аларды көргөнү келген падыша той кийимин кийбеген бирөөнү байкады.

 

12Анан ага мындай деди: — Эй, дос, той кийимисиз бул жакка кантип кирип кеттиң? Тигил болсо үн катпады.

 

13Ошондо падыша кызматчыларына: — Мунун колу-бутун байлап туруп, сырттагы караңгылыкка ыргытып таштагыла! Ал жакка түшкөндөр кыйналганынан тиштерин кычыратып, өкүрүшөт! — деди.

 

14Анткени чакырылгандар көп болот, бирок тандалгандар аз.

 

Салык төлөө маселеси

 

15Ушундан кийин фарисейлер кетип калышты да, Ыйсанын кебинен бир кынтык таап, сөзүнөн кармайлы деп акылдашышты.

 

16Анан Ыйсага өзүнүн шакирттери менен Ироддун жолун жолдоочуларды кошуп, мындай деп айтыш үчүн жөнөтүштү: — Устат, сиздин чынчыл экениңизди билебиз. Бирөөгө жагынууга аракет кылбайбыз. Эч кимдин жүзүнө карабай, адамдарды Кудайдын акыйкат жолун окутасыз!
17Эми бизге айтыңызчы, сиз кандай ойлойсуз: Рим падышасына салык төлөгөн болобу же болбойбу?

 

18Ыйса алардын мындай жаман оюн билип: — Эй, эки жүздүүлөр, эмнеге Мени сынап жатасыңар?

 

19Мага салыкка төлөнө турган бир күмүш теңгени көрсөткүлөчү! — деди. Алар бир күмүш теңгени алып келишти.

 

20— Анан бетиндеги сүрөт менен жазуу кимдики экен? — деди Ыйса ошондо аларга карап.

 

21— Падышаныкы, — дешти алар.

 

Ыйса:

 

— Анда падышаныкын падышага, Кудайдыкын Кудайга бергиле! — деди.

 

22Тигилер мындай сөздү укканда, таң калышып, Ыйсаны калтырып, кетип калышты.

 

Өлгөндөрдүн кайра тирилүүсү жөнүндө суроо

 

23Ошол эле күнү өлгөндөр кайра тирилбейт деп ишенишкен садукей тобундагы адамдар келип, Ыйсага суроо беришти:

 

24— Устат, Муса: «Эгер бирөө дүйнөдөн тукумсуз өтүп кетсе, анын аялын иниси алып, агасынын тукумун уласын!»— деп жазып кеткен.
25Бизде жети бир тууган бар эле. Эң улуусу аял алып, бала көрбөй өлдү.
26Аялын экинчи иниси алып, ал да баласыз өтүп кетти. Анан үчүнчүсү да ошондой болду. Ошентип жетинчисине чейин, баары ушундай каза болушту.
27Эң аягында аял да көз жумду.
28Эми, кыяматта кайра тирилишкенде, аял кимисиники болот? Анткени баары тең ага үйлөнүп чыгышпадыбы.

 

29Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Ыйык Жазууларды да, Кудайдын кудуретин да билбегендиктен жаңылып жүрөсүңөр!
30Анткени адамдар өлүмдөн кайра тирилгенде, аял да алышпайт, күйөөгө да чыгышпайт, алар асмандагы периштелер сыяктуу болушат.
31-32Ал эми өлгөндөрдүн кайра тирилери тууралуу Кудайдын силерге эмне дегенин окуган эмес белеңер? Ал: «Мен Ыбрайымдын Кудайымын, Ыскактын Кудайымын жана Жакыптын Кудайымын»деген. Кудай өлүктөрдүн эмес, тирүүлөрдүн Кудайы!

 

33Ошондо Ыйсанын таалимин угуп турган калайык Анын сөзүнө таң калышты.

 

Улуу осуят

 

34Ыйсанын садукейлердин оозун жапканын уккан фарисейлер өзүнчө чогулуп келишти.
35Алардын арасынан бир дин мугалими Ыйсаны сынап мындай суроо берди:

 

36— Устат, Тоораттагы эң улуу осуят кайсы?

 

37Ыйса ага мындай жооп берди:

 

— «Кудай Эгеңди чын жүрөктөн, бүткүл жан дүйнөң менен, бардык акыл-оюң менен сүй»
38Бул эң улуу жана биринчи осуят.
39Экинчиси буга окшош: «Башкаларды өзүңдү сүйгөндөй сүй»
40Мусанын мыйзамы да, пайгамбарлардын окутуулары да мына ушул эки осуятка негизделген.

 

Машаяк тууралуу суроо

 

41Фарисейлер чогулганда, Ыйса мындай суроо берди:

 

42— Машаяк тууралуу кандай ойдосуңар? Ал кимдин тукуму?

 

— Дөөттүн, — деп жооп беришти алар.

 

43Ыйса аларга мындай деди:

 

— Анда кандайча Дөөт Ыйык Рух аркылуу Аны Эгем деп айткан?

 

 

44Ал: «Жараткан Эге Эгеме деди мындай,

 

Кастарыңды бут алдыңа жыкканымча,

 

Олтура тур, сыйлуу жер — оң жагымда»,—

 

 

деген.
45Демек, эгер Дөөт өзү Машаякты Эгем деп жатса, кандайча Ал кайра Дөөттүн тукуму болот? — деди аларга.

 

46Эч ким бул суроого жооп бере албай койду. Ушул күндөн тартып эч ким батынып, Ага суроо бере албады.

 

23

 

Дин мугалимдери жана фарисейлер тууралуу

 

1Ыйса чогулган эл менен шакирттерине кайрылып мындай деди:

 

2— Дин мугалимдери менен фарисейлерде Мусанын мыйзамдарын силерге чечмелеп берүү бийлиги бар.
3Ошондуктан алардын айткандарын аткаргыла да сактагыла, бирок кылгандарын кылбагыла. Анткени алар өздөрү айткандарын аткарышпайт.
4Оор, адам чыдагыс диний эрежелерди башкалардын жонуна артып, аларды көтөрүүгө жардам иретинде чыпалагын да тийгизип коюшпайт.
5Алар эмне кылышса да, элге көрүнүш үчүн кылышат. Ичине Ыйык Жазуунун аяттары салынып, маңдайлары менен колдоруна байлануучу кутучаларды чоңойтушуп, чапандарынын этегин обу жок узартышат.
6Аш-тойлордо төрдө, синагогаларда алдыңкы орундарда олтурганды жакшы көрүшөт.
7Базарларда элдин «устат» деп эпилдеп саламдашып турганын сүйүшөт.
8А силер болсо бири бириңерге боордошсуңар! Ошондуктан «устат» деп аталбай эле койгула! Анткени баарыңардын Устатыңар бир!
9Эч кимди «ата» дебегиле, анткени баарыңардын бир Атаңар бар. Ал — асмандагы Атаңар.
10Эч кимди «жол башчы» деп да айтпагыла, анткени баарыңардын бир эле жол башчыңар бар! Ал — Машаяк.
11Араңардагы эң чоңуңар силерге кызматчы болсун!
12Ким өзүн өзү көтөрсө, ал басынтылат, ал эми ким өзүн өзү басынтса, ал көтөрүлөт.

 

Дин кызматчылардын эки жүздүүлүгүн ашкерелөө

 

13-14Дин мугалимдери менен фарисейлер, эки жүздүүлөр, силердин шоруңар куруйт! Анткени Асман Падышачылыгынын эшигин жаап, адамдарды киргизбей жатасыңар. Өзүңөр да кирбейсиңер, киргени жаткандарды да киргизбейсиңер.[15]
15Дин мугалимдери менен фарисейлер, эки жүздүүлөр, силердин шоруңар куруйт! Анткени бир кишини өзүңөрдүн диниңерге киргизиш үчүн деңиздерди сүзүп өтүп, жердин четине чейин барасыңар, анан максатыңарга жеткенде, аны өзүңөрдөн эки эсе көп тозокко татыктуу кылып чыгарасыңар.

 

16Сокур жол башчылар, силердин шоруңар куруйт! Анткени силер: «Ким ийбадаткана менен ант берсе эч нерсе болбойт, ал эми ким ийбадатканадагы алтын менен ант берсе, айткан сөзүн аткарыш керек» дейсиңер.
17Акылсыздар жана сокурлар, кимиси улук: алтынбы же алтынды ыйык кылып турган ийбадатканабы?
18«Ким курмандык жай менен ант берсе, эч нерсе болбойт, ал эми анын үстүнө коюлган тартуу менен ант берсе, анда ал айткан сөзүн аткарыш керек» дейсиңер.
19Сокурлар, кайсынысы маанилүү: тартуубу же тартууну ыйыктап турган курмандык жайбы?
20Курмандык жай менен ант берген адам курмандык жайдын өзү менен да, анын үстүндөгүнүн баары менен да ант берет.
21Ийбадаткана менен ант берген адам, ийбадаткананын өзү менен да, анын ичинде жашаган Кудай менен да ант берет.
22Асман менен ант берген адам Кудайдын тактысы менен жана анда олтурган Кудай менен да ант берет.
23Дин мугалимдери менен фарисейлер, эки жүздүүлөр, силердин шоруңар куруйт! Жалбыз, адырашман, зиренин түшүмүнүн ондон бирин зекетке бересиңер, ал эми мыйзамдагы маанилүү нерселер: калыстык, боорукердик жана Кудайга ишенимдүүлүктү калтырып койдуңар. Силер ушуларды сактап, тигилерди да калтырбашыңар керек болчу.
24Сокур жол башчылар, силер чымынды чыпка менен сүзүп аласыңар, бирок төөнү жутуп коёсуңар!

 

25Дин мугалимдери менен фарисейлер, эки жүздүүлөр, силердин шоруңар куруйт! Чыны, табагыңардын сыртын жууйсуңар, бирок ичиңерде талоончулук менен сугалактык ашып-ташыйт.
26Сокур фарисей, чыныңдын сырты таза болуш үчүн биринчи ичин тазалап ал.

 

27Дин мугалимдери менен фарисейлер, эки жүздүүлөр, силердин шоруңар куруйт! Анткени силер акталып, кооздолгон күмбөз сыяктуусуңар! Күмбөз сыртынан кооз көрүнгөнү менен, ичи өлүктөрдүн сөөк-саагына, ар кандай ыпластыкка толгон.
28Анын сыңарындай, силер да сыртыңардан элге такыбаа көрүнгөнүңөр менен, ичиңер толо эки жүздүүлүк менен күнөө.

 

29Дин мугалимдери менен фарисейлер, эки жүздүүлөр, силердин шоруңар куруйт! Анткени силер пайгамбарларга күмбөз куруп, адилдердин эстеликтерин кооздоп, анан:
30«Эгер биз өткөн ата-бабаларыбыздын убагында жашаган болсок, анда пайгамбарлардын канынын төгүлүшүнө эч кошулмак эмеспиз», — дейсиңер.
31Ушунуңар менен өзүңөрдүн пайгамбарларды өлтүргөндөрдүн тукуму экениңерди айгинелеп жатасыңар.
32Макул, ата-бабаларыңардын күнөө чөйчөгүн толтура бергилечи, эмне болор экен.
33Кара чаар жыландар, ажыдаардын тукумдары, тозоктогу жазадан кантип качып кутулар экенсиңер?
34Карагыла, силерге Мен пайгамбарларды, акылмандарды, дин мугалимдерин жиберем. Алардын кээсин өлтүрөсүңөр жана жыгачка керип саласыңар, кээсин синагогаларда сабатасыңар жана сары изине чөп салып, шаардан шаарга кубалайсыңар!
35Адилеттүү Абылдын канынан тартып, эң ыйык жай менен курмандык жайдын ортосунда силер өлтүрүп тынган Барахтын уулу Закирдин канына чейинки адилеттүүлөрдүн жер бетинде төгүлгөн бардык каны үчүн жаза тартасыңар!
36Силерге бир чындыкты айтып коёюн: ошонун баары үчүн азыркы муундун адамдары, силер айыптуу болосуңар!

 

Ай, Иерусалим, Иерусалим!

 

37Ай, Иерусалим, Иерусалим! Сен пайгамбарларды өлтүрүп, Кудай жиберген адамдарды ташбараңга алдың. Аттиң, балапандарын бооруна чогултуп, канатына калкалаган тоок сымал канча ирет сенин элиңди чогултайын дедим, бирок силер каалаган жоксуңар.
38Эми мына, үйүңөр каңгырап, ээн калат.
39Силерге айтып коёюн: «Эгебиздин атынан Келатканга урмат!»деп айтар убак келгиче, Мени көрбөйсүңөр.

 

24

 

Ыйса ийбадаткананын кыйрай турганын алдын ала айтат

 

1Ыйса ийбадаткананын короосунан чыгып, кетип баратты. Ошондо шакирттери Ага келип, ийбадаткананын өзүн көрүп чыгууну сунуш кылышты.

 

2Ыйса аларга: — Мунун баарын көрүп турасыңарбы? Силерге бир чындыкты айтып коёюн: Таш үстүндө таш калбай, мунун баары талкаланат, — деди.

 

Акыр заман алдындагы кыйынчылык, куугунтуктар

 

3Ыйса Зайтун тоосунда олтурганда, шакирттери элден бөлүнүп, Анын алдына келип сурашты:

 

— Айтчы, бул качан болот? Сенин келериңдин жана акыр замандын алдында кандай жышаан болот?

 

4Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Сак болгула, бирөө силерди алдап кетпесин!
5Анткени көп адамдар Менин атымды жамынып келип: «Машаяк менмин!» дешет да, далай адамды алдап кетишет.
6Жакын жерлердеги согуштардын үнүн жана алыс жерлердеги согуштар тууралуу имиш-имиштерди угасыңар. Бирок байкагыла, коркуп, үрөйүңөр учпасын! Андайлар болушу керек, бирок бул акыр заман келди дегенди билдирбейт.
7Бир эл башка элге каршы, бир мамлекет башка мамлекетке каршы согушат. Жер-жерлерде ачарчылыктар болуп, жер титирейт.
8Толгоо башталгандагы азаптар сыяктуу, мунун баары боло турган азаптардын башталышы гана.
9Ошондо өзүңөрдү кыйноого салып берип, өлтүрүшөт. Менин шакирттерим болгонуңар үчүн бардык элдерге жек көрүндү болосуңар.
10Ошондо көп адамдар Мага болгон ишенимден баш тартышат, бири бирине чыккынчылык кылышат, бири бирин жек көрүшөт.
11Көптөгөн жалган пайгамбарлар пайда болуп, көп адамдарды алдап кетишет.
12Анан, күнөөлөрдүн көбөйүшүнөн улам, шакирттеримдин көбүнүн сүйүүсүнүн табы кайтып кетет.
13Бирок ким акырына чейин туруштук берсе, куткарылат.
14Кудай Падышачылыгынын Жакшы Кабары бүткүл жер бетине жарыяланып, бардык элдерге айтылат. Анан акыр заман келет.

 

Улуу алаамат

 

15Касиеттүү ийбадатканада Данияр пайгамбар айткан жийиркеничтүү арам нерсенин турганын көргөнүңөрдө (муну окуп жаткан адам өзү түшүнүп алсын),
16Иудеядагылар тоолорго качсын,
17ким үйдүн төбөсүндө турса, бир нерсесин алам деп үйүнө кирбесин,
18ким талаада жүрсө, кийимин алам деп артына кайтпасын.

 

19Ошол күндөрү кош бойлуулар менен бала эмизгендердин шору.
20Силердин качып кутула турган күнүңөр кыш убагына же дем алыш күнүнө туш келбесе экен деп сыйынгыла.
21Анткени ошол күндөрдө аалам жаралгандан ушул убакка чейин болуп көрбөгөн улуу алаамат болот. Мындай алаамат келечекте да болбойт!
22Эгер Жараткан Эге ошол күндөрдү кыскартпаса, анда бир да жан аман калбас эле. Бирок Жараткан Эге Өзү тандап алган адамдары үчүн ошол күндөрдү кыскартат.
23Ошондо силерге бирөө: «Машаяк бул жакта» же «тигил жакта» десе, ишенбегиле.
24Анткени жалган машаяктар менен жалган пайгамбарлар чыгат. Алар, эгер мүмкүн болсо, Кудай тандап алган адамдарды да алдап кетүү үчүн улуу жышаандар менен кереметтерди көрсөтүшөт.
25Мына, Мен силерге муну алдын ала айттым.
26Ошондуктан, эгер силерге бирөөлөр: «Тигине, Машаяк чөлдө!» десе, чыкпагыла, «Мына, Машаяк төркү үйдө» десе, ишенбегиле.
27Анткени чыгыштан батышка чейин жарк эткен чагылган айкын көрүнгөндөй, Адам Уулунун келиши да айкын болот.
28Ошондой эле тарп кай жерде болсо, жорулар да ошол жерге жыйылары баарына белгилүү эмеспи.

 

Ыйсанын кайра келиши

 

29Ошол алаамат күндөрдөн кийин дароо эле

 

 

«Күндүн бети карарып,

 

Ай калат төкпөй өз нурун

 

Көктөн кулап жылдыздар

 

Асмандагы күчтөр да

 

Түгөл келет кыймылга».

 

 

30Ошондо асманда Адам Уулунун жышааны пайда болот. Жер бетиндеги элдердин баары өкүрүп ыйлап, улуу кудурет жана шаң-салтанат менен булуттарды аралап келе жаткан Адам Уулун көрүшөт.
31Сурнайдын катуу үнү менен Ал Өз периштелерин жиберип, алар төгөрөктүн төрт бурчунан Кудай тандап алган адамдарды чогултушат.

 

Акыр заманга жакын калды

 

32Анжир дарагынан сабак алгыла. Анын бутактары жумшарып, жалбырагы чыга баштаганда, жай жакындап калганын билесиңер.
33Анын сыңары, мунун баарын көргөнүңөрдө, кыяматтын[16]босогодо турганын билгиле.
34Силерге бир чындыкты айтып коёюн: мунун баары ушул муундун тушунда болуп өтөт.
35Асман-жер жок болот, бирок Менин сөздөрүм кала берет.

 

Адам уулунун келишине даяр болгула

 

36Ал кайсы күнү, кайсы саатта келерин Атабыздан башка эч ким билбейт. Ал убак асмандагы периштелерге да, ал тургай Уулуна да белгисиз.
37Нух пайгамбардын убагында заман кандай болсо, Адам Уулунун кайра келер алдында да ошондой болот.
38Топон суунун алдында да Нух кемеге кирген күнгө чейин адамдар жешти, ичишти, үйлөнүштү, күйөөгө чыгышты, күндөлүк турмуш менен алек болушту.
39Бирок топон суу келип, баарын басып калгыча эч нерсени түшүнүшпөдү. Адам Уулунун келиши да ошондой болот.
40Ошондо эки адам талаада болот, бири алынат да экинчиси калтырылат.
41Жаргылчак тартып олтурган эки аялдын бири алынат да экинчиси калтырылат.
42Ошондуктан сак болгула, анткени Эгеңер кайсы күнү келерин билбейсиңер.
43Бирок силер билгендей, үй ээси уурунун кайсы саатта келерин билсе, үйүн бузуп кирүүсүнө жол бербес эле.
44Ошондуктан силер да даяр тургула, анткени Адам Уулу силер ойлобогон саатта келет.

 

Ишенимдүү жана ишенимсиз кул

 

45Кожоюну үй-чарбасына кызмат кылган кулдарына тамак-ашын өз убагында берип туруш үчүн аларга башчы кылып шайлап кеткен ишеничтүү жана акыл-эстүү кулду элестеткиле.
46Тапшырылган кызматын аткарып жатканда кожоюну келип калса, ошол кул бактылуу!
47Силерге бир чындыкты айтып коёюн: кожоюну аны бүт үй мүлкүнө башчы кылат.
48Эгерде ошол кул ниети бузулуп: «Кожоюнум жакында келбейт», — деп,
49башка кулдарды уруп сабай баштаса, аракечтерге кошулуп алып, жеп-ичсе,
50кожоюну ал күтпөгөн күндө, билбеген саатта келет да,
51башын жара чаап, эки жүздүүлөр менен кошо жазага тартат. Ал жактагылар жаза тарткан жайда өкүрүп, тиштерин кычыратышат.

 

25

 

Он кыз тууралуу ибарат

 

1Асман Падышачылыгы орноордо абал төмөнкү аңгемедегидей болот: он кыз чырактарын көтөрүп, күйөө жигитти утурлап чыгышат.
2Алардын бешөөсү акылсыз, бешөөсү акылдуу болушат.
3Акылсыздары чырактарын көтөрүп чыгышат, бирок май куюлган идиштерди өздөрү менен кошо алышпайт.
4Акылдуулары болсо чырактары менен кошуп, идиштерине май да куюп алышат.
5Күйөө кечигип жаткандыктан баарынын көзү илинип, уктап кетишет.
6Түн ортосунда: «Күйөө келатат! Тосуп чыккыла!» деген кыйкырык угулат.
7Ошондо баягы кыздардын баары ордунан турушат да чырактарын оңдошот.
8Акылсыздары болсо акылдууларга: «Майыңардан берип тургулачы, чырактарыбыз өчүп баратат!» — дешет.
9Бирок акылдуулары: «Май силерге да, бизге да жетпей калбасын үчүн, май саткандарга барып сатып алгыла», — деп жооп беришет.
10Тигилер май сатып алганы кетишкенде, күйөө келип, даяр тургандар аны менен бирге тойго киришет да эшик жабылат.
11Кийинчерээк берки кыздар да келип: «Таксыр, таксыр, эшикти ачып коюңузчу», — деп суранышат.
12Күйөө болсо: «Силерге бир чындыкты айтып коёюн: мен силерди тааныбайм», — деп жооп берет.
13Ошондуктан сак болгула, анткени күндү да, саатты да силер билбейсиңер.

 

Үч кул тууралуу ибарат

 

14Бир бай киши алыска кетип баратып, кулдарын чакырып, үй-мүлкүн аларга табыштайт.
15Бир кулуна ат башындай күмүштөн бешти, экинчисине экини, дагы бирине бирди, ар бирине алардын алы жетишинче берет да жолго чыгат.
16Ат башындай беш күмүш алганы ошол замат аны ишке жумшап, дагы ат башындай беш күмүш киреше табат.
17Эки күмүш алганы да ошентип дагы эки күмүш кошуп алат.
18Бир күмүш алганы болсо барат да, кожоюнунун күмүшүн жерге көмүп салат.
19Көп убакыт өткөн соң, баягы кулдардын кожоюну келет да, алар менен эсептеше баштайт.
20Беш күмүш алганы дагы бешин алып келип: «Таксыр, сиз мага ат башындай күмүштөн бешти бердиңиз эле, мына, дагы беш күмүш пайда түшүрдүм», — дейт.
21Кожоюну: «Азаматсың, ак ниет, ишенимдүү кулум. Кичинеге ишенимдүү болдуң, эми чоңго ээлик кылдырам. Кел эми, кожоюнуңдун кубанычына ортоктош бол», — дейт.
22Эки күмүш алганы келип: «Таксыр, сиз мага ат башындай күмүштөн экини бердиңиз эле, мына, дагы эки күмүш пайда түшүрдүм», — дейт.
23Кожоюну: «Азаматсың, ак ниет, ишенимдүү кулум. Кичине иште ишенимдүү болдуң, эми чоңго ээлик кылдырам. Кел эми, кожоюнуңдун кубанычына ортоктош бол», — дейт.
24Ал эми бир күмүш алганы болсо келип: «Таксыр, мен сиздин экпеген жерден оруп, чачпаган жерден терип алган катаал адам экениңизди билем.
25Ошондуктан сизден коркуп, тышка алып чыгып, күмүшүңүздү жерге катып койгон элем. Мына күмүшүңүз алыңыз», — дейт.
26Ошондо кожоюну: «Эй, ыймансыз жалкоо кул! Менин экпеген жерден оруп, чачпаган жерден терип аларымды билчү белең?
27Анда эмне үчүн күмүшүмдү акча иштеткендерге берип койбодуң? Келгенимде кирешеси менен албайт белем.
28Мындан бир күмүштү алгыла да, он күмүшү барга бергиле.
29Анткени кимде бар болсо, ага дагы берилет да баары мол болот, ал эми кимде жок болсо, колундагысы да тартылып алынат.
30Ал эми мына бул жарабаган кулду сырттагы караңгы туңгуюкка ыргытып жибергиле. Ал жакка түшкөндөр кыйналганынан тиштерин кычыратышат», — дейт.

 

Акыр заманда болуучу сот

 

31Адам Уулу бардык периштелердин коштоосунда улуу шаң-салтанат менен келгенде, Ал Өзүнүн падышалык тактысына олтурат.
32Анын алдына бардык улуттардан адамдарды чогултушат. Ошондо койлордон эчкилерди бөлгөн койчу сыяктуу, Ал элдерди бири биринен бөлөт.
33Койлорду оң жагына, эчкилерди болсо сол жагына жайгаштырат.
34Анан Падыша оң жагындагыларга айтат: «Менин Атамдын батасын алгандар, келгиле, дүйнө жаратыла электе эле силер үчүн даярдалган падышачылыкты мураска алгыла!
35Анткени Мен ачка болгонумда, силер тамак бергенсиңер, суусаганымда, суусунумду кандыргансыңар, сапарда жүргөнүмдө, үйүңөргө кабыл алгансыңар,
36жылаңач калганымда, кийиндиргенсиңер, ооруп жатканымда, алымды сураганы келгенсиңер, түрмөдө олтурганымда, көргөнү келгенсиңер».
37Ошондо адил адамдар: «Падыша, качан биз сиздин ачка жүргөнүңүздү көрүп, тойгуздук эле? Суусаганыңызды көрүп, суусунуңузду кандырдык эле?
38Качан сапарда жүргөнүңүздө үйүбүзгө кабыл алдык эле да жылаңач калганыңызда кийиндирдик эле?
39Качан ооруганыңызды же түрмөдө олтурганыңызды көрдүк эле да сизге бардык эле?» — деп сурашат.
40Ошондо Падыша мындай жооп берет: «Силерге бир чындыкты айтып коёюн: Менин эң карапайым боордошторумдун бирине кылган жакшылыгыңар, Мага кылганыңар».

 

41Ошондо Падыша сол жагындагыларга айтат: «Менин жанымдан кеткиле, ибилис менен анын периштелерине даярдалган түбөлүк отко түшкүлө, каргыш ургандар!
42Анткени ачка калганымда, силер тамак бербедиңер, суусаганымда суусунумду кандырбадыңар,
43сапарда жүргөнүмдө, үйүңөргө кабыл албадыңар, жылаңач калганымда, кийим бербедиңер, ооруп жатканымда, түрмөдө олтурганымда көргөнү келбедиңер».
44Ошондо булар да: «Падыша, качан биз сиздин ачка калганыңызды, суусаганыңызды, сапарда жүргөнүңүздү, жылаңач калганыңызды, ооруп жатканыңызды, түрмөдө олтурганыңызды көрдүк эле да сизге кызмат кылбай койдук эле?» — дешет.
45Ошондо аларга да Падыша мындай деп жооп берет: «Силерге бир чындыкты айтып коёюн: мына бул эң карапайым адамдардын бирине кылбаганыңар — Мага кылбаганыңар».
46Ошондо булар түбөлүк азапка, ал эми адилеттүүлөр болсо түбөлүк өмүргө кетишет.

 

26

 

Ыйсага каршы бүтүм

 

1Ыйса сөзүн аяктады да, шакирттерине карап:

 

2— Эки күндөн кийин Куткарылуу майрамы болот, ошондо айкаш жыгачка кадаш үчүн Адам Уулу кармап берилет, — деди.

 

3Ошол кезде жогорку динкызматчылар жана эл башчылары Каяп деген башкы динкызматчынын короосуна чогулушту да,
4Ыйсаны куулук менен кармап, өлтүрөлү деп чечишти.

 

5Бирок алар: — Эл ичинде дүрбөлөң болбосун үчүн, муну майрам убагында кылбайлы, — дешти.

 

Бейтанидеги Ыйсага көрсөтүлгөн урмат

 

6Ыйса Бейтаниде пес оорулуу Ысмандын үйүндө дасторкондун жанында жамбаштап жатканда,
7кымбат баалуу атыр май куюлган идишин көтөрүп, бир аял келди да башына идишиндеги майды куюп жиберди.

 

8Муну көргөн шакирттеринин кыжыры кайнап: — Мындай ысырапчылыктын не кереги бар?
9Андан көрө, кымбат баага сатып туруп, акчасын жакырларга берсе болот эле го, — дешти.

 

10Ыйса алардын бул оюн билип:

 

— Эмнеге аны кыжалат кылып жатасыңар? Ал Мага жакшы иш кылды.
11Жакырлар ар дайым жаныңарда болот, а Мен жаныңарда дайыма эле болбойм.
12Бул аял май куюу салтын аткарып, денемди көргө коюуга даярдады.
13Силерге бир чындыкты айтып коёюн: ушул Жакшы Кабар бүт дүйнөнүн кай жеринде жарыяланса, бул аялды эскерүү иретинде анын кылган иши тууралуу да айтылат.

 

Жүйүттүн чыккынчылыгы

 

14Ошондо Жүйүт Искариот аттуу бир шакирти жогорку динкызматчыларга барып:

 

15— Мен аны кармап берсем, эмне бересиңер? — деди.

 

Жогорку динкызматчылар отуз күмүш теңге санап беришти.
16Ошол убактан баштап, Жүйүт Ыйсаны кармап бергенге оңтойлуу учурду издей баштады.

 

Куткарылуу майрамына арналган тамак

 

17Калама майрамынын биринчи күнү Ыйсага шакирттери келип:

 

— Куткарылуу майрамынын тамагын кай жерде жегиң келет, каерге даярдайлы? — дешти.

 

18Ыйса аларга мындай деди:

 

— Шаарга барып, баланча деген кишини таап, ага: «Устатыбыз: "Менин убакыт-саатым жакындап калды, шакирттерим менен чогуу сеникинде Куткарылуу майрамын өткөрүп алалы", — деди», деп айткыла.

 

19Шакирттери Ыйса буюргандай кылышты да, Куткарылуу майрамынын тамагын даярдашты.
20Кеч киргенде, Ыйса он эки шакирти менен бирге дасторкондун жанында жамбаштап жатты.

 

21Анан алар тамактанып жатканда мындай деди: — Силерге бир чындыкты айтып жатам: араңардан бирөө Мени сатып кетет!

 

22Шакирттери бу сөзгө абдан капа болуп, биринин артынан бири:

 

— Эгем, мен эмеспи? — дей башташты.

 

23Ыйса:

 

— Табакка Мени менен бирге колун салган киши Мени сатып кетет.
24Адам Уулу Ыйык Жазууда Өзү тууралуу алдын ала жазылган жол менен баратат, бирок Аны сатып кеткен адамдын шору. Ал адам туулбай туна чөксө, өзүнө жакшы болмок, — деди.

 

25Ыйсага чыккынчылык кылуучу Жүйүт да:

 

— Устат, мени айтып жаткан жоксуңбу? — деп сурады.

 

Ыйса:

 

— Муну сен өзүң айтып алдың, — деди.

 

Акыркы кечки тамак

 

26Алар тамак ичип жатышканда, Ыйса нанды алып, Кудайга шүкүрчүлүк келтирип, сындырды да, шакирттерине таратып берип жатып:

 

— Алгыла, жегиле, бул Менин денем, — деди.

 

27Анан чөйчөктү алып, Кудайга шүкүрчүлүк келтирип туруп:

 

— Баарыңар мындан ичкиле,
28анткени бул көп адамдардын күнөөлөрүнүн кечирилиши үчүн төгүлүп, алар менен Кудайдын ортосундагы жаңы келишимди бекитүүчү Менин каным.
29Силерге айтып коёюн: мындан ары, Атамдын Падышачылыгында силер менен бирге жаңы шарап иче турган күнгө чейин эч кандай жүзүм шарабын ичпейм, — деди.

 

30Анан алар Кудайды мактоо ырын ырдашты да, Зайтун тоосуна жөнөштү.

 

Ыйса Петирдин Аны тааныбайм дээрин алдын ала айтат

 

31Ошондо Ыйса аларга мындай деди:

 

 

— Баарыңар ушул түнү Мени таштап кетесиңер, анткени Ыйык Жазууда: «Койчусун өлтүрөм, анан койлору чачырап кетет!»— деп айтылган.
32А бирок кайра тирилген соң, силерден мурда Галилеяга барам.

 

33Ошондо Петир Ыйсага:

 

— Сени баары таштап кетсе да, мен эч качан таштабайм! — деди.

 

34Ыйса ага:

 

— Сага бир чындыкты айтып коёюн: ушул түнү короз кыйкыргыча, Мени тааныбайм деп үч жолу айтасың, — деди.

 

35Петир Ыйсага:

 

— Сени менен бирге өлүшүм керек болсо да, сени тааныбайм деп айтпайм, — деди.

 

Шакирттеринин баары тең ушундай дешти.

 

Гетсеман багындагы сыйынуу

 

36Ушундан соң, Ыйса шакирттери менен бирге Гетсеман деген жерге келди. Анан шакирттерине:

 

— Мен тигиндей барып сыйынып келгенче, ушул жерде отура тургула, — деди.

 

37Анан Өзү менен кошо Петир менен Зебедейдин эки уулун алып кетти да, терең кайгыга батып, кыйнала баштады.

 

38— Жаным өлгүдөй кыйналып турат, — деди Ал, — ушул жерде калып, уктабай Мени менен бирге тура тургулачы, — деди.

 

39Өзү бир аз ары барып, жүзтөмөндөп жыгылды да:

 

— Атаке, эгер мүмкүн болсо ушул азапты Мага тийгизбей өткөрүп жиберчи. Бирок Менин эмес, Сенин каалаганыңдай болсун! — деп сыйынды.

 

40Анан шакирттерине келип, алардын уктап калганын көрдү да, Петирге:

 

— Бир саат Мени менен бирге уктабай тура алган жоксуңарбы?
41Шайтанга азгырылып кетпес үчүн уктабагыла, сыйынгыла! Себеби жакшылык кылганды каалайсыңар, бирок алыңар аз, — деди.

 

42Анан кайрадан обочолонуп, Кудайга сыйынды:

 

— Атаке, эгер бул азап Мага тиймейинче өтпөсө, анда Сенин каалаганыңдай болсун!

 

43Кайра келип, шакирттеринин дагы уктап жатканын көрдү. Алар аябай чарчагандан уктап калышкан эле.
44Ыйса кайрадан алардан кетип, баягы эле сөздөрүн кайталап, үчүнчү ирет Кудайга сыйынды.

 

45Анан шакирттерине дагы келгенде, мындай деди:

 

— Эх, дале уктап, эс алып жатасыңарбы. Мына, Адам Уулу күнөөкөрлөрдүн колуна кармалып бериле турган убакыт жакындап калды.
46Тургула эми, кеттик. Тигине, Мени кармап бере турган киши да келип калды.

 

Ыйсанын кармалышы

 

47Ыйса сөзүн аяктай электе, «он экинин» бири — Жүйүт келип калды. Жанында жогорку динкызматчылар менен эл башчылары жиберген, кылыч, токмок менен куралданган жоон топ эл бар эле.
48Ыйсаны кармап бере турган киши аларга: «Кимдин бетинен өөп учурашсам, силер издеген киши — ошол. Ошону кармагыла», — деп белги берген болчу.

 

49Анан дароо Ыйсага басып келип: — Салам, устат, — деди да, бетинен өптү.

 

50Ыйса болсо ага:

 

— Досум, мында эмне кылып жүрөсүң? — деди.

 

Ошондо тигилер Ыйсага кол салып, Аны кармашты.
51Ыйсанын жанында тургандардын бири канжарын сууруп алып, башкы динкызматчынын кулунун кулагын шылый чапты.

 

52Ошондо Ыйса шылый чапканга: — Канжарыңды кынына сал! Анткени кылыч алгандар кылычтан кырылышат.
53Же Мен азыр Атамдан сурансам, Ал Мага миңдеген периштелерди жибербейт деп ойлойсуңбу?
54Бирок анда кантип Ыйык Жазууда ушундай болуш керек деген сөз аткарылат? — деди.

 

55Анан дароо чогулгандарга карап:

 

— Мени кармаш үчүн каракчыга каршы аттангансып, кылыч, токмок менен куралданып чыгыпсыңар. Күн сайын ийбадаткананын короосунда таалим берип отурганымда Мени кармаган жок элеңер.

 

56Бирок эмне болсо да, пайгамбарлар жазмаларындагы сөздүн баары аткарылсын, — деди. Ошондо шакирттеринин баары Ыйсаны таштап, качып кетишти.

 

Жогорку кеңештин алдында

 

57Ыйсаны кармагандар Аны дин мугалимдери менен эл башчылары чогулуп турушкан Каяп деген башкы динкызматчынын алдына алып келишти.
58Петир алыстан Ыйсаны акмалап келип, башкы динкызматчынын короосуна чейин барды. Анан короого кирип, аягы эмне менен бүтөр экен деп, көрүү үчүн сакчылардын арасына кирип олтурду.

 

59Жогорку динкызматчылар менен жогорку кеңеш Ыйсаны жазага тартуу үчүн Ага каршы жалган күбө издешти,
60бирок көптөгөн жалган күбөлөр келишсе да, алардын айткандары бири бирине туура келбеди. Бирок кийинчерээк келген экөө:

 

61— Бул киши: «Кудайдын ыйык ийбадатканасын бузуп, үч күндөн кийин кайра тургузуп коё алам» деген, — дешти.

 

62Ошондо башкы динкызматчы ордунан туруп Ыйсага:

 

— Булардын сага жөнүндө айткандарына берер жообуң жокпу? — деди.

 

63Ыйса болсо унчуккан жок. Ошондо башкы динкызматчы Ыйсадан:

 

— Тирүү Кудайдын алдында антыңды алайын, айтчы деги бизге, Кудайдын Уулу Машаяк сенсиңби? — деди.

 

64Ыйса башкы динкызматчыга:

 

— Өзүңүз айттыңыз. Бирок Мен силерге бир нерсени айтып коёюн: мындан ары Адам Уулунун Кудуреттин оң жагында олтурганын жана асмандагы булуттардын үстүндө келатканын көрөсүңөр,— деп жооп берди.

 

65Ошондо башкы динкызматчы кийимин айрып жиберип:

 

— Бул Кудайга акарат келтирди! Бизге дагы кандай күбөлөр керек? Уктуңарбы, ал азыр Кудайга акарат келтирди!

 

66Буга эмне дейсиңер? — деди. Тигилердин баары:

 

— Өлүм жазасына тартылышы керек! — деп чуулдашты.

 

67Анан Ыйсанын бетине түкүрүп, муштагылап, жаакка чаап:

 

68— Эй, Машаяк, кана, ким урду, айтчы? — дешти.

 

Петирдин «Ыйсаны тааныбайм» деп үч жолу айтышы

 

69Петир болсо сыртта, короодо олтурган. Аңгыча ага бир малай кыз басып келип:

 

— Сен! Сен да галилеялык Ыйса менен бирге болгонсуң! — деди.

 

70Петир болсо бардыгынын алдында:

 

— Эмне деп жатканыңды түшүнбөйм, — деп ага макул болгон жок.

 

71Дарбаза тарапка баратканда, ал жактан дагы башка малай кыз көрүп калып:

 

— Мына, бул киши да назареттик Ыйса менен бирге жүргөн, — деди.

 

72Петир карганып:

 

— Мен ал кишини тааныбайм, — деп дагы макул болбоду.

 

73Бир аздан кийин ошол жерде турган адамдар Петирге келишип:

 

— Сен чындап эле тигилердин бири экенсиң, ошолордон экениңди тилиң да айтып турат, — деди.

 

74Ошондо Петир аларга:

 

— Кудай урсун, ал кишини тааныбайм, — деп карганып-шиленип кирди.

 

Ошол кезде короз кыйкырды.
75Ошондо Петир Ыйсанын: «Ушул түнү короз кыйкыргыча, Мени тааныбайм деп үч жолу айтасың!» деген сөзүн эстеди да, сыртка чыгып, өксүп ыйлады.

 

27

 

Ыйса Пилаттын алдында

 

1Таң атканда, жогорку динкызматчылар менен эл башчыларынын баары чогулуп, Ыйса өлүм жазасына тартылсын деген чечим чыгарышты.
2Ыйсаны байлап, алып барышты да римдик губернатор Пилаттын колуна тапшырышты.

 

Жүйүттүн өлүмү

 

3Ошондо Ыйсага чыккынчылык кылган Жүйүт Ыйсанын өлүм жазасына кесилгенин көрүп, оюн өзгөрттү да, жогорку динкызматчылар менен эл башчылары берген отуз күмүш теңгени кайра кайтарып берди.

 

4— Бейкүнөө кишиге чыккынчылык кылып, күнөө кетириптирмин, — деди ал аларга.

 

Бирок алар:

 

— А биздин кандай тиешебиз бар? Өзүң бил, — деп жооп беришти.

 

5Жүйүт теңгелерди ийбадатканага ыргытып жиберип, сыртка чыгып, асылып өлдү.

 

6Жогорку динкызматчылар болсо теңгелерди терип алып: — Бул теңгелерди ийбадаткананын казынасына салганга болбойт, анткени бул адам канынын куну, — дешти да,
7өз ара акылдашып туруп, башка улуттуктардын сөөгүн коюу үчүн «Карапачынын талаасы» деп аталган жерди сатып алышты.
8Ошондон улам ал талаа ушул күнгө чейин «Кандуу талаа» аталып калган.

 

 

9Жеремия пайгамбардын: «Ысрайылдын эли ушул Адамга

 

Койгон бааны — отуз күмүш теңгени

 

Алар алып,

 

10Эгем мага айткандай, Сатып алды "карапачы таалаасын"»,—

 

 

деген сөзү аткарылды.

 

Пилаттын сурагы

 

11Ыйсаны болсо губернатордун алдына алып келишти. Губернатор:

 

— Иудейлердин падышасы сенсиңби? — деп сурады.

 

Ыйса:

 

— Өзүңүз айтып турасыз, — деди.

 

12Ал жогорку динкызматчылар менен эл башчыларынын койгон айыптарына эч нерсе деп жооп кайтарбады.

 

13Ошондо Пилат ага: — Сага канча деген айыптар айтылып жатканын сен, эмне, укпай жатасыңбы? — деди.

 

14Бирок Ыйса алардын бир да сөзүнө жооп кайтарган жок, ошондуктан Пилат абдан таң калды.

 

Ыйсаны өлүмгө кыюу

 

15Куткарылуу майрамына карата губернатордун элге алар сураган бир кылмышкерди түрмөдөн бошотуп берүү адаты бар эле.
16Ошол кезде алардын Барабба деген абдан белгилүү бир адамы түрмөдө болчу.

 

17Ошондуктан алар чогулушканда, Пилат: — Силерге кимди бошотуп беришимди каалайсыңар: Бараббаныбы же Машаяк аталган Ыйсаныбы? — деди.

 

18Анткени Пилат алардын Ыйсаны көрө албастыктан кармап бергенин билчү.

 

19Пилат сот орундугуна олтурганда, анын аялы бир кишини жиберип: «Жанагы адил кишиге тийбе, анткени таңга жуук көргөн түшүмдө ал үчүн көп азап чектим», — деп айттырды.
20Бирок жогорку динкызматчылар менен эл башчылары «Бараббаны чыгарып, Ыйсаны өлтүрүүнү сурангыла» деп чогулгандарды үгүттөп коюшкан эле.

 

21Губернатор чогулгандарга:

 

— Силерге экөөнүн кимисин бошотуп беришимди каалайсыңар? — деп дагы кайрылды.

 

Чогулгандар:

 

— Бараббаны, — деп жооп беришти.

 

22Пилат:

 

— Анда Машаяк аталган Ыйсаны эмне кылайын? — деди.

 

Тигилер болсо баары бир ооздон:

 

— Айкаш жыгачка кадалсын! — дешти.

 

23Пилат аларга:

 

— Ал эмне жамандык кылды? — деди.

 

Бирок алар мурдагыдан да катуу ызы-чуу түшүп:

 

— Айкаш жыгачка кадалсын! — деп бакырышты.

 

24Пилат сөзүнөн эч кандай пайда чыкпасын жана ызы-чуунун күчөп баратканын көрүп, сууну алды да, чогулгандардын алдында колун жууп:

 

— Мен бул кишинин канына айыпкер эмесмин! Муну кылган силер өзүңөрсүңөр! — деди.

 

25Чогулгандардын баары:

 

— Мунун каны биздин жана биздин балдарыбыздын мойнунда болсун! — деп чуулдашты.

 

26Ошондо Пилат Бараббаны бошотуп берди. Ыйсаны болсо сабатты да, айкаш жыгачка кадап салууга буйрук кылды.

 

Жоокерлердин Ыйсаны мазакташы

 

27Губернатордун жоокерлери Ыйсаны акимчиликке алып барышып, Анын алдына бүт полкту чогултушту.
28Ыйсаны чечинтишип, үстүнө кочкул кызыл чапан жабышты.
29Тикенектен таажы жасашып, башына кийгизишти да оң колуна таяк карматып коюшту. Анан алдына чөгөлөй калып: «Жашасын иудейлердин падышасы!» — деп келекелешти.
30Бетине жаба түкүрүп, колундагы таякты алып, башка ургулай башташты.

 

31Шылдыңдап бүтүшкөндө, үстүндөгү кочкул кызыл чапанды сыйрып алып, Өзүнүн кийимин кийгизишти да, айкаш жыгачка кадаганы алып жөнөштү.

 

Ыйсанын айкаш жыгачка кадалышы

 

32Жолдо киринеялык Ысманды жолуктурушуп, аны Ыйсанын айкаш жыгачын көтөрүп барууга мажбурлашты.
33Голгота (мунун мааниси: «Баш сөөк жайы») деген жерге келишкенде,
34алар Ыйсага өт кошулган шарапты беришти. Ыйса ооз тийип көрүп, ичкиси келбеди.

 

35Айкаш жыгачка кадагандар чүчү кулак кармашып, кийимдерин бөлүшүп,
36ошол жерде Ыйсаны кайтарып олтурушту.
37Алар Ыйсанын башынын жогору жагына Анын айыбы жазылган тактаны бекитишти. Тактада «Бул — Ыйса, иудейлердин падышасы» деген жазуу бар эле.

 

38Ыйса менен кошо дагы эки каракчыны бирин оң жагына, бирин сол жагына айкаш жыгачтарга кадап салышты.

 

39Өтүп бараткандар Ыйсаны кордоп, баштарын ийкегилешип:

 

40— Эй, ийбадаткананы бузуп, үч күндө кайра тургузуучу! Кудайдын Уулу болсоң, айкаш жыгачтан түшүп, өзүңдү куткарбайсыңбы! — деп жатышты.

 

41Жогорку динкызматчылар да аларга кошулуп, дин мугалимдери жана эл башчылары менен бирге:

 

42— Башкаларды куткарыптыр, өзүн болсо куткара албай турат! Ысрайылдын падышасы имиш, айкаш жыгачтан түшсүнчү, кана, биз ага ишенип калалы.
43Кудайга таянчу эле, кана, кааласа, аны бошотсунчу, анткени «мен Кудайдын Уулумун» дечү эмес беле! — дешти.

 

44Ыйса менен кошо кадалган каракчылар да Аны кордоп жатышты.

 

Ыйсанын өлүмү

 

45Түшкү саат он экилерден баштап, бүт жерди караңгылык басып, ал саат үчкө чейин созулду.

 

46Саат үчтөрдө Ыйса: — Эли, эли! Лама сабахтани?— деп катуу үн менен боздоп жиберди.

 

Бул сөздүн мааниси: «Кудайым ай, Кудайым! Эмне үчүн Мени таштап кеттиң?»

 

47Ошол жерде тургандардын кээ бири муну угуп:

 

— Бул Илиясты чакырып жатат, — дешти.

 

48Ошол замат алардын бири жүгүрүп барып, соргучту сирке сууга малды да, таяктын учуна сайып алып, Ыйсанын оозуна такады.

 

49Ал эми башкалары: — Токточу, көрөлү, Илияс келип, аны куткарар бекен! — дешти.

 

50Ыйса болсо дагы бир жолу катуу кыйкырып, анан жан берди.

 

51Ошол замат ийбадатканадагы көшөгө башынан аягына чейин экиге бөлүнүп айрылды. Жер силкинип, таштар быркырады.
52Көрлөр ачылып, көптөгөн ыйыктар тирилди.
53Кийин, Ыйса тирилгенде, алар көрлөрүнөн чыгып, ыйык шаар Иерусалимге киришти да, көп адамдардын көзүнө көрүнүштү.

 

54Жердин силкингенин жана андан башка болуп жаткан окуяларды көрүп, үрөйлөрү учкан римдик жүз башы жана аны менен бирге Ыйсаны кайтарып тургандар:

 

— Бул чындыгында Кудайдын Уулу болгон экен! — дешти.

 

55Ошол жерде алыстан карап турган көптөгөн аялдар да бар эле. Булар Ыйсага кызмат кылып, Аны Галилеядан бери ээрчип келишкен болчу.
56Алардын арасында магдалалык Мариям, Жакып менен Жосенин энеси — Мариям жана Зебедейдин аялы бар эле.

 

Ыйсанын көргө коюлушу

 

57Кеч киргенде, ариматиялык Жусуп аттуу бир бай адам келди. Ал да Ыйсанын шакирти болчу.
58Ал Пилатка келип, Ыйсанын сөөгүн сурады. Пилат сөөктү берүүгө буйрук берди.
59Жусуп сөөктү алып, таза кездемеге ороп,
60асканы оюп өзүнө арнап жасаган жаңы көргө жаткырды да, оозун чоң таш менен бекитип туруп, кетип калды.
61Магдалалык Мариям менен дагы башка Мариям болсо ошол жерде, көрдүн маңдайында отурушкан.

 

Көрдөгү күзөт

 

62Кийинки күнү, жуманын эртесинде жогорку динкызматчылар менен фарисейлер Пилаттын алдына чогулушуп,

 

63ага: — Мырза, жанагы алдамчы көзү тирүүсүндө: «үч күндөн кийин тирилем» дегенин эстедик.
64Шакирттери келип, сөөгүн уурдап алып, элге: «Ал тирилди», деп айтышы мүмкүн. Ошондуктан үчүнчү күнгө чейин көр жакшылап бекитилсин деп буйрук бериңиз. Эгер алар ушундай кылышса, анда алардын бул алдамчылыгы биринчисинен да жаман болот, — дешти.

 

65Пилат аларга:

 

— Сакчылар мына, алгыла да, эми билгениңердей кылып, кайтара бергиле! — деп жооп берди.

 

66Ошондо алар барып, көрдүн оозундагы чоң ташка мөөр басып, сакчыларга кайтартып коюшту.

 

28

 

Ыйсанын тирилиши

 

1Дем алыштын эртеси, таң азанда магдалалык Мариям менен дагы башка Мариям көрдү көргөнү келишти.
2Аңгыча абдан катуу жер титирөө болду. Анткени Жараткан Эгенин периштеси асмандан түшүп, көрдүн оозундагы ташты жылдырып таштап, үстүнө отуруп алган болчу.
3Ал күн нурундай жаркырап, кийими кардай аппак эле.
4Сакчылар андан коркконунан калчылдап, өлүк кишилердей болуп, катып калышты.

 

5Периште болсо аялдарга минтип сүйлөдү:

 

— Силер коркпогула! Анткени айкаш жыгачка кадалган Ыйсаны издеп жүргөнүңөрдү билем.
6Ал бул жерде жок, Өзү айткандай, тирилип кетти, келип, жаткан жайын карагыла!
7Анан тез барып, шакирттерине: «Ыйса өлүмдөн кайра тирилип кетиптир, силерден мурда Галилеяга барат, Аны ошол жактан көрөсүңөр» дегиле. Силерге айтарым ушул!

 

8Бир чети коркуп, бир чети аябай кубанган аялдар көрдөн шарт бурулуп, Ыйсанын шакирттерине кабарлаганы чуркап жөнөштү.

 

9Аңгыча алардын алдынан Ыйса жолугуп:

 

— Саламатсыңарбы, — деди.

 

Аялдар жакындап келип, бутунан кучактап, Анын алдына жүзтөмөндөп жыгылышты.

 

10Ыйса аялдарга:

 

— Коркпогула, боордошторума барып айткыла, алар Галилея аймагына барышсын, Мени ошол жактан көрүшөт, — деди.

 

Сакчылардын сатылып кетиши

 

11Аялдар жолдо баратышканда, сакчылардын айрымдары шаарга барып, жогорку динкызматчыларга болгон окуяны төкпөй-чачпай айтып беришти.
12Жогорку динкызматчылар эл башчылары менен жыйын өткөрүшүп, чечим кабыл алышты. Анан жоокерлерге көп акча берип:

 

13— «Түндө, биз уктап калганыбызда, шакирттери келип, аны уурдап кетишти» дегиле.
14Эгер муну губернатор угуп калса, анда анын көңүлүн биз жайгарабыз, силер болсо кам санабагыла, баарын өзүбүз бүтүрөбүз, — дешти.

 

15Сакчылар болсо акчаны алып, тигилер айткандай кылышты. Ал эми бул жалган сөз иудейлердин арасында ушул күнгө чейин кеңири тарап, айтылып жүрөт.

 

Ыйса шакирттерине көрүндү!

 

16Он бир шакирт болсо Ыйса «баргыла» деп буюрган Галилеядагы тоого келишти.
17Ал жерден Ыйсаны көрүшүп, Анын алдына жүзтөмөндөп жыгылышты. Алардын кээ бири мунун чындык экенине ишене албай турушту.

 

18Ыйса шакирттерине жакын келип, мындай деди: — Көктөгү да, жердеги да бийликтин баары Менин колума берилди.
19-20Ошондуктан барып, бардык элдерди Ата, Уул жана Ыйык Рухтун атынан сууга чөмүлдүрүп, Менин силерге буйругандарымдын баарын сактоого үйрөтүп, Мага шакирт кылгыла! Мына, Мен акыр заманга чейин, бардык убактарда, силер менен бирге болом.

 

 

 

Марк

1

 

Жакыя чөмүлдүрүүчүнүн чакырыгы

 

1Бул Кудай Уулу Ыйса Машаяк жөнүндөгү Жакшы Кабардын башталышы:

 

 

2Ышая пайгамбар жазып кеткендей: «Мына, Сенин алдыңан,

 

Кабарчымды жиберем.

 

Ал Сага жол даярдайт».

 

3 «Жар салгандын чөлдө үнү угулат:

 

"Даяр кылгын Эгебиздин жолдорун,

 

Талаадагы басар жерин түздөгүн!"».

 

 

4Жакыя чөлгө келип, адамдарды сууга чөмүлдүрүп, күнөөлөрдүн кечирилиши үчүн ниеттерин өзгөртүп, сууга чөмүлүү керек экендигин жар салып жүрдү.
5Бүткүл Иудея аймагындагылар жана иерусалимдиктер ага барышып, күнөөлөрүн моюнга алышып, өздөрүн Иордан дарыясында чөмүлдүртүп жатышты.
6Жакыя болсо төөнүн жүнүнөн жасалган кийим кийип, кайыштан белбоо тагынып, чегиртке менен жапайы аарынын балын жеп тамактанчу.

 

7Ал: — Арка жагыман менден алда канча кудуреттүү бирөө келатат. Мен эңкейип анын бут кийиминин боосун чечкенге да татыксызмын.

 

8Силерди мен сууга чөмүлтөм, ал болсо Ыйык Рухка чөмүлтөт! — деп жар салды.

 

Ыйсанын сууга чөмүлүү расмисинен жана сыноолордон өтүүсү

 

9Ошол күндөрдө Ыйса Галилея аймагындагы Назарет шаарынан келип, Иордан дарыясында Жакыя тарабынан сууга чөмүлдүрүү расмисинен өттү.
10Ал суудан чыкканда, асмандын ачылганын жана Ыйык Рухтун көгүчкөн кейпинде үстүнө түшүп келатканын көрдү.
11Ошондой эле асмандан үн чыкты: «Сен Менин сүйүктүү Уулумсуң. Мен Сага ыраазымын».
12Ушундан соң, Рух Ыйсаны дароо ээн талаага алып кетти.
13Жапайы жаныбарлар мекендеген ээн талаада кырк күн шайтандын сыноосунан өттү. Периштелер болсо Ага кызмат кылышты.

 

Ыйсанын биринчи шакирттери

 

14Жакыя камалган соң, Ыйса Галилея аймагына келип, мындай деп Кудайдын Жакшы Кабарын жарыялады:

 

15— Убакыт-сааты келип, Кудайдын падышачылыгы жакындап калды! Ниетиңерди өзгөртүп, Жакшы Кабарга ишенгиле!

 

16Галилея көлүнүн жанынан өтүп бара жатып, Ысман менен анын иниси Идристи көрдү. Алар кесиби балыкчы болгондуктан көлгө тор салып жатышкан болчу.

 

17Ыйса аларга: — Жүргүлө, Мени менен, силерге балык кармагандын ордуна, адамдарды Кудайга кантип апкелүүнү үйрөтөм! — деди.

 

18Алар ошол замат торлорун таштап, Ыйсаны ээрчип жөнөштү.
19Ыйса ал жерден бир аз узагандан кийин, кайыкта торлорун оңдоп жатышкан Зебедейдин балдары: ага-ини Жакып менен Жаканды көзү чалды.
20Көрөрү менен аларды Өзүнө чакырды. Алар болсо атасы менен мардигерлерди кайыкка калтырып, Ыйсаны ээрчип жөнөштү.

 

Жинге чалдыккан киши

 

21Ыйса шакирттери менен бирге Капарноом шаарына келип, дем алыш күнү синагогада таалим берди.
22Ыйсанын таалимине эл таң калды, анткени Ал дин мугалимдериндей эмес, бийлиги бардай таалим берчү.
23Алардын синагогасына ошондо кара күчкө байланган бир киши капыстан кирип келип минтип катуу бакырды:

 

24— Биз менен сенин эмне ишиң бар, назареттик Ыйса! Түбүбүзгө жеткени келдиңби, ыя! Бил-е-е-м, ким экениңди, сен Кудайдын ыйыгысың.

 

25Ыйса ага:

 

— Үнүңдү бас да, андан чыгып кет! — деп буйруду.

 

26Кара күч жанагы кишини калчылдатып, катуу чаңырык менен андан чыгып кетти.
27Баарынын үрөйлөрү учуп, бири бирине: «Бул эмне ыя? Күчтүү окуубу? Бу киши кара күчтөргө да бийлик менен буйрук кылып, алар ага баш ийип атышат!» — дешти.
28Ошентип, Ыйса тууралуу кабар бүткүл Галилея аймагына тез эле тарап кетти.

 

Ыйсанын көп адамды айыктырышы

 

29Синагогадан чыгары менен Ыйса Жакып жана Жакан менен бирге Ысман менен Идристин үйүнө келди.
30 Ысмандын кайненеси ысытма болуп ооруп, төшөктө жаткан. Аял жөнүндө Ага дароо айтышты.
31Ыйса ага жакын басып келип, колунан алып, өйдө тургузду. Аял ошол замат ысытма оорусунан айыгып, Ыйсаларды коноктой баштады.

 

32Кеч кирип, күн батканда болсо эл Ыйсага бардык оорулуулары менен жиндерге чалдыккандарын алып келишти.
33Бүт шаар эли Ыйса турган үйдүн эшигинин алдына чогулуп калды.
34Ыйса ар кандай оору менен ооруган көп адамдарды айыктырды, көптөгөн жиндерди кууп чыкты. Жиндер Ыйсанын ким экенин билгендиктен аларга сүйлөгөнгө тыюу салды.

 

Ыйсанын Галилеядагы таалими

 

35Ыйса эртеси таң атпай туруп, үйдөн чыкты да, Өзү жалгыз ээн жерге барып, Кудайга сыйынды.
36Ысман менен анын шериктери Ыйсаны артынан издеп барышып,

 

37табышкан соң: — Баары сени издеп жүрүшөт! — дешти.

 

38Ыйса аларга:

 

— Жүргүлө, жакын жердеги айылдарга баралы. Ошол жерде да Жакшы Кабарды жар салышым керек. Анткени Мен ошол үчүн келгемин, — деди.

 

39Ошентип Ыйса бүтүндөй Галилея аймагын кыдырып, алардын синагогаларында таалим берип, адамдардан жиндерди кубалап жүрдү.

 

Пес оорулуу адамдын айыгышы

 

40Бир пес оорулуу адам Ыйсага келип, чөк түшүп, мындай деп жалбарды:

 

— Эгер сиз кааласаңыз, мени айыктыра аласыз.

 

41Ыйса бу кишиге боору ооруп, колун сунуп ага тийгизди да:

 

— Каалаймын, айыккын! — деди.

 

42Ошол замат тиги кишинин денеси пестен арылып, айыгып кетти.
43Ыйса катуу эскертип:

 

44— Байкагын, бул тууралуу эч кимге ооз ачпа, бирок өзүңдү динкызматчыга көргөзүп, айыкканыңдын далили катары Муса буюрган курмандыкты алып баргының!— деп, аны дароо кайра жөнөттү.

 

45Ал киши болсо, мындай чыгары менен элдин баарына болгон окуяны жар салып, айтып кирди. Ошондон улам Ыйса шаарга түз кире албай, сыртта, ээн жерлерде калууга аргасыз болду. Эл болсо Ыйсага туш-тараптан агылып келип жатты.

 

2

 

Шал болгон адамдын айыгышы

 

1Арадан бир аз күндөр өтүп, Ыйса кайрадан Капарноомго келди да, Анын үйдө экени баарына маалым болду.
2Көптөгөн эл жыйылып, эшигинин алдында бут коёрго жер калбады. Ыйса болсо аларга Кудайдын сөзүнөн таалим бере баштады.
3Шал оорулууну көтөрүп келишкен төрт адам
4элдин көптүгүнөн Ыйсага жакындай албай, Ал турган бөлмөнүн үстүн ачып, төбөсүн тешишти да, оорулууну төшөнчүсү менен кошо төмөн түшүрүштү.

 

5Ыйса алардын ишенимин көрүп, шал оорулуу адамга: — Балам, сенин күнөөлөрүң кечирилди! — деди.

 

6Ошол жерде олтурушкан дин мугалимдеринин кээ бирөөлөрү ичинен:
7«Мынабу эмне деп жатат! Бул Кудайга акарат келтирип жатат! Күнөөлөрдү Кудайдан башка ким кечире алат!» — дешти.

 

8Алардын бул оюн дароо туя койгон Ыйса мындай деди: — Силер эмне үчүн мындай ойлоп жатасыңар?
9«Күнөөлөрүң кечирилди!» деген жеңилби же «Тур, төшөгүңдү ал да бас!» дегенби?

 

10Билип алгыла, Адам Уулунун жер бетиндеги күнөөлөрдү кечирүүгө бийлиги бар! Анан шал кишиге:

 

11— Сага айтам: тур, төшөгүңдү ал да, үйүңө жөнө! — деди.

 

12Шал оорулуу киши ошол замат тура калып, төшөгүн алды да, баарынын көз алдында сыртка чыгып кетти. Баары жакаларын кармашып:

 

— Ой, тобо, эч качан мындай нерсени көргөн эмес элек! — деп, Кудайды даңкташты.

 

Лебинин шакирттикке тандалышы

 

13Ыйса кайрадан Галилея көлүнүн жээгине барды. Ошол жерге келген элдин баарына таалим берди.

 

14Өтүп баратып, салык жыйноочу жайда олтурган Алпейдин уулу Лебини көрдү да ага: — Менин жолума түш, — деди.

 

Леби ордунан туруп, Ыйсаны ээрчип жөнөдү.

 

15Кийинчерээк Ыйса шакирттери менен бирге Лебинин үйүндө конок болуп, дасторкондун чекесинде жамбаштап жатты. Ыйсанын артынан ээрчип жүргөн көп салыкчылар жана башка күнөөкөрлөр да Аны менен бир дасторкондон тамак жеп жатышты.

 

16Ыйсанын салыкчылар жана күнөөкөрлөр деп четке кагылган адамдар менен бирге олтуруп тамак жеп олтурганын көрүшкөн фарисей тобундагы дин мугалимдери Анын шакирттерине: — Эй, эмне үчүн бул салыкчылар менен күнөөкөрлөргө кошулуп, бир дасторкондон тамак жейт? — дешти.

 

17Муну уккан Ыйса:

 

— Дарыгер дени сактарга эмес, оорулууларга керек. Мен такыбааларды эмес, күнөөкөрлөрдү ниеттерин өзгөртүүгө чакырганы келдим, — деди.

 

Орозо тутуу маселеси

 

18Жакыянын шакирттери жана фарисейлер орозо тутуп жүрүшкөн. Ошондуктан кээ бир кишилер Ыйсага келишип:

 

— Жакыянын шакирттери менен фарисейлердин шакирттери орозо тутушат, а эмне үчүн сенин шакирттериң тутушпайт? — дешти.

 

19Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Үйлөнүп жаткан жигит тойго чакырылган коноктордун арасында жүргөндө, алар орозо тутушабы? Күйөө бала араларында турган кезде, аларга орозо тутууга болбойт!
20Алардын арасынан күйөө бала алына турган күндөр келет, алар орозону ошондо тутушат.
21Жаңы кийимден алынган жамаачыны эски кийимге эч ким жамабайт, анткени жаңы жамаачы эски кийимди айрып, жыртыгын мурдагысынан да чоң кылып коёт.
22Эч ким жаңы шарапты эски чаначтарга куйбайт. Эгер куйса, жаңы шарап чаначтарды айрып, өзү да төгүлөт, чаначтар да жарабай калат. Ошондуктан жаңы шарапты жаңы чаначтарга куюш керек.

 

Дем алыш күнү тууралуу

 

23Дем алыш күндөрүнүн биринде Ыйсага эгин талаасын аралап өтүүгө туура келди. Жолдо баратканда, шакирттери эгиндин баштарын жула башташты.

 

24Муну көргөн фарисейлер Ыйсага: — Карачы, эмне үчүн шакирттериң дем алыш күнү тыюу салынган ишти кылып жатышат! — дешти.

 

25Ыйса аларга:

 

— Өзүнүн жана жанындагы адамдардын карды ачып, бир нерсе жегенге зар болуп турганда, Дөөттүн эмне кылганын силер окуган жок белеңер?
26Ал Абыятар башкы динкызматчы болуп турганда, Кудай үйүнө кирип, Эгебизге багышталган нанды өзү да жеп, жанындагыларга да бербеди беле? Бирок ал нанды жегенге динкызматчылардын гана акысы болгон,— деди.

 

27Ыйса сөзүн мындайча аяктады:

 

— Адам дем алыш күнү үчүн эмес, тескерисинче, дем алыш адам үчүн жаратылган!
28Андыктан Адам Уулу дем алыш күнүнүн да ээси.

 

3

 

Колу сенек адам

 

1Ыйса кайрадан синагогага келди. Синагогада колу сенек бир адам бар эле.
2Ошол кишини дем алыш күн экенине карабай айыктырар бекен деп, фарисейлер Ыйсаны айыпка жыгуунун амалын издеп, алдыртан байкап турушту.

 

3 Ыйса болсо, колу сенек адамга: — Алдыга чык, — деди.

 

4Анан тигилерге кайрылып:

 

— Дем алыш күнү жакшылык кылуу керекпи же жамандык кылуу керекпи? Жанды куткаруу керекпи же кууратуу керекпи? — деди.

 

Тигилер унчугушпады.

 

5Ыйса аларды каардуу көзү менен кыдырата карап, ушунчалык таш боордугуна кейиди. Анан жанагы колу сенек кишиге: — Колуңду сун! — деди.

 

Тигил колун сунар замат айыгып кетти.
6Ошондо фарисейлер сыртка чыгышып, Ирод тараптагылар менен чогулушуп, алар менен бирге кантип Ыйсанын көзүн тазалаштын жолун сүйлөшүштү.

 

Көл жээгиндеги калың эл

 

7Ыйса шакирттери менен бирге Галилея көлү тарапка кетип калды. Галилея жана Иудея аймактарынан,
8Иерусалимден жана Идумея аймагынан, Иордандын чыгыш тарабынан, Тир жана Сидон шаарларынын айланасынан адамдар Ыйсанын кылган иштерин угушуп, Ага жоон топ болуп агылып келип жатышты.

 

9Топураган көп элдин Ыйсаны жөөлөп кысканынан улам Ал шакирттерине: — Мага бир кайыкты камдагыла, — деди.

 

10Ыйса көп адамдарды айыктырган болчу, ошондуктан оорулуулар Ага колдорун тийгизүүгө жулунуп жатышты.
11Кара күчкө чалдыккандар болсо Ыйсаны көргөндө алдына кулап: «Сен Кудайдын Уулусуң!» — деп чаңырып жатышты.
12Ыйса аларга Өзүнүн ким экенин жарыя кылууга катуу тыюу салды.

 

Он эки элчинин тандалышы

 

13Анан Ыйса тоого чыгып, Өзү тандап алган бир нече кишини чакырды. Алар келишкенде,
14-15арасынан он экисин Өзү менен бирге болууга дайындап, буларды элчилер деп атады. Аларды жар салууга жөнөттү да, жиндерди кууп чыгуу бийлигин берди.
16Төмөндө ошол он эки элчинин аттары: Ысман (Ыйса ага Петир деген ат койду),
17Зебедей уулу Жакып жана анын иниси Жакан (Ыйса аларды Боонергестер деп атады, аттын мааниси «Күн күркүрөөнүн уулдары»),
18Идрис, Филип, Барталамей, Матай, Том, Алпей уулу Жакып, Тадай, Динчил[1]Ысман,
19ошондой эле кийин чыккынчы болуп кеткен Жүйүт Искариот.

 

Ыйса жана шайтан

 

20Ушундан соң, Ыйсалар үйгө келишти. Кайрадан эл жыйылып, шам-шум этип алууга да мүмкүнчүлүктөрү болбой калды.
21Бул тууралуу кабар Ыйсанын жакындарына жеткенде, алар Аны алып кетүү үчүн келишти, анткени эл: «Бул акылынан адашыптыр», — деп сөз кылып жаткан болчу.
22Иерусалимден келген кээ бир дин мугалимдери болсо: «Мунун ичинде Бээлзебул[2]бар! Бул жиндерди алардын ошол башчысынын күчү менен кубалап жатат», — дешти.

 

23Ошондо Ыйса аларды чакырып алып мындай деген ибарат айтты:

 

— Кантип шайтан шайтанды кубалай алат?
24Эгер мамлекет өз ичинен бөлүнүп-жарылса, кыйрайт.
25Эгер үй-бүлөнүн ыркы кетсе, соо калбайт.
26Эгер шайтан да өзүнө өзү каршы чыгып, бөлүнүп-жарылса, анда соо калбайт, соодасы бүтөт.
27Алдуу адамдын үйүнө кирген бирөө алды менен анын өзүн байлабай туруп, үй-мүлкүн кантип тоноп кетет? Алдууну байлагандан кийин гана анын үйүн тоной алат.
28Силерге бир чындыкты айтып коёюн: адам баласынын күнөөлөрү менен жаман сөздөрү бүт кечирилет,
29а бирок кимде-ким Ыйык Рухка акарат айтса, анда ал эч качан кечирилбейт, ошол күнөөсү түбөлүк мойнунда калат.

 

30Ыйса бул сөздү кээ бир адамдардын: «Муну кара күч басыптыр!» — дегенинен улам айтты.

 

Ыйсанын энеси жана бир туугандары

 

31Ушундан соң, Ыйсанын энеси менен бир туугандары келишип, сырттан туруп Аны чакыртышты.

 

32Ыйсанын айланасында толтура адамдар олтурган болчу. Алар Ыйсага: — Энең, инилериң жана карындаштарың келип, сыртта сени чакырып жатышат, — дешти.

 

33—  Менин энем менен бир туугандарым кимдер? — деди аларга Ыйса.

 

34 Анан айланасында олтургандарды сыдыра карап алып:

 

— Менин энем менен бир туугандарым булар!
35Анткени ким Кудайдын каалоосун аткарса, ошол Мага бир тууган ага-ини, эже-карындаш жана эне болот, — деди.

 

4

 

Дыйкан тууралуу ибарат

 

1Ыйса кайрадан көл жээгинде элди окута баштады. Ошондо жыйылган элдин көптүгүнөн кайыкка түшүүгө туура келди. Эл болсо жээкте карап турду.
2Ыйса ибарат менен көп нерселерди айтып, аларды окутту. Ал элге мындай деди:

 

3— Кулак салып, угуп алгыла: бир дыйкан эгин сепкени талаага чыгыптыр.
4Сепкен уругунун кээси жол боюна түшүп, чымчыктарга жем болот.
5Кээ бири аз гана топурагы бар таштак жерге түшүп, кыртышы терең болбогондуктан тез эле өсүп чыгат.
6Күн чыкканда күйүп, тамыры терең болбогондуктан куурап калат.
7Кээси тикен арасына түшөт. Анан тикен өсүп чыгып, аны басып калгандыктан ал түшүм бербейт.
8Ал эми кээ бирлери жакшы кыртышка түшүп, өсүп чыгат да, кээси отуз, кээси алтымыш, кээси жүз эсе түшүм берет.

 

9Ыйса аягында мындай деди:

 

— Уга турган кулагы барлар уксун!

 

Ибараттын мааниси

 

10Ыйса жалгыз калганда, он эки шакирти менен бирге айланасында тургандар Андан ибараттардын мааниси тууралуу сурашты.

 

11Ыйса аларга мындай деп жооп берди: — Кудайдын Падышачылыгынын сырларын билүү силерге буюрган. Ал эми сырттагы, жанагыларга болсо баары ибараттар аркылуу айтылат.

 

 

12Ошондуктан алар: «Караса да, көрүшпөйт,

 

Тыңшаса да, түшүнбөйт.

 

Кайрылышса Кудайга,

 

Кечирилмек күнөөсү».

 

Дыйкан тууралуу ибараттын мааниси

 

13Анан Ыйса аларга мындай деди:

 

— Бул ибараттын маанисин түшүнбөй жатасыңарбы? Анда башка ибараттарды кантип түшүнөсүңөр?
14Дыйкан сепкен урук — Кудайдын сөзү.
15Жол боюна түшкөнү мындай адамдарды билдирет: булардын жүрөгүнө Кудайдын сөзү себилет, бирок алар угары менен эле шайтан дароо жетип келе калып, жүрөктөрүнө себилген сөздү уурдап кетет.
16Ал эми таштак жерге түшкөн үрөн болсо Кудай сөзүн угары менен ошол замат кубана кабыл алган адамдарды билдирет.
17Бирок тамыры болбогондуктан бир азга гана ишенип, кийин ишенгендиги үчүн кыйынчылыкка же куугунтукка кабылар замат ишенимден баш тартышат.
18Тикендердин арасына түшкөнү Кудай сөзүн уккан,
19бирок бул дүйнөнүн түйшүгүнө, акчанын азгырыгына жана башка каалоолорго алдырып койгон адамды билдирет. Ушулар сөздү тумчуктуруп, сөз жемишсиз калат.
20Ал эми жакшы кыртышка түшкөндөрү Кудай сөзүн угуп, кабыл алган адамдарды билдирет. Мындай адамдар отуз, алтымыш, жүз эсе жемиш берген үрөнгө окшош.

 

Шам тууралуу ибарат

 

21Ыйса дагы мындай деди:

 

— Шамды идиштин же керебеттин астына коюш үчүн жагышабы? Аны шамдалга коюшпайбы?
22Сыртка чыкпас сыр болбойт, ачыкка чыкпас жашыруун иш болбойт.
23Уга турган кулагы барлар уксун!

 

24Ыйса аларга дагы мындай деди: — Укканыңарды байкагыла! Кандай өлчөмдө көңүл бөлсөңөр, ошондой өлчөмдө силерге түшүнүк берилет, ал тургай ашыгы менен берилет.
25Кимде бир аз түшүнүк бар болсо, ага дагы берилет, ал эми кимде жок болсо, анын бар деп ойлогону да тартылып алынат.

 

Кудай Падышачылыгынын жайылышы тууралуу ибарат

 

26Ыйса дагы мындай деди:

 

— Кудай Падышачылыгы мындай: адам айдоо талаасына урук себет да,
27 түнү уктап, күндүзү туруп, уруктун кандайча өсүп-өнүп жатканын билбейт.
28Жер аны өзү өстүрөт: алгач көгөртүп, анан баш байлатып, анан башын данга толтурат.
29Адам болсо дан бышары менен эгинине орок салат, анткени оруу-жыюу маалы келип жетет.

 

Сары кычынын даны тууралуу ибарат

 

30Ыйса дагы мындай деди:

 

— Кудай Падышачылыгын дагы эмнеге салыштырса болот? Аны кандай ибарат менен сүрөттөп берейин?
31Ал жерге эгилген, бул дүйнөдөгү уруктардын эң кичинеси болгон сары кычы данына окшош.
32Ал эгилген соң, өсүп чыгат, анан бакчадагы бардык өсүмдүктөрдөн ашып кетет. Чоң-чоң бутак жайып, көлөкөсүнө канаттуулар пааналап, уя салышат.

 

33Ыйса элге ушул сыяктуу дагы көптөгөн ибараттарды айтып, алардын сиңирүүгө кудурети жеткиче Кудайдын сөзүнөн таалим берди.
34Ал элге жалаң ибарат менен сүйлөдү, ал эми шакирттери менен калганда, аларга ибарат менен айтылгандардын баарысынын маанисин чечмелеп, түшүндүрүп берди.

 

Көлдөгү бороондун токтошу

 

35Ошол күнү кечинде Ыйса шакирттерине көлдүн аркы өйүзүнө барабыз деп айтты.
36Ошондуктан шакирттери элден бөлүнүп, кайыктын ичинде олтурган Ыйсага кошулушту. Жанында башка кайыктар да бар болчу.
37Анан катуу бороон башталып, кайыктын капталына урунган толкундар ичине ашып, ичи толо баштады.

 

38Ыйса болсо кайыктын куйрук жагында жаздык жазданып, уктап жатты. Шакирттери Аны ойготушуп: — Устат, өлө турган болдук! Бизди ойлосоң боло! — дешти.

 

39Ыйса ордунан туруп, бороонго тыюу салып, толкундарга:

 

— Басыл, токтогун! — деп буйруду.

 

Бороон тынчып, айлана жымжырт боло түштү.

 

40Анан шакирттерине кайрылып: — Эмне мынчалык коркоксуңар? Ушул убакка чейин ишене алган жоксуңарбы? — деди.

 

41Үрөйлөрү учкан шакирттери өз ара:

 

— Бороон менен деңиз да баш ийген бул ким болду экен? — деп сүйлөштү.

 

5

 

Жин даарыган адамдын айыгышы

 

1Анан алар көлдүн аркы өйүзүнө жайгашкан Гераса аймагына келишти.
2Ыйса кайыктан түшөрү менен, мүрзөлөрдүн арасынан кара күчкө чалдыккан бир киши чыга калып, алдынан тосуп чыкты.
3Бул кишинин жашаган жери мүрзө болчу. Эч ким аны, ал тургай чынжырлар менен да байлап кармап кала алган эмес.
4Көп ирет колун кишендеп, бутун чынжыр менен байлашса да ал чынжырларды үзүп, кишендерди талкалап бошонуп кетчү. Аны баш ийдиргенге эч кимдин күчү жетпеген.
5Ал күн-түн дебей тоо-дөбөлөрдү, мүрзөлөрдү аралап далбастап, өкүрүп-бакырып, өзүн өзү таш менен уруп, жарадар кылчу.

 

6Бул киши Ыйсаны алыстан көрүп, чуркап келип, алдына чөгөлөдү да:

 

7— Эй, Ыйса, Кудай Тааланын Уулу, мени менен кандай ишиң бар?! Кудай акы, сенден суранам, мени азапка салбачы! — деп бакырып жиберди.

 

8Анткени Ыйса андагы кара күчкө: «Кара күч, бул кишиден чыгып кет!» — деген болчу.

 

9Ыйса андан: — Атың ким? — деп сурады.

 

Ал:

 

— Менин атым түмөн, анткени биз көппүз! — деп жооп берди.

 

10Анан аларды ошол аймактан кууп чыкпоосун өтүнүп, Ыйсага кайра-кайра жалынып-жалбарышты.

 

11Ошол жердеги тоонун боорунда чоң бада чочко оттоп жүргөн.

 

12Кара күчтөр Ыйсага жалбарышып: — Бизди чочколорго жибере көр, ошолордун ичине кирелик, — дешти.

 

13Ыйса уруксат берди. Кара күчтөр адамдан чыгып чочколорго киришти. Ошондо эки миңдей чочкодон турган баданын баары жабыла тик жардан көлгө кулап чөгүп өлүштү.

 

14Чочко кайтаргандар болсо артка карай чуркап жөнөштү да, муну шаар-кыштактарга жарыя кылышты. Ошондо адамдар болгон окуяны көрүп келүүгө чыгышты.
15Алар Ыйсага келишип, ичинде түмөн жини бар кишинин кийим кийип, акыл-эси жайында олтурганын көрүшүп, жүрөктөрү ооздоруна тыгылды.
16Окуяны көргөндөр болсо, аларга бул жин оорулуу адам менен чочколор эмне болгонун айтып беришти.
17Ошондо герасалыктар Ыйсадан алардын жеринен кетишин сурана башташты.
18Ыйса кайыкка түшкөндө, мурда жин даарып ооруган киши Аны менен кошо кетүүнү суранды.

 

19Ыйса болсо ага уруксат берген жок: — Өз үй-бүлөңө бар да, Эгеңдин сага эмне кылганын, сага кандай кайрым көрсөткөнүн айтып бер, — деди.

 

20Ошондо баягы киши артына кайтып, Оншаар аталган аймакта Ыйсанын ага кылганын айтып, жарыялай баштады. Уккандардын баары таң калып жатышты.

 

Тирилген кыз, сакайган аял

 

21Ыйса кайрадан көлдүн аркы өйүзүнө жеткенде, жоон топ эл Аны дагы курчап алды. Ал көлдүн жээгинде турганда,
22синагога башчыларынын бири болгон Жайыр деген киши келип, Ыйсаны көрүп, Анын бутуна жыгылып:

 

23— Кызым өлүм алдында жатат. Келип, кызыма колуңузду коё көрүңүз, айыгып, аман калсын! — деп жалбарды.

 

24Ыйса Жайыр менен анын үйүнө жөнөдү. Кошо жөнөгөн көп эл Ыйсаны туш-тушунан жөөлөп баратты.

 

25Ошол тополоңдун ичинде он эки жыл бою ичинен кан акканы токтобой ооруган бир аял бар эле.
26Ал көп дарыгерлерге барып, алардан шыпаа табалбай, кыйналып, колунда болгон нерсесинин баарын сарптап бүтсө да, ден-соолугу түзүк болбой эле кайра начарлап бараткан.
27-28Бул аял Ыйса тууралуу укканда, ичинен «кийимине эле колум тийсе, айыгам» деп эл арасынан билинбей Анын артынан келип, кийимине колун тийгизди.
29Кан кеткени тып басылып, аял айыкканын сезди.

 

30Ошол эле убакта Ыйса да Өзүнөн күч чыкканын сезип, айланасындагы элге кайрылып: — Ким Менин кийимиме колун тийгизди? — деп сурады.

 

31Шакирттери Ага:

 

— Карачы, сени канча адам туш-тушуңдан кысып турат! А сен болсо «ким Мага колун тийгизди» дейсиң, — дешти.

 

32Ыйса болсо колун тийгизген ким экенин көрүү үчүн айланасын карай берди.
33Ошондо өзү менен эмне болгонун билген аял коркконунан калтырап-титиреп басып келди да, Ыйсанын алдына жыгылып, болгон чындыкты төкпөй-чачпай айтып берди.

 

34Ыйса болсо тигил аялга: — Кызым, ишенимиң сени айыктырды. Жакшы бара кой, дартыңдан сакайып кет, — деди.

 

35Ыйса сөзүн бүтө электе, синагога башчысы тараптан адамдар келишип:

 

— Кызыңыз өлдү! Эмне үчүн устатты дале убара кылып жатасыз? — дешти.

 

36Ыйса болсо алардын сөзүн укту, ошентсе да синагога башчысына:

 

— Коркпо, тек гана ишенгин, — деди.

 

37Анан Петир, Жакып жана анын иниси Жакандан башкалардын бирөөнө да артынан барганга уруксат бербеди.
38Алар синагога башчысынын үйүнө келишип, ызы-чуу түшүп ыйлап, өкүрүп жаткандардын үстүнөн чыгышты.

 

39Ыйса алардын арасына кирип: — Эмнеге ызы-чуу түшүп, ыйлап жатасыңар? Кыз өлгөн жок, уктап жатат, — деди.

 

40Ошондо алар Ыйсаны шылдыңдап күлүштү. Ыйса болсо баарын үйдөн сыртка чыгарып, өлгөн кыздын ата-энеси менен үч шакиртин алып, сөөк жаткан жайга кирди.

 

41Кирип, кыздын колун кармады да: — Талита, куми! — деди. Мунун котормосу: «Кызым, сага айтам, тургун!»

 

42Кыз ошол замат туруп, нары-бери баса баштады. Ал он экиде болчу. Муну көргөндөр абдан таң калышты.
43Ыйса болсо аларга бул тууралуу эч кимге ооз ачпоону буйруду жана кызга жегенге бир нерсе бергиле деди.

 

6

 

Ыйсанын Өз мекенинде четке кагылышы

 

1Ыйса ал жактан кетип, шакирттери менен бирге кайрадан Өзүнүн чоңоюп өскөн шаарына келди.

 

2Дем алыш күнү болгондо, синагогага барып таалим бере баштады. Ошол жердеги көпчүлүк Ыйсанын таалимин укканда: — Булардын баарын бу кайдан алды? Ага кандай акылмандык берилди экен? Мындай укмуштар кантип анын колунан келип жатат?

 

3Бу жыгач уста эмес беле? Мариямдын уулу, Жакып, Жосе, Жүйүт жана Ысмандардын бир тууганы го бул? Карындаштары да биздин арабызда турушат го? — деп таң калышты. Ошентип алар Ыйсаны четке кагышты.

 

4Ошондо Ыйса аларга мындай деди:

 

— Пайгамбар бардык жерде кадыр-барктуу болсо да, өз жери, туугандары жана үй-бүлөсүнүн ичинде анын кадыры билинбейт.

 

5Ыйса ал жерден бир нече оорулууга колун коюп айыктыргандан башка эч кандай кереметтерди көрсөтө албады.

 

6Алардын ишенбестигине ушунчалык таң калды.

 

Ошондон кийин Ыйса айлана-тегеректеги айыл-кыштактарга барып, андагыларга таалим берип жүрдү.

 

Он эки шакиртке берилген тапшырма

 

7Анан он эки шакиртин чакырып алып, эки-экиден кызматка жөнөтө баштады. Аларга кара күчтөрдү башкарганга бийлик берди.

 

8— Жолго жалгыз таяктан башка эч нерсе: нан да, баштык да албагыла, белбооңорго тыйын да түйбөгүлө,
9 бирок бут кийим кийгиле да, ашык кийим албагыла! — деп буйруду.

 

10Дагы мындай деди:

 

— Кайсы үй силерди кабыл алса, барган жериңерден кеткиче, ошол үйдө калгыла.
11Эгерде кайсы бир жерде силерди кабыл албаса жана сөзүңөрдү укпаса, анда ал жактан чыгып баратып, алардын четке кагылганынын белгиси катары бутуңардын чаңын күбүп салгыла.

 

12Ошентип алар жолго чыгышып, адамдарга ниетиңерди өзгөрткүлө деп жар салышты.
13Адамдардан көп жиндерди кубалап чыгышып, далай оорулууларды май менен майлап айыктырып жүрүштү.

 

Жакыянын өлүмү

 

14Мунун баары Ирод падышага жетти. Анткени бардык жерде Ыйсанын аты чыгып кетти. Кээ бирөөлөр: «Бул Жакыя чөмүлдүрүүчү, ал тирилип кетиптир, укмуштуу иштерди кылып жатканынын себеби ошондон», — дешти.
15Кээ бирөөлөр болсо: «Бул Илияс пайгамбар!» — дешсе, дагы бирөөлөр: «Бул байыркы пайгамбарларга окшогон дагы бир пайгамбар!» — дешти.
16Ирод муну укканда: «Бул мен башын алдырган Жакыя! Ал тирилип кеткен турбайбы!» — деди.
17Жакыяны Ирод өзү киши жиберип карматып, камакка алдырткан. Ирод иниси Филиптин аялы Иродияга үйлөнүп алган. Жакыяны ал ошол аялы үчүн түрмөгө отургузган.
18Анткени Жакыя Иродго: «Иниңдин аялын алып алганың туура эмес!» — деген.
19Ошондон улам Иродия Жакыяны өлтүргүсү келип, кекенип, бирок анысын ишке ашыра алган эмес.
20Анткени Ирод Жакыянын адил жана ыйык адам экенин билип, коркконунан аны коргоп жүргөн. Айткан сөздөрүнө ар дайым тынчсызданып жүрсө да, аны укканды жакшы көргөн.
21Акыры Иродиянын күнү тууган учур келди. Бул Ироддун туулган күнүндө болду. Ал ак сарайда иштеген өзүнүн бардык чоңдорун, аскербашыларын жана Галилея аймагын башкарган адамдарды чакырды.

 

22Иродиянын кызы келип, бийлеп, Ирод менен анын жанында олтурган коноктордун купулуна толду. Ошондо падыша кызга: — Менден каалаганыңды сура, сурооңду орундатам! — деди.
23— Каалаганыңды берем, керек болсо падышачылыгымдын жарымын сурасаң да берем! — деп ант кылды.

 

24Кыз барып энесинен:

 

— Эмне сурайын? — дегенде, энеси:

 

— Жакыя чөмүлдүрүүчүнүн башын, — деди.

 

25Кыз дароо падышага чуркап барып:

 

— Мага Жакыя чөмүлдүрүүчүнүн башын азыр табакка салып, алдырып келишиңизди каалайм! — деп талап кылды.

 

26Кыздын өтүнүчү падышаны абдан кайгыртты. Бирок коноктордун алдында берген анты үчүн ага жок деп айткысы келбеди.
27Ошондуктан бир желдетин жиберип, Жакыянын башын кесип келүүнү буюрду. Желдет түрмөгө барып, Жакыянын башын алды да,
28табакка салып келип, кызга берди. Кыз болсо энесине берди.
29Бул окуяны уккан Жакыянын шакирттери келип, анын сөөгүн алышты да, көргө алып барып коюшту.

 

Ыйсанын беш миң кишини тойгузушу

 

30Жиберилген элчилер кайтып келишип, Ыйсага барышты да, эмне кылып, эмнени окуткандарын төкпөй-чачпай айтып беришти.

 

31Келип-кетип жаткан элдин көптүгүнөн, Ыйса менен Анын шакирттеринин тамактанып алганга да чолосу тийбей жаткан. Ошондуктан Ыйса шакирттерине:

 

— Өзүбүзчө ээнирээк жерге барып, бир аз эс алып алалы, — деди.

 

32Ошентип алар өздөрү жалгыз кайыкка олтурушуп, ээн жерге жөнөштү.
33Көп адамдар алардын бараткан жагын көрүп, ким экенин таанып калышты. Анан бардык шаарлардан жөө-жалаңдап чыгып, алар бараткан жерге алардан мурда чуркап жетишти.
34Ыйса кайыктан түшкөндө, топураган элди көрүп, аларга боору ооруду. Анткени алар койчусу жок койлорго окшош эле. Ыйса ошол жерде көп нерселерди айтып, аларга таалим бере баштады.

 

35Кеч кирип бараткандыктан шакирттери келип: — Бул жер ээн, убакыт болсо кеч болуп кетти.
36Элди коё бер, айланадагы айыл-кыштактарга барып, жегенге бирдеме сатып алышсын, — дешти.

 

37Ыйса болсо:

 

— Жегенге бирдемени силер бергиле, — деди.

 

Шакирттери:

 

— Бизди барып, эки жүз күмүш теңге[3]жумшап, буларга нан сатып келгиле дегени турасыңбы? — дешти.

 

38Ыйса:

 

— Канча наныңар бар? Барып, карап келгилечи, — деди.

 

Алар барып карап келишип:

 

— Беш нан, эки балык бар экен, — дешти.

 

39Ошондо Ыйса аларга элдин баарын көк чөптүн үстүнө топ-топко бөлүп олтургузууну буйруду.
40Эл катар-катар болуп, жүз-жүз, элүү-элүүдөн топко бөлүнүп олтурушту.
41Анан Ыйса жанагы беш нан менен эки балыкты алып, асманды карап Кудайга шүкүрчүлүк келтирип, нанды сындырды да, элге таратсын үчүн шакирттерине берди. Эки балыкты да баарына бөлүп берди.
42Баары жеп, тоюшту.
43Анан нан менен балыктын арткан үзүмдөрүн жыйнашканда, он эки себет толду.
44Жеген эркектердин эсеби беш миңдей эле.

 

Ыйсанын суу үстү менен басышы

 

45Ыйса элди таратып жатып, ошол эле убакта шакирттерин дароо кайыкка салып, көлдүн аркы өйүзүндөгү Бейтсайдага Өзүнөн мурда барсын үчүн жөнөтүп жиберди.
46Элди тараткан соң, сыйынуу үчүн тоого чыкты.
47Кеч кирип, кайык көлдүн ортосуна барып калганда, Ал Өзү жалгыз жерде турган.
48Ошондо шакирттеринин толкундар менен алышып, жандалбастап жаткандарын көрдү. Анткени шамал алардын бет маңдайынан согуп, калак шилтеш кыйын болуп турган. Анан таң азанда шакирттерине суу үстү менен басып келип, жандап өтө берейин деди.
49Ошондо шакирттери көрүп калышты да, Аны арбак экен деп ойлоп, бакырып жиберишти.

 

50Аны көргөндө, баарынын эси чыкты. Ыйса ошол замат аларга:

 

— Коркпогула, бул Мен элемин, — деп сүйлөй баштады.

 

51Анан аларга кошулуп кайыкка түштү. Шамал ошол замат тып басылды. Шакирттери ушунчалык таң калып, ооздору ачылды,
52анткени акыл-сезимдери тунарып калгандыктан, нан менен болгон кереметтин маанисин түшүнүшкөн эмес эле.

 

Генисареттеги оорулуулардын сакайышы

 

53Алар көлдүн аркы бетине сүзүп өтүп, Генисарет жерине жетишти да кайыкты жээкке байлашты.
54Кайыктан түшөрү менен жергиликтүү эл Ыйсаны дароо тааный коюшуп,
55бүткүл аймакты аралай жүгүрүп өтүшүп, Анын кайда экенин угушкан жерге оорулууларды төшөктөрү менен көтөрүп алпкеле башташты.
56Ыйса кайда барбасын: айыл-кыштактарга болобу, шаарларга болобу, адамдар оорулууларын базар болчу жерлерге жаткырып коюшуп, «алар жок дегенде киймиңиздин этегине колун тийгизсе болобу» деп суранып жатышты. Ал эми колун тийгизгендер болсо айыгып кетип жатышты.

 

7

 

Ата-бабалардын салты

 

1Фарисейлер менен Иерусалимден келген дин мугалимдери Ыйсанын жанына жыйналышты.
2Ыйсанын шакирттеринин кээ бири арам колу менен, тагыраак айтканда, колдорун жуубай нан жеп жатканын көрүштү.
3Анткени фарисейлер башка иудейлердин баары сыяктуу эле колдорун улуулардан калган салтка ылайык жуумайын тамак жешпейт.
4Ошондой эле базардан келгенди жуумайынча ооздоруна алышпайт. Мындан башка дагы табактарды, чайнектерди, идиштерди, керебеттерди жууп-тазаламай деген, өздөрү кабыл алышкан толгон-токой салттары бар.

 

5Ошондуктан фарисейлер менен дин мугалимдери Ыйсага: — Эмне үчүн шакирттериң улуулардан калган салтты бузуп жатышат? Алар кол жуу расмисин сактабай эле нан жешет экен, — дешти.

 

6Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Эки жүздүүлөр, Ышая силер жөнүндө туура пайгамбарчылык кылып, жазып кеткен:

 

 

«Тили менен Мени сыйлап жатса да,

 

Дили менен бул эл Менден алыс бейм.

 

7Адам салтын Меники деп окутуп,

 

Мага келип табынганы пайдасыз».

 

 

8Силер Кудайдын осуяттарынан баш тартып, адамдардын салттарын кармайсыңар.

 

9Ыйса дагы мындай деди:

 

— Өзүңөрдүн салттарыңарды карманыш үчүн Кудайдын осуяттарынан баш тартканыңар жакшыбы?
10Муса мындай деген эмеспи: «Ата-энеңди сыйла»жана «Атасын же энесин сөккөн адам өлүм жазасына тартылсын!»
11А силер болсо: «Эгер ким атасы же энесине: "силерге бере турган нерсемдин баарын ‘корбан’, башкача айтканда, ‘Кудайга багыштадым’" десе,
12анда ал атасы же энеси үчүн эч нерсе кылбай эле койсо болот» деп,
13элге үйрөткөн ушул салтыңар менен Кудайдын сөзүн жоюп салдыңар. Буга окшогон дагы башка көп нерселериңер толуп жатат.

 

Адамды арам кылган эмне?

 

14Анан Ыйса элди чакырып алып, дагы мындай деди:

 

— Мага кулак салып, түшүнүп алгыла!
15-16Адамды анын ичине сырттан кирген нерсе эмес, ичинен чыккан нерсе арам кылат.

 

17Ыйса көпчүлүктөн бөлүнүп, үйгө киргенде, шакирттери Ал айткан сөздүн маанисин сурашты.

 

18— Чындап эле силер да али түшүнө элексиңерби? — деди Ыйса аларга. — Адамдын ичине сырттан кирген бир да нерсе аны арам кыла албайт.
19Анткени ал адамдын жүрөгүнө эмес, курсагына кирет да, сыртка чыгып кетет. (Ыйса муну менен бардык тамак адал дегиси келген.)
20Адамды ичинен чыккан нерсе арам кылат, — деп улантты Ыйса сөзүн,
21— анткени ичтен, адамдын жүрөгүнөн арам ой, бузукулук, уурулук, адам өлтүрүүчүлүк,
22ойноштук, ач көздүк, кара ниеттик, алдамчылык, кумарлануучулук, көрө албастык, уу сөздөр, текебердик, акмакчылык чыгат.
23Ушул жамандыктын баары ичтен чыгып, адамды арам кылат.

 

Чет элдик аялдын ишеними

 

24Ыйса ал жактан чыгып, Тир аймагы жакка жөнөдү. Ошол жерден бир үйгө кирип, турган жерин бирөөлөр билишин каалабады. Бирок баары бир жашырына алган жок.
25Анткени кара күчкө чалдыккан кызы бар бир аял Ыйса жөнүндө угары менен жетип келип, Анын бутуна жыгылды.
26Бул аял эврей эмес, сирофиникиялык болчу. Ал Ыйсадан кызынын ичиндеги жинди кууп беришин суранып жалбарды.

 

27Ыйса болсо ага: — Кой, адегенде балдардын курсагы тойсун, алардын нанын иттерге ыргыткан жакшы эмес, — деди.

 

28— Ооба таксырым, — деди аял, — бирок иттер деле балдардын дасторконунан түшкөн күкүмдөрдү жейт эмеспи?

 

29Ошондо Ыйса ага:

 

— Ушул сөзүң үчүн бара бер, жин кызыңдан чыгып кетти, — деди.

 

30Аял үйүнө келип, кызынын төшөктө жатканын жана жиндин чыгып кеткенин көрдү.

 

Дүлөйдүн айыгышы

 

31Ыйса Тир аймагынан чыгып, Сидон шаарынан өтүп, Оншаар турган жерди аралап, Галилея көлүнө жөнөдү.
32Аңгыча кимдир бирөөлөр жакшы сүйлөй албаган, кулагы да такыр укпаган кишини алып келишип, Ыйсадан ага колун коюп, айыктыруусун сурап жалбарышты.
33Ыйса аны элден өзүнчө бөлүп барып, эки кулагына сөөмөйлөрүн тыкты. Анан сөөмөйүнө түкүрүп, тигинин тилине тийгизди.

 

34Андан соң, асманга карап, терең дем алды да оорулууга: — Эффата! (мааниси: ачыл!), — деди.

 

35Ошол замат дүлөйдүн кулагы ачылып, тилге келди да кадимкидей сүйлөй баштады.
36Анан Ыйса элге бул тууралуу эч кимге ооз ачпоону буюрду. Бирок канчалык тыюу салган сайын, ошончолук кайра күчөшүп кеп кылышты.

 

37Айран таң калган эл: — Ал кылгандын баары жакшы экен: ал тургай дүлөйлөрдү уктуруп, дудуктарды сүйлөтүп жатат! — дешти.

 

8

 

Ыйсанын төрт миң кишини тойгузушу

 

1Ошол күндөрдүн биринде кайрадан абдан көп эл чогулуп, жегенге тамак табылбады. Ыйса шакирттерин чакырып алып:

 

2— Элге боорум ооруп атат, үч күндөн бери жанымда, жегенге эч нерселери жок.
3Эгерде ушул бойдон үйлөрүнө таратып жиберсем, жолдо шайы ооп калат, анткени арасында алыстан келгендери да бар, — деди.

 

4Шакирттери:

 

— Мынча элди тойгуза турган нанды бул ээн талаадан ким таба алат? — дешти.

 

5Ыйса:

 

— Канча наныңар бар? — деди.

 

Алар:

 

— Жети, — деп жооп беришти.

 

6Ошондо Ыйса элди жерге отургузгула деп буйруду. Анан жети нанды алып, Кудайга шүкүрчүлүк келтирип, сындырды да элге таратуу үчүн шакирттерине берди. Шакирттери болсо элге таратышты.
7Алардын дагы бир аз кичине балыктары бар эле. Ыйса шүкүрчүлүк келтирип, аларды да таратууну буйруду.
8Баары жеп, тоюшту. Нандын арткан үзүмдөрүн жыйнашканда, жети себет болду.
9Жегендердин эсеби болсо төрт миңдей киши эле. Анан Ыйса аларды үйлөрүнө коё берип,
10дароо шакирттери менен бирге кайыкка олтуруп, Далманут аймагына келди.

 

Фарисейлердин жышаан талап кылышы

 

11Кээ бир фарисейлер Ыйсага келишип, Аны менен талаша башташты. Ыйсаны сынашып, асмандан бир жышаан-белги көрсөт деп талап кылышты.

 

12Ыйса терең үшкүрүнүп алды да: — Бул адамдар эмне үчүн Менден жышаан-белги талап кылышат? Силерге бир чындыкты айтып коёюн: бул муунга эч кандай белги берилбейт! — деди.

 

13Анан аларды калтырып, кайрадан кайыкка олтурду да, көлдүн наркы өйүзүнө кетип калды.

 

Фарисейлер менен садукейлердин таалими тууралуу

 

14Кайыкта бир эле нан бар болуп чыкты, анткени алар нан алганды унутуп калышкан экен.

 

15Ыйса шакирттерине: — Абайлагыла, фарисейлер менен Ироддун ачыткысынан сак болгула! — деди.

 

16Алар өз ара: «Биз нан албаганыбыз үчүн айтып жатат го», — дешти.

 

17Ыйса муну билип, аларга:

 

— Эмнеге нан ала келбептирбиз деп жатасыңар? Кылгандарымды дале түшүнгөн жоксуңарбы? Алардын маанисин биле элексиңерби? Дале көкүрөгүңөр көрбү?
18Көзүңөр туруп, көрө албай жатасыңарбы? Кулагыңар туруп, уга албай жатасыңарбы? Эсиңерде жокпу:

 

19Мен беш нанды беш миң кишиге сындырып бергенимде, силер чогулткан калдыктары канча себет болду эле? — деди. Шакирттери:

 

— Он эки, — дешти.

 

20Ыйса:

 

— Төрт миң кишиге жети нанды сындырып бергенимде, арткандары канча себет болду эле? — деди.

 

Алар:

 

— Жети, — дешти.

 

21Ошондо Ыйса аларга:

 

— Дале түшүнө элексиңерби? — деди.

 

Бейтсайдадагы сокурдун айыгышы

 

22Бейтсайдага келишкенде, Ыйсага бир сокурду алып келишип, ага колун тийгизип, айыктырып коюусун суранып жалбарышты.

 

23Ыйса аны колунан алып, айылдын сыртына жетелеп чыкты. Анан анын көзүнө түкүрүп туруп, колун үстүнө койду да: — Бирдеме көрүп жатасыңбы? — деди.

 

24Сокур киши көз тигиле карап:

 

— Адамдарды көрүп турам. Алар басып жүргөн дарактарга окшош, — деди.

 

25Ыйса кайрадан колун анын көзүнө койду. Ошондо ал көз тигиле карады да, бул жолу айыгып, баарын ачык көрүп калды.

 

26Ошондо Ыйса: — Айылга кирбе! — деп аны үйүнө жиберди.

 

Ыйсанын Машаяк экендиги

 

27Анан Ыйса шакирттерин ээрчитип, Филип Кесария деген шаардын жанындагы айылдарга жөнөдү. Жолдо шакирттеринен:

 

— Эл Мени ким деп эсептешет? — деп сурады.

 

28— Кээ бир адамдар Жакыя чөмүлдүрүүчү деп, кээ бири Илияс пайгамбар деп, а кээси башка пайгамбарлардын бири деп жатышат, — дешти шакирттери.

 

29— А силерчи, силер Мени ким деп эсептейсиңер? — деди Ыйса.

 

Петир:

 

— Сен — Машаяксың! — деп жооп берди.

 

30Ошондо Ыйса аларга:

 

— Менин ким экенимди эч кимге айтпагыла! — деп катуу эскертти.

 

Ыйса Өзүнүн азап тартып өлөрүн алдын ала айтат

 

31Анан Адам Уулу көп азап чегип, эл башчылары, жогорку динкызматчылар жана дин мугалимдери тарабынан четке кагыларын, анан өлтүрүлүп, үчүнчү күнү кайра тирилүүгө тийиш экендигин айтып, шакирттерин окута баштады.
32Ал муну аларга ачык айтты. Ошондо Петир Аны четке чакырып алып, каршы болуп баштады.

 

33Ыйса болсо бурулуп, шакирттерин карады да Петирге: — Жогол Менден шайтан, себеби сен Кудайдын эмес, пенденин оюн ойлоп жатасың! — деп аны урушуп койду.

 

34Анан эл менен шакирттерин чакырып алып мындай деди:

 

— Кимде-ким Мени ээрчигиси келсе, өз кызыкчылыктарынан баш тартсын да, өз айкаш жыгачын көтөрүп, жанын берүүгө даяр болуп, артыман түшсүн.
35Анткени ким өз жанын сактайм десе, аны жоготот, ал эми ким жанын Мен үчүн жана Жакшы Кабарым үчүн берсе, ал ага кайрадан ээ болот.
36Бүт дүйнөгө ээ болуп, бирок жанын жоготкондон адамга не пайда?
37Же кандай баа менен адам баласы жанын сактап кала алат?
38Кимде-ким мына бул бузулган, күнөөкөр муундун алдында Менден жана Менин сөздөрүмдөн баш тартса, анда Адам Уулу да Атасынын кудурети менен ыйык периштелеринин коштоосунда көктөн келгенде, андан баш тартат.

 

9

 

1Ыйса аларга дагы мындай деди: «Силерге бир чындыкты айтып коёюн: ушул жерде тургандардын кээ бирлери күч-кудурети менен келген Кудай Падышачылыгын көрмөйүнчө, көз жумбайт».

 

Тоодогу кубулуш

 

2Ушундан алты күн өткөндө, Ыйса Петирди, Жакыпты жана Жаканды башкалардан бөлүп алып, бир бийик тоого алып чыкты. Анан алардын көз алдында Ыйсанын кебетеси өзгөрүп кетти.
3Кийимдери аппак болуп жаркырап, дүйнөдө эч ким агарта албагандай түскө айланды.
4Анан Илияс менен Муса пайда болуп, Ыйса менен маек курушту.

 

5Ошондо Петир Ыйсага мындай деди: — Устат, бул жерде болгонубуз кандай жакшы! Үч алачык тигели: бирин сага, бирин Мусага, дагы бирин Илияска.

 

6Ал эмне дегенин өзү да түшүнгөн эмес, анткени баары коркуп турушкан.

 

7Анан бир булут пайда болуп, аларга көлөкөсүн түшүрүп, булут ичинен: «Бул Менин сүйүктүү Уулум Ыйса, Аны уккула», — деген үн чыкты.
8Алар айланасын карай калышса, жанында Ыйсадан башка эч ким жок экен.

 

9Тоодон түшүп келе жатышканда, Ыйса: «Адам Уулу өлүп, кайра тирилгенге чейин көргөнүңөрдү эч кимге айтпагыла!» — деп буйруду.
10Алар бул сөздү унутушпай, бири биринен: «Өлгөндөрдөн тирилет дегени эмнеси?» — деп сурашты.

 

11Анан Ыйсадан сурашты: — Эмне үчүн дин мугалимдери «Машаяк келерден мурун Илияс келиши керек» дешет?

 

12Ыйса:

 

— Туура, алды менен Илияс келип, баарын ордуна келтирет. Ошондой эле Адам Уулу да, Ыйык Жазууларда айтылгандай, көп азап чегип, жек көрүндү болууга тийиш эмес беле?
13Бирок Мен силерге айтам: Илияс чын эле келди жана ага Ыйык Жазууларда жазылгандай, өз оюна келгендерин жасашты, — деп жооп берди.

 

Жин даарыган баланын айыгышы

 

14Ыйсалар калган шакирттердин жанына басып келишип, аларды тегеректеп турган көптөгөн элди жана алар менен талашып-тартышып жаткан дин мугалимдерин көрүштү.
15Аны көрөрү менен элдин баары катуу таңданышты. Анан алдынан тосо чуркап чыгып, Аны менен саламдашышты.

 

16Ыйса алардан: — Эмне тууралуу талашып жатасыңар? — деп сурады.

 

17Элдин ичинен бирөө Ага:

 

— Устат, мен сага жин уруп, дудук кылган уулумду алып келдим эле.
18Жини кармаганда эле боюн жерге уруп, оозунан көбүгү чыгып, тишин кычыратып, тырышып жатып калат. Шакирттериңен жинин кубалап чыгаргыла деп сурансам, колдорунан келбей койду, — деп үн катты.

 

19Ошондо Ыйса:

 

— Эй, ишеними жок эл! Качанга чейин араңарда болуп, силерге чыдаар экем? Баланы алып келгиле бери! — деди.

 

20Алар баланы Ыйсанын алдына алып келишти.

 

Жин Ыйсаны көрөрү менен баланы калчылдатып кирди. Ал жерге кулап, оозунан көбүгү чыгып, ары-бери тоголонуп жатты.

 

21Ыйса анын атасынан: — Уулуң качантан бери мындай? — деп сурады.

 

— Бала кезинен бери, — деди атасы,
22— жин аны өлтүрүү үчүн далай ирет от менен сууга салды. Эгерде колуңуздан келсе, бизге ырайым кылып, жардам берегөрүңүз!

 

23— Эгер колумдан келсеби? — деди Ыйса ага. — Ким ишенсе, ага баарын жасай алам.

 

24Баланын атасы ошол замат:

 

— Ишенем! Дагы катуураак ишенгенге жардам кыла көр! — деп боздоп жиберди.

 

25Элдин агып келип жатканын көрүп, Ыйса кара күчкө:

 

— Дудук жана дүлөй кылчу жин, Мен сага катуу буйрук кыламын: чыгып кет да, экинчи кирбегин! — деди.

 

26Жин ачуу чаңырып, баланы катуу калчылдатып, анан чыгып кетти. Бала өлүктөй болуп жатып калгандыктан баары: «Өлдү!» — деп жатышты.
27Бирок Ыйса аны колунан алып, турууга жардамдашты эле, ал турду.

 

28Ыйса үйгө киргенде, шакирттери Андан өзүнчө:

 

— Эмне үчүн биз аны кубалап чыга албадык? — деп сурашты.

 

29Ыйса:

 

— Аны сыйынуу менен гана кууп чыгарууга болот! — деп жооп берди.

 

Ыйса Өз өлүмү тууралуу дагы бир ирет айтат

 

30Ыйса шакирттери менен ал жактан чыгып, Галилея аймагын аралап өтүп баратты. Ал Өзүнүн кайда экенин эч ким билбөөсүн каалады.
31Анткени шакирттерине: «Адам Уулу кишилердин колуна түшөт, Аны өлтүрүшөт, анан үчүнчү күнү Ал кайра тирилет», — деп айткан болчу.

 

32Бирок алар бул сөздөрдү түшүнүшкөн эмес, сурагандан болсо коркушкан.

 

Кимдин жолу улуу?

 

33Алар Капарноомго келишти. Үйгө киришкенде, Ыйса алардан: «Жолдо эмнени талаштыңар?» — деп сурады.

 

34Шакирттери үндөшпөдү, анткени алар жолдо арабыздан кимибиздин жолубуз улуу деп талашкан эле.

 

35Ыйса олтурду да, он эки шакиртин чакырып алып, мындай деди: — Ким биринчи болууну кааласа, баарынын акыркысы жана баарынын кызматчысы болсун.

 

36Анан бир кичине баланы алып, алардын ортосуна тургузуп койду. Анан аны кучактап:

 

37— Ким ушундай балдардын бирин Мен үчүн кабыл алса, Мени кабыл алганы, ал эми ким Мени кабыл алса, Мени эмес, Мени Жибергенди кабыл алганы, — деди.

 

Ким бизге каршы болбосо, ал биз тарапта

 

38Ошондо Жакан:

 

— Устат, сенин ысмыңды оозанып, адамдардан жиндерин кууп чыгарып жүргөн бирөөнү көрүп, ал биз менен жүрбөгөндүктөн ага тыюу салдык, — деди.

 

39Ыйса болсо мындай деди:

 

— Ага тыюу салбагыла. Менин атыман укмуштарды жасагандын бирөө да дароо эле Мен жөнүндө жаман сөз айта албайт.
40Ким бизге каршы болбосо, ал биз тарапта.
41Силерге бир чындыкты айтып коёюн: ким силерге «булар Машаякка караштуулар» деп, Мен үчүн бир чыны суу берсе, ал сөзсүз өз сыйлыгын алат.

 

Азгырыктар

 

42Ал эми кимде-ким Мага ишенген мына бул кичинекейлердин бирин азгырып, күнөөгө батырса, ал үчүн мойнуна тегирмендин ташы байланып, деңизге ыргытылганы оң болмок.
43-44Эгерде колуң сени күнөөгө азгырып жатса, аны кыя чап! Эки колуң менен тозоктун өчпөс отуна кеткениңден көрө, майып болуп бейишке чыкканың жакшы.
45-46Эгерде сени бутуң күнөөгө азгырып жатса, аны кыя чап! Эки бутуң менен тозоктун өчпөс отуна ыргытылгандан көрө, чолок болуп бейишке чыкканың жакшы.
47 Эгерде сени көзүң күнөөгө азгырып жатса, анда аны чукуп сал! Эки көзүң соо тозокко ыргытылгандан көрө, бир көзүң менен бейишке чыкканың жакшы.
48Ал жакта аларды жеген курттар эч качан өлүшпөйт жана аларды куйкалаган от эч качан өчпөйт.
49Кудайга тартуу кылынган нерселер туз менен тазаланган сыяктуу бардыгыңар азап отунан өтөсүңөр.
50Туз — жакшы нерсе! Эгер ал даамын жоготсо, аны кантип калыбына келтиресиң? Жан-дүйнөңөрдө «туз» болсун жана өз ара ынтымактуу жашагыла.

 

10

 

Ажырашуу маселеси

 

1Ыйса ал жактан чыгып, Иудея аймагына келди да, Иордан дарыясынан өттү. Кайрадан көп эл чогулду жана Ал адатынча аларга таалим берди.

 

2Ошондо фарисейлер бир кынтык табуу ниетинде Ыйсага келишип: — Эркек аялын коё берсе боло береби? — деп сурашты.

 

3— Муса силерге эмне деген осуят калтырды эле? — деди Ыйса аларга жооп берип.

 

4— Муса ажырашуу катын жазып берип, аялын коё бергенге уруксат кылган,— дешти алар.

 

5Ошондо Ыйса аларга:

 

— Бул осуятты ал силерге тоң моюндугуңардан улам жазган.
6Бирок Кудай башында адамдарды аял-эркек кылып жараткан.
7«Ошол себептүү эркек ата-энесинен бөлүнүп, аялы менен кошулат да,
8экөө бир дене болушат».Ушундайча алар эми экөө эмес, бирөө.
9Демек, Кудай кошконду адам ажыратпасын, — деди.

 

10Үйгө киришкенде, шакирттери Ыйсадан бул тууралуу кайра сурашты.

 

11Ыйса аларга: — Аялын коё берип, башкага үйлөнгөн адам аялынын көзүнө чөп салган болот.
12Эгер аялы күйөөсүнөн кетип, башкага тийсе, ал да ойноштук кылган болот, — деп жооп берди.

 

Ыйсанын балдарга батасын бериши

 

13Колун коюп батасын берсин деп, эл Ыйсага жаш балдарды алып келди. Шакирттери болсо алып келгендерди жемелеп, уруша башташты.

 

14Муну көргөндө, Ыйса ачууланып мындай деди: — Балдар Мага келе берсин, алардын жолун тоспогула! Себеби Кудай Падышачылыгы ошондойлордуку!
15Силерге бир чындыкты айтып коёюн: Кудай Падышачылыгын баладай кабыл албаган адам ага эч качан кире албайт.

 

16Анан балдарды кучагына алды да, аларга колун коюп, батасын берди.

 

Бай адам

 

17Ыйса жолго чыкканда, бир киши жүгүрүп келип, алдына чөгөлөп:

 

— О, жакшы устат! Түбөлүк өмүргө ээ болуу үчүн эмне кылышым керек? — деп сурады.

 

18Ыйса болсо ага минтип жооп берди:

 

— Эмне үчүн Мени жакшы деп жатасың? Бир Кудайдан башка эч ким жакшы эмес.
19«Киши өлтүрбө, ойноштук кылба, уурдаба, жалган күбө болбо, алдап эч нерсе тартып алба, ата-энеңди сыйла»деген осуяттарды билесиң да.

 

20— Устат, — деди ал, — мунун баарын жаштайыман сактап келатам.

 

21Ыйса ага карап туруп, мээрим менен:

 

— Сага дагы бир нерсе жетпейт: бар да, колуңдагы дүнүйөңдүн баарын сатып, түшкөн акчаны бей-бечараларга таратып бер, ошондо байлыгың көктө болот. Анан кел да, Мени ээрчи, — деди.

 

22Муну укканда, жанагы киши кабагы бүркөлүп, кайгыга баткан бойдон жолуна түштү, анткени ал абдан бай эле.

 

23Ыйса айланасын кыдырата карап, шакирттерине:

 

— Байлардын Кудай Падышачылыгына кириши кандай кыйын! — деди.

 

24Анын айткандарына шакирттери таң калышты. Ыйса болсо сөзүн улантты:

 

— Балдарым, Кудай Падышачылыгына кирүү кандай кыйын!

 

25Бай адамдын Кудай Падышачылыгына киргенинен көрө, төөнүн ийне көзүнөн өтүшү оңой.

 

26Шакирттери андан бетер таң калышып, өз ара:

 

— Анда түбөлүк өмүргө ким ээ боло алат? — дешти.

 

27Ыйса аларга карап:

 

— Адамдын колунан келбегени менен, Кудайдын колунан келет. Кудай баарын жасай алат, — деди.

 

28Ошондо Петир Ыйсага:

 

— Мына, биз баарын таштап салып, сени ээрчип жүрөбүз, — деди.

 

29-30Силерге бир чындыкты айтып коёюн, — деди Ыйса аларга, — Мен үчүн жана Жакшы Кабар үчүн үйлөрүн же эркек же кыз бир туугандарын же ата-энесин же балдарын же менчик талаасын таштап чыккандын баарына азыр, ушул убакта, жүз эсе көп үй, бир тууган, эне, бала жана жер кайра берилет, куугунтукка да алынат, ал эми келечекте болсо алар түбөлүк өмүргө ээ болушат.
31Азыр биринчи болуп жүргөндөрдүн көбү акыркы болушат, ал эми азыр акыркылардан болуп жүргөндөрдүн көбү биринчи болушат.

 

Ыйсанын Өз өлүмү тууралуу үчүнчү ирет айтышы

 

32Ыйса шакирттери менен Иерусалимге кетчү жолдо баратты. Ал таң калып келатышкан шакирттеринин алдында эле. Ал эми алардын артындагылар коркуп келатышкан. Ыйса кайрадан он эки шакиртин жанына чакырып алып, Өзүн алдыда эмне күтүп тургандыгын айтты.

 

33— Мына, — деди Ал, — биз азыр Иерусалимге чыгып баратабыз. Адам Уулун жогорку динкызматчылар менен дин мугалимдеринин колуна кармап беришет. Алар Аны өлүм жазасына кесишип, башка улуттагылардын колуна тапшырышат.
34Башка улуттагылар Аны кордошуп, бетине түкүрүшүп, сабашып, акырында өлтүрүшөт. Бирок Ал үчүнчү күнү кайра тирилет.

 

Жакып менен Жакандын өтүнүчү

 

35Ошондо Зебедейдин балдары Жакып менен Жакан басып келишип:

 

— Устат, биздин суранычыбызды аткарышыңды каалар элек, — дешти.

 

36Ыйса:

 

— Силерге эмнени аткарып беришимди каалайсыңар? — деди.

 

37Алар:

 

— Мындан кийин салтанаттуу улуулугуңа ээ болгон кезде, бирибизди оң, бирибизди сол жагыңа олтура тургандай кыл, — дешти.

 

38— Силер эмнени сурап жатканыңарды билбейсиңер, — деди Ыйса ошондо. — Силер чындап эле Мен иче турган азап чөйчөгүнөн ичип, Мен өтө турган чөмүлүүдөн өтө аласыңарбы?

 

39— Ооба, — деп жооп беришти алар.

 

— Мен иче турган азап чөйчөгүнөн ичесиңер, Мен өтө турган чөмүлүүдөн силер да өтөсүңөр, — деди Ыйса,
40— бирок оң же сол жагыма олтургузуу Менин колумда эмес, ал мурдатан кимге даярдалган болсо, ошого берилет.

 

41Буларды укканда, Жакып менен Жаканга калган он шакирттин кыжыры кайнады.

 

42Ошондо Ыйса шакирттерин чакырып алып, мындай деди: — Бу дүйнөдөгү элдердин өкүмдарлары өз элине үстөмдүк кылып, төрөлөрү күч менен бийлик жүргүзөрүн билесиңер.
43Бирок силерде мындай болбосун, тескерисинче, араңардан ким чоң болгусу келсе, силердин кызматчыңар болсун.
44Ким биринчи болгусу келсе, баарыңарга кул болсун.
45Анткени Адам Уулу бирөөлөрдү Өзүнө кызмат кылдырыш үчүн эмес, бирөөлөргө Өзү кызмат кылып, Өз жанын көп адамдардын күнөөсү үчүн кун катары берүүгө келген.

 

Бартимей сокурдун айыгышы

 

46Анан Иерихонго келишти. Ыйса шакирттери менен көптөгөн элдин коштоосунда Иерихондон чыгып баратканда, Тимейдин уулу сокур Бартимей жол боюнда кайыр сурап олтурган эле.

 

47Өтүп бараткандын назареттик Ыйса экенин кулагы чалып калып: — Оо, Дөөттүн Уулу Ыйса, мага ырайым кыла көр! — деп кыйкыра баштады.

 

48Көп адамдар ага «унчукпа» деп тыюу салышты. Бартимей болсо ого бетер үнүн бийик чыгарып:

 

— Оо, Дөөттүн Уулу, мага ырайым кыла көр! — деп кыйкырды.

 

49Ыйса токтоду да:

 

— Аны бери чакыргыла! — деди.

 

Алар сокурду чакырышып:

 

— Коркпо, тур, сени чакырып жатат, — дешти.

 

50Бартимей чапанын силкип таштап, ордунан ыргып тура калды да Ыйсага келди.

 

51Ыйса:

 

— Сага эмне кылышымды каалайсың? — деди.

 

— Устатым, — деди сокур, — көзүм ачылса экен!

 

52— Бара бер, — деди Ыйса, — ишенимиң сени айыктырды.

 

Ошол замат сокурдун көзү көрүп калды. Анан ал жолго чыгып, Ыйсанын артынан ээрчип жөнөдү.

 

11

 

Ыйсанын салтанаттуу түрдө Иерусалимге кириши

 

1Алар Иерусалимге жакындап, Зайтун тоосунун жанындагы Бейтфаге жана Бейтани айылдарына келишти. Ошерден Ыйса эки шакиртин жөнөтүп жатып,

 

2аларга: — Мынабу маңдайдагы айылга баргыла. Ага кирериңер менен эч ким мине элек такай байланып турганын көрөсүңөр. Аны чечип алып, жетелеп келгиле.
3Эгер бирөө: «Эмне кылып жатасыңар?» — десе, «Эгебизге керек болуп жатат. Ал муну кайра дароо эле берип жиберет», деп жооп бергиле, — деди.

 

4Шакирттери барып, такайдын көчөдө, эшиктин түбүндө байланып турганын көрүштү. Аны чечип жатышканда,

 

5ошол жерде тургандардын арасынан бирөөлөр: — Эмнеге эшекти чечип жатасыңар? — деп сурашты.

 

6Шакирттер Ыйса үйрөткөндөй жооп беришкенде, аларды коё беришти.
7Алар эшекти алып келип, кийимдерин үстүнө жапкандан кийин, Ыйса ага минди.
8Көп адамдар кийимдерин жолго төшөп жатышса, дагы башкалары талаадагы дарактардын бутактарын кесип келип, төшөп жатышты.

 

9Ал эми Ыйсанын алды-артында бараткандар:

 

— Осанна! Эгебиздин атынан келатканды Кудай жалгасын!

 

10Дөөт атабыздын келе жаткан падышалыгын Кудай жалгасын!

 

Көктөгү Кудайга осанна!— деп кыйкыра башташты.

 

11Ыйса Иерусалимге кирип, ийбадатканага барды да, баарын карап чыкты. Анан кеч кирип калгандыктан шаардан чыгып, он эки шакирти менен Бейтаниге келди.

 

Каргышка калган анжир дарагы

 

12Кийинки күнү, Бейтаниден келатышканда, Ыйса ачка болгонун сезди.
13Тээ алыстан жалбырактуу анжир дарагын көрүп, жемиши бар бекен деп жакын басып барды. Бирок келип жалбырактардан башка эч нерсе таппады, анткени анжирдин убагы али келе элек болчу.

 

14Ыйса ошол даракка: — Ылайым, мындан ары эч ким жемишиңди жебесин! — деди.

 

Шакирттери болсо муну угушту.

 

Ийбадатканадагы соодагерлерди кубалап чыгуу

 

15Ошону менен Иерусалимге жетишти. Ыйса ийбадаткананын короосуна келип, андан соодагерлерди кууп чыга баштады. Акча алмаштыргандардын үстөлдөрүн көңтөрүп, көгүчкөн сатып олтургандардын отургучтарын оодарып салды.
16Эч кимге кандайдыр бир буюмду ийбадаткананын короосу аркылуу алып өтүүгө уруксат бербеди.

 

17Анан аларга: — Ыйык Жазууда жазылган: «Менин үйүм бардык элдердин сыйынуучу үйү деп атала турган болот!»* Силер болсо аны каракчылардын үңкүрүнө айландырып жибериптирсиңер!— деп таалим айтты.

 

18Муну жогорку динкызматчылар менен дин мугалимдери угуп калышты да, Ыйсанын көзүн тазалоо амалын издей башташты. Себеби бүт эл Анын таалимдерине таң калып жаткандыктан, Андан коркушту.

 

19Кеч киргенде, Ыйса шакирттери менен шаардан чыгып кетти.

 

Анжир дарагынын мисалы

 

20Кийинки күнү эртең менен эрте шакирттери баягы анжир дарагынын жанынан өтүп баратышып анын тамыры менен куурап калганын көрүштү.

 

21Мурдагы окуя Петирдин эсине түшүп: — Устат, карачы, сен каргап салган анжир дарагы кагайып калыптыр! — деди.

 

22Ошондо Ыйса аларга:

 

— Кудайга ишенгиле.
23Силерге бир чындыкты айтып коёюн, эгер ким мына бул тоого: «Ордуңан жыл да, деңизге кула!» деп ичинен шектенбей, айтканындай болоруна ишенсе, анын айтканы аткарылат.
24Силерге айтып коёюн: сыйынганыңарда эмне сурасаңар да, аны алганыңарга ишенгиле, ошондо сураганыңарды аласыңар.
25-26Ошондой эле сыйынып турганыңарда асмандагы Атаңар каталарыңарды кечирсин үчүн силер да башкаларга кандайдыр бир нааразычылыгыңар болсо, кечиргиле, — деди.[4]

 

Ыйсанын бийлиги тууралуу суроо

 

27Алар кайрадан Иерусалимге келишти. Ыйса ийбадаткананын короосунда жүргөндө, Ага жогорку динкызматчылар, дин мугалимдери жана эл башчылары басып келишип:

 

28— Сен буларды кайсы бийлигиң менен кылып жатасың? Мындай бийликти сага ким берди? — деп сурашты.

 

29Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Мен да сиздерге бир суроо берейин, жооп берсеңиздер, анан Мен да кайсы бийлик менен кылып жатканымды айтам.
30Айтыңыздарчы, Жакыя чөмүлдүрүү расмисин өткөрүү бийлигин кимден алды эле: Кудайданбы же адамдарданбы?

 

31Ошондо тигилер:

 

— Эгер Кудайдан десек, анда «эмнеге ага ишенбедиңиздер?» дейт дешип, өз ара акылдаша кетишти.
32Элден коркконунан «адамдардан» деп да айта алышпады, анткени баары Жакыяны пайгамбар деп эсептешчү.

 

33Анан Ыйсага: — Билбейбиз, — деп жооп беришти.

 

Ыйса да аларга:

 

— Анда Мен да силерге кайсы бийлик менен кылып жатканымды айтпайм, — деди.

 

12

 

Жүзүмзардагы ижарачылар тууралуу ибарат

 

1Ыйса аларга ибарат менен сүйлөй баштады:

 

— Бир киши болуптур. Ал жүзүм тигип, айланасын коргондойт. Жүзүм ширесин сыгып алгыдай чуңкур казып, кароол мунара курат. Анан жүзүмүн багбандарга ижарага берип, өзү бир жакка кетет.

 

2Жүзүм тере турган маал келгенде, жемишинен алып келгиле деп ижарачыларга бир кулун жөнөтөт.
3Ижарачылар болсо кулду кармап алып, сабап, куру кол кайтарып жиберишет.
4Ошондо ал кайрадан дагы башка кулун жиберет. Ижарачылар болсо бу кулдун башын жарып, кордоп туруп кайтарып жиберишет.
5Ал дагы бир кулун жөнөтөт. Ижарачылар аны да өлтүрүшөт. Башка кулдарын жөнөткөндө да, аларды же сабап, же өлтүрүп салышат.
6Акыры жанындай көргөн уулу калып, ошону жибериш керек болот. Ошондо «уулумдан ийменишээр» деп, аларга уулун жөнөтөт.
7Ижарачылар болсо өз ара: «Бул мураскор, жүргүлө, өлтүрөлү, ошондо мурасы бизге калат!» — дешет да,
8аны кармап алып, өлтүрүшүп, жүзүмдүн сыртына ыргытып салышат.
9Эми жүзүмдүн ээси эмне кылат? Келип, ижарачыларды өлтүрүп, жүзүмдү башкаларга берет.

 

 

10«Куруучулар жаратпай,

 

Таштап салган таш эле,

 

Пайдубалдын негизи

 

Болуп калды ал эми.

 

11Биз таң калган бул ишти

 

Өзү кылды Эгебиз»

 

 

деген сөздү Ыйык Жазуудан эч качан окуган жок белеңер?

 

12Ошондо бул ибараттын алар тууралуу айтылганын түшүнүштү да, Ыйсаны кармамак болушту, бирок элден коркуп, Аны калтырып кетип калышты.

 

Салык төлөө маселеси

 

13Ыйсаны сөзүнөн кынтык таап айыптоо максатында эл башчылары тарабынан жиберилген бир нече фарисейлер менен Ироддун жолун жолдоочулар

 

14келишти. Алар Ыйсага: — Устат, сиздин чынчыл экениңизди билебиз. Бирөөгө жагынууга аракет кылбайсыз. Эч кимдин жүзүнө карабай, адамдарга Кудайдын акыйкат жолун окутасыз! Рим падышасына салык төлөгөн болобу же болбойбу? Биз салыкты беришибиз керекпи же бербешибиз керекпи? — дешти.

 

15Ыйса алардын эки жүздүүлүгүн билип:

 

— Эмнеге Мени сынап жатасыңар? Бир теңге алып келгилечи, көрөйүн! — деди.

 

16Алар алып келишти.

 

— Анын бетиндеги сүрөт менен жазуу кимдики экен? — деп сурады Ыйса алардан.

 

— Падышаныкы, — дешти алар.

 

17Ыйса:

 

— Анда падышаныкын падышага, Кудайдыкын Кудайга бергиле, — деди.

 

Ошондо алар Ыйсага таң калышты.

 

Өлгөндөрдүн кайра тирилүүсү жөнүндө суроо

 

18Ошондо өлгөндөр кайра тирилбейт деп ишенишкен садукей тобундагы адамдар келип, Ыйсага суроо беришти.

 

19— Устат, Муса: «Эгер бирөө дүйнөдөн өтүп, артында аялы эле калып, тукум калбаса, анда анын аялын иниси алып, агасынын тукумун уласын», — деп жазып кеткен.
20Жети бир тууган бар эле. Эң улуусу аял алып, бала көрбөй өлдү.
21Аялын экинчи иниси алып, ал да баласыз өтүп кетти. Анан үчүнчүсү да ошондой болду.
22Ошентип жетинчисине чейин, баары ушундай каза болушту. Эң аягында аял да көз жумду.
23Эми кыяматта кайра тирилишкенде, аял кимисиники болот? Анткени баары тең ага үйлөнүп чыгышпадыбы.

 

24Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Ыйык Жазууларды да, Кудайдын кудуретин да билбегендиктен жаңылып жүрөсүңөр силер, чынбы?
25 Анткени адамдар өлүмдөн тирилгенде, аял да алышпайт, күйөөгө да чыгышпайт, алар асмандагы периштелер сыяктуу болушат.
26Ал эми өлгөндөрдүн кайра тирилери тууралуу Мусанын китебинин күйүп турган бадал тууралуу бабынан окуган эмес белеңер? Ал жерде Кудай Мусага: «Мен Ыбрайымдын Кудайымын, Ыскактын Кудайымын жана Жакыптын Кудайымын»,— деген.
27Кудай өлүктөрдүн эмес, тирүүлөрдүн Кудайы! Силер катуу жаңылып жүрөсүңөр.

 

Улуу осуят

 

28Ошол жерде дин мугалимдеринин бири бул талашты угуп турган. Ал Ыйсанын аларга жакшы жооп бергенин көрдү да, басып келип:

 

— Тоораттагы эң биринчи осуят кайсы? — деп сурады.

 

29Ыйса ага:

 

— Бардык осуяттардын эң биринчиси: «Ук, Ысрайыл, Эгебиз, биздин Кудайыбыз — жалгыз Эге.
30Ошондуктан Аны чын жүрөктөн, бүткүл жан дүйнөң менен, бардык акыл-оюң менен, бар күч-кубатың менен сүй!»
31Экинчиси бул: «Башкаларды өзүңдү сүйгөндөй сүй»Ушул экөөнөн чоң осуят жок, — деп жооп берди.

 

32— Жакшы, устат, — деди дин мугалими, — «Кудай жалгыз жана андан башка жок,
33Аны бүткүл аң-сезимиң, түшүнүгүң жана бүт күч-кудуретиң менен сүйүш керек жана башкаларды өзүңдөй сүйүү бардык өрттөлүүчү курмандыктар менен тартуулардан маанилүүрөөк» деп чындыкты айттыңыз.

 

34Ыйса анын абдан жөндүү жооп бергенин көрүп:

 

— Сиз Кудай Падышачылыгынан алыс эмес экенсиз, — деди.

 

Ушундан соң, эч ким батынып, Ага суроо бере албады.

 

Машаяк тууралуу суроо

 

35Ийбадаткананын короосунда таалим берип жатып, Ыйса мындай деп сурады:

 

— Эмне үчүн дин мугалимдери Машаякты Дөөттүн тукуму дешет?

 

 

36Ыйык Рух аркылуу Дөөт өзү: «Жараткан Эге Эгеме деди мындай:

 

Кастарыңды бут алдыңа жыкканымча,

 

Олтура тур, сыйлуу жер — оң жагымда»,— деген.

 

 

37Демек, Дөөт өзү Машаякты Эгем деп жатса, кандайча Ал кайра Дөөттүн тукуму болот?

 

Көп адамдар Анын сөзүн кубануу менен угушту.

 

Дин мугалимдеринен сак болгула

 

38Ыйса дагы мындай деп таалим берди:

 

— Узун чапан кийип алып жайкала басканды, базарларда элдин эпилдеп саламдашып турганын,
39синагогаларда алдыңкы орундарда, аш-тойлордо төрдө олтурганды жакшы көргөн дин мугалимдеринен сак болгула!
40Жесирлердин үй-жайын тартып алып, атайын элге көрүнүш үчүн узакка сыйынган ошолор. Алардын жазасы өтө оор болот.

 

Жесир аялдын зекети

 

41Ыйса ийбадаткананын зекет сала турган үкөгүнүн маңдайында элдин акча салып жатканын байкап олтурду. Көпчүлүк байлар көп-көптөн салып жатышты.
42Ал эми колунда жок бир жесир аял келди да, эки тыйынын салды.

 

43Ошондо Ыйса шакирттерин чакырып алып: — Силерге бир чындыкты айтып коёюн: мына бул колунда жок жесир аял баарынан көп салды!
44Анткени баары өздөрүнөн артканын салышса, бул аял өзү жакыр болуп туруп, колунда болгонун бүт салып берди, — деди.

 

13

 

Ийбадаткананын кыйрашы тууралуу

 

1Ыйса ийбадаткананын короосунан чыгып баратканда, шакирттеринин бири ага:

 

— Устат, карачы, бу не деген таштар, не деген имараттар! — деди.

 

2Ыйса ага:

 

— Сен ушул заңгыраган имараттарды көрүп турасыңбы? Таш үстүндө таш калбай, мунун баары талкаланат, — деди.

 

Акыр заман алдындагы кыйынчылык, куугунтуктар

 

3Ыйса ийбадаткананын тушундагы Зайтун тоосунда олтурганда Петир, Жакып, Жакан жана Идрис Андан өзүнчө минтип сурашты:

 

4— Айтчы, бул качан болот? Ушунун баары ишке ашар алдында кандай жышаан болот? — дешти.

 

5Ыйса аларга мындай деди:

 

— Сак болгула, бирөө силерди алдап кетпесин!
6Анткени көп адамдар Менин атымды жамынып келип: «Машаяк менмин!» дешет да, далай адамды алдап кетишет.
7Жакын жерлердеги согуштардын үнүн жана алыс жерлердеги согуштар тууралуу имиш-имиштерди угасыңар. Бирок коркуп, үрөйүңөр учпасын! Андайлар болушу керек, бирок бул акыр заман келди дегенди билдирбейт.
8Бир эл башка элге каршы, бир мамлекет башка мамлекетке каршы согушат. Жер-жерлерде жер титиреп, ачарчылыктар болот! Толгоо башталгандагы азаптар сыяктуу, мунун баары боло турган азаптардын башталышышы гана.

 

9Силер болсо өзүңөргө сак болгула! Силерди сотко беришип, синагогаларда сабашат. Мага ишенгениңер үчүн өкүмдарлар менен падышалардын алдында суракка алынасыңар жана аларга Мен жөнүндө айтасыңар.
10Акыр заман болордон мурда, бардык элдерге Жакшы Кабар жетиши керек.
11Силерди соттоо үчүн кармап, алып жөнөшкөндө, эмнени айтабыз деп алдын ала түйшүк тарпагыла, ошол саатта Кудайдан эмне берилсе, ошону айткыла! Анткени силер эмес, Ыйык Рух сүйлөйт.
12Бир туугандар бири бирин, атасы өз баласын өлүмгө салып бере турган болот. Балдары өз ата-энелерине каршы чыгышып, аларды өлүмгө салып беришет.
13Мен үчүн баарына жек көрүндү болосуңар. Бирок ким аягына чейин чыдаса, куткарылат.

 

Улуу алаамат

 

14Жийиркеничтүү арам нерсенин касиеттүү ийбадатканада турганын көргөнүңөрдө(муну окуп жаткан адам өзү түшүнүп алсын), Иудеядагылар тоолорго качсын,
15ким үйдүн төбөсүндө турса, бир нерсесин алам деп үйүнө кирбесин,
16ким талаада жүрсө, кийимин алам деп артына кайтпасын.
17Ошол күндөрү кош бойлуулар менен бала эмизгендердин шору.
18Бул окуялар кыш убагына туш келбесе экен деп сыйынгыла.
19Анткени ошол күндөрдө Кудай ааламды жараткандан ушул убакка чейин болуп көрбөгөн алаамат болот. Мындай алаамат келечекте да болбойт!
20Эгер Жараткан Эге ошол күндөрдү кыскартпаса, анда бир да жан аман калбас эле. Бирок Жараткан Эге Өзү тандап алган адамдары үчүн ошол күндөрдү кыскартып койгон.

 

21Ошондо силерге бирөө: «Машаяк бул жакта», же «тигил жакта» десе, ишенбегиле.
22Анткени жалган машаяктар менен жалган пайгамбарлар чыгат. Алар, эгер мүмкүн болсо, Кудай тандап алган адамдарды да алдап кетүү үчүн жышаандар менен кереметтерди көрсөтүшөт.
23Силер болсо абайлагыла! Мен силерге баарын алдын ала айттым.

 

Адам Уулунун келиши

 

24Ошол алаамат күндөрдөн кийин

 

 

«Күндүн бети карарып,

 

Ай калат төкпөй өз нурун.

 

25Көктөн кулап жылдыздар

 

Асмандагы күчтөр да

 

Түгөл келет кыймылга».

 

 

26Ошондо улуу кудурет жана шаң-салтанат менен булуттарды аралап келе жаткан Адам Уулункөрүшөт.
27Анан Ал периштелерди жиберип, алар төгөрөктүн төрт бурчунан Кудай тандап алган адамдарды чогултушат.

 

Анжир дарагынан алынган мисал

 

28Анжир дарагынан сабак алгыла. Анын бутактары жумшарып, жалбырагы чыга баштаганда, жай жакындап калганын билесиңер.
29Анын сыңары, ушул окуялардын башталганын көргөнүңөрдө, кыяматтын[5]босогодо турганын билгиле.
30Силерге бир чындыкты айтып коёюн: мунун баары ушул муундун тушунда болуп өтөт.
31Асман-жер жок болот, бирок Менин сөздөрүм кала берет.

 

Ыйсанын келер убагын Кудай гана билет

 

32Ал кайсы күнү, кайсы саатта келерин Атабыздан башка эч ким билбейт. Ал убак асмандагы периштелерге да, ал тургай Уулуна да белгисиз.
33Ошондуктан абайлагыла, сак болгула! Анткени ал убакыт качан келерин билбейсиңер.
34Бул үйүн таштап алыс сапарга чыгарда кулдарына бийлик берип, алардын ар бирине тиешелүү иш тапшырып, кароолчусуна сак болууну буйруп кеткен киши сыяктуу болот.
35Ошондуктан сергек болгула! Анткени үй Ээсинин качан келерин билбейсиңер. Ал кечинде, же түн жарымында, же таң эрте короз кыйкырганда, же күн чыкканда келип калышы мүмкүн.
36Күтпөгөн саатта келип, уктап жатканыңарда үстүңөрдөн чыкпасын!
37Силерге айтып жатканымды баарына айтам: сак болгула!

 

14

 

Ыйсага каршы бүтүм

 

1Куткарылуу жана Калама майрамына эки күн калган эле. Жогорку динкызматчылар менен дин мугалимдери Ыйсаны куулук менен кармап өлтүрүүнүн жолун издешти. Бирок алар:

 

2— Эл ичинде дүрбөлөң болбосун үчүн, муну майрам убагында кылбайлы, — дешти.

 

Бейтанидеги Ыйсага көрсөтүлгөн урмат

 

3Ыйса Бейтаниде пес оорулуу Ысмандын үйүндө дасторкондун жанында жамбаштап жатканда, нард деген өсүмдүктөн жасалган, таза, кымбат баалуу атыр май куюлган идишин көтөрүп, бир аял келди да, идишти сындырып, атырды Ыйсанын башына куйду.

 

4Ошондо үйдө отургандардын кээ биринин кыжыры кайнап, бири бирине: — Атырды эмне мынча бекер ысырап кылды?

 

5Эмне үчүн бул майды үч жүз күмүш теңгеге сатып, түшкөн акчаны жакырларга таратып берген жок, — дешти. Ошентип алар аялды катуу сынга алышты.

 

6Ыйса болсо мындай деди:

 

— Бул аялды жайына койгула! Эмнеге аны кыжалат кылып жатасыңар? Ал Мен үчүн жакшы иш жасады.
7Жакырлар ар дайым жаныңарда болот. Каалаган убагыңарда аларга жакшылык кыла бересиңер. А Мен дайыма эле жаныңарда болбойм.
8Бул аял колунан келгенин жасады: май куюу салтын аткарып, денемди көргө коюуга даярдады.
9Силерге бир чындыкты айтып коёюн: ушул Жакшы Кабар бүт дүйнөнүн кай жеринде жарыяланса, бул аялды эскерүү иретинде анын кылган иши тууралуу да айтылат.

 

Жүйүттүн чыккынчылыгы

 

10«Он экинин» бири — Жүйүт Искариот Ыйсаны кармап берүү ниети менен жогорку динкызматчыларга барды.
11Алар болсо анын айтканын укканда сүйүнүп кетишип, акча убада кылышты. Ошентип ал Ыйсаны кармап бергенге оңтойлуу учурду издей баштады.

 

Куткарылуу майрамына арналган тамак

 

12Калама майрамынын биринчи күнү — Куткарылуу майрамына карата бир козуну курмандыкка чалышчу. Ошондо шакирттери Ыйсага:

 

— Сага Куткарылуу майрамынын тамагын кай жерге барып даярдашыбызды каалайсың? — дешти.

 

13Ошондо Ыйса эки шакиртин жиберип жатып, аларга мындай деди:

 

— Шаарга баргыла, анан алдыңардан бир кумара суу көтөрүп бараткан адам жолугат. Аны ээрчип баскыла да,
14ал кирген үйдүн ээсине: устатыбыз сага жиберип, «шакирттерим менен чогуу Куткарылуу майрамынын тамагын жей турган бөлмө кайсы» деп сурап жатат дегиле.
15Ал силерге үстүнкү кабаттагы төшөктөр салынып, конокко даярдалган чоң бөлмөнү көргөзөт. Тамакты ошол жерге даярдагыла.

 

16Шакирттери шаарга келгенде, баары Ыйса айткандай болду анан майрам тамагын ошол жерге даярдашты.

 

17Кеч киргенде, он эки шакиртин ээрчитип Ыйса да келди.

 

18Анан жамбаштай жатып, тамак ичип жатышканда, Ыйса: — Силерге бир чындыкты айтып коёюн, араңардан бирөө Мени сатып кетет; ал азыр Мени менен бирге тамактанып жатат, — деди.

 

19Шакирттери бу сөзгө капа болуп, биринин артынан бири:

 

— Мен эмеспи? — дей башташты.

 

20— Ал Мени менен чогуу бир табакка колун салган он эки шакиртимдин бири, — деди Ыйса аларга.
21— Не болсо да, Адам Уулу Ыйык Жазууда Өзү тууралуу алдын ала жазылган жол менен баратат, бирок Аны сатып кеткен адамдын шору. Ал адам туулбай туна чөксө, өзүнө жакшы болмок!

 

Акыркы кечки тамак

 

22Алар тамак ичип жатышканда, Ыйса нанды алып, Кудайга шүкүрчүлүк келтирип, сындырды да, шакирттерине таратып берип жатып:

 

— Алгыла, жегиле, бул Менин денем, — деди.

 

23Анан чөйчөктү алып, Кудайга шүкүрчүлүк келтирип, аларга берди. Баары андан ичишти.

 

24Анан Ыйса аларга мындай деди: — Бул көп адамдар үчүн төгүлүп, алар менен Кудайдын ортосундагы жаңы келишимди бекитүүчү Менин каным.
25Силерге бир чындыкты айтып коёюн: мындан ары, Кудай Падышачылыгында жаңы шарап иче турган күнгө чейин эч кандай жүзүм шарап ичпейм.

 

26Анан алар Кудайды мактоо ырын ырдашты да, Зайтун тоосуна жөнөштү.

 

Ыйса Петирдин Аны тааныбайм дээрин алдын ала айтат

 

27Ошондо Ыйса аларга мындай деди:

 

— Баарыңар Мени таштап кетесиңер, анткени Ыйык Жазууда: «Койчусун уруп өлтүрөм, анан койлору чачырап кетет»деп айтылган.
28А бирок Мен кайра тирилген соң, силерден мурун Галилеяга барам.

 

29Ошондо Петир Ыйсага:

 

— Сени баары таштап кетсе да, мен таштабайм! — деди.

 

30Ыйса ага:

 

— Сага бир чындыкты айтып коёюн: ушул түнү короз эки ирет кыйкыргыча, Мени тааныбайм деп үч жолу айтасың, — деди.

 

31Петир болсо айтканынан кайтпай:

 

— Сени менен бирге өлүшүм керек болсо да, сени тааныбайм деп айтпайм, — деди.

 

Шакирттеринин баары тең ушундай дешти.

 

Гетсеман багындагы сыйынуу

 

32Ушундан соң, алар Гетсеман деген жерге келишти. Анан Ыйса шакирттерине:

 

— Мен сыйынып келгенче, ушул жерде олтура тургула, — деди.

 

33Анан Өзү менен кошо Петирди, Жакыпты жана Жаканды алып кетти да, терең кайгыга батып, кыйнала баштады.

 

34— Жаным өлгүдөй кыйналып турат, — деди Ал, — ушул жерде калып, уктабай тура тургулачы.

 

35Анан бир аз ары жакка басып барып, жерге жыгылды да, эгер мүмкүн болсо, ушу алдыда турган азаптын Ага тийбей өтүп кетишин суранып сыйынды.

 

36— Ата, о Атаке, — деди Ал, — Сенин колуңдан баары келет. Ушул азапты Мага тийгизбей өткөрүп жиберчи. Бирок... Менин эмес, Сенин каалаганыңдай болсун!

 

37Кайра келип, үч шакиртинин уктап жатканын көрдү да, Петирге:

 

— Ысман! Уктап жатасыңбы! Бир саат уктабай олтура албадыңбы?
38Шайтанга азгырылып кетпес үчүн уктабагыла, сыйынгыла! Себеби жакшылык кылганды каалайсыңар, бирок алыңар аз, — деди.

 

39Анан кайра ары барып, дагы баягы сөздөрдү айтып сыйынды.
40Кайра келип, шакирттеринин дагы уктап жатканын көрдү. Алар аябай чарчагандан уктап калышкан эле. Ошондуктан эмне деп жооп беришти билишпеди.

 

41Анан үчүнчү жолу келгенде, мындай деди: — Эх, дале уктап, эс алып жатасыңарбы! Болду! Мына, Адам Уулу күнөөкөрлөрдүн колуна кармалып берилчү убакыт келди!
42Тургула, кеттик. Тигине, Мени кармап бере турган киши да келип калды.

 

Ыйсанын кармалышы

 

43Ыйса сөзүн аяктай электе, «он экинин» бири — Жүйүт келип калды. Жанында жогорку динкызматчылар, дин мугалимдери жана эл башчылары жиберген, кылыч, токмок менен куралданган жоон топ эл бар эле.
44Ыйсаны кармап бере турган киши аларга: «Кимдин бетинен өөп учурашсам, силер издеген киши ошол. Кармагыла да, өтө сактык менен алып кеткиле», — деп белги берген болчу.

 

45Анан дароо Ыйсага басып келип: — Устат! — деди да, бетинен өптү.

 

46Ошондо тигилер Ыйсага кол салып, Аны кармашты.
47Ошерде тургандардын бири канжарын сууруп алып, башкы динкызматчынын кулунун кулагын шылый чапты.

 

48Ошондо Ыйса: — Мени кармаш үчүн каракчыга каршы аттангансып кылыч, токмок менен куралданып чыгыпсыңар.
49Күн сайын силер менен кошо ийбадаткананын короосунда болуп, таалим берип жүргөнүмдө кармаган жок элеңер. Бирок эмне болсо да Ыйык Жазуулардагы сөз аткарылсын, — деди.

 

50Ошондо шакирттеринин баары Аны таштап, качып кетишти.
51Жылаңач этине кездеме оронгон бир жаш улан Ыйсанын артынан баратты. Жоокерлер аны шап кармай калганда,
52ал оронгон кездемесин таштай салып, качып кетти.

 

Жогорку кеңештин алдында

 

53Ошентип Ыйсаны башкы динкызматчынын алдына алып келишти. Бардык жогорку динкызматчылар, эл башчылары жана дин мугалимдери ошол жерге чогулушту.
54Петир алыстан Ыйсаны акмалап келип, башкы динкызматчынын короосуна чейин барды. Ал жерден сакчылар менен бирге отуруп, отко жылынды.
55Жогорку динкызматчылар менен жогорку кеңештин бардык мүчөлөрү болсо Ыйсаны өлүм жазасына тартуу үчүн жалган күбө издеп, бирок таба алышпады.
56Жалган күбөгө өткөндөр көп болсо да, алардын айткандары бири бирине туура келбеди.
57Ошондо бир нече киши орундарынан туруп, Ыйсага мындай деген жалаа жабышты:

 

58— Биз мунун: «Мен мына бул адам жасаган ийбадаткананы бузуп, үч күндөн кийин адам жасабаган башкасын тургузамын» дегенин укканбыз.

 

59Алардын мындай дегени да бири бириникине дал келбеди.

 

60Ошондо башкы динкызматчы ортого чыгып, Ыйсага:

 

— Булардын сен жөнүндө айткандарына берер жообуң жокпу? — деди.

 

61Ыйса болсо үндөгөн да, бир нерсе деп жооп берген да жок. Ошондо башкы динкызматчы Ыйсадан:

 

— Ыйык Кудайдын уулу Машаяк сенсиңби? — деп сурады.

 

62— Менмин, — деди Ыйса ага жооп берип, — Силер Адам Уулунун Кудуреттин оң жагында олтурганын жана асмандагы булуттардын үстүндө келатканын көрөсүңөр.

 

63Ошондо башкы динкызматчы кийимин айрып жиберип:

 

— Бизге дагы кандай күбөлөр керек?

 

64Мунун Кудайга акарат айтканын баарыңар уктуңар! Буга эмне дейсиңер? — деди. Жыйналгандардын баары бир ооздон Аны өлүмгө татыктуу деп чечим чыгарышты.

 

65Кээ бири Ыйсанын бетине түкүрүшүп, көзүн жаап, жаакка чаап: — Кана, ким урду, айтчы! — дей башташты.

 

Сакчылар да Аны бетке койгулашты.

 

Петирдин «Ыйсаны тааныбайм» деп үч жолу айтышы

 

66Петир төмөн жакта, короодо турганда, башкы динкызматчынын малай кыздарынын бири келип,

 

67оттун жанында жылынып турган Петирди көрдү да, ага тигиле тиктеп: — Сен да назареттик Ыйса менен бирге жүрчүсүң! — деди.

 

68Петир болсо:

 

— Эмне деп жатканыңды билбейм да, түшүнбөйм да! — деп макул болбоду. Анан жолдун жанындагы короого чыкканда, короз кыйкырды.

 

69Малай кыз аны кайрадан көрүп, ошол жерде тургандарга:

 

— Бул ошолордун бирөөсү, — деп айта баштады.

 

70Петир дагы макул болгон жок.

 

Бир аздан кийин ошол жерде тургандар Петирге:

 

— Сен чын эле ошолордун бирисиң, анткени галилеялыксың, — дей башташты.

 

71Петир болсо:

 

— Кудай урсун, силер айтып жаткан ал кишини тааныбайм, — деп карганып-шиленип кирди.

 

72Ошол замат короз экинчи ирет кыйкырды. Ошондо Петир Ыйсанын: «Короз эки ирет кыйкыргыча, Мени тааныбайм деп үч жолу айтасың», — деген сөзүн эстеди, да өксүп ыйлай баштады.

 

15

 

Ыйса Пилаттын алдында

 

1Таңазанда жогорку динкызматчылар шашылыш түрдө эл башчылары, дин мугалимдери жана жогорку кеңештин бардык мүчөлөрү менен жолугуп, чечим чыгарышты да, Ыйсаны байлап алып барып Пилаттын колуна тапшырышты.

 

2Пилат Ыйсадан:

 

— Иудейлердин падышасы сенсиңби? — деп сурады.

 

Ыйса:

 

— Өзүңүз айтып турасыз, — деди.

 

3Жогорку динкызматчылар Ыйсага көп айыптарды тагышты.

 

4Ошондуктан Пилат Ага кайрадан: — Жооп бергиң келбейби? Карачы, сага канча көп айыптар айтылууда! — деди.

 

5Бирок Ыйса буга да эч жооп кайтарган жок, ошондуктан Пилат таң калды.

 

Ыйсаны өлүмгө кыюу

 

6Куткарылуу майрамына карата дайыма Пилат алар сураган бир кылмышкерди бошотуп берчү.
7Ошол кезде көтөрүлүш убагында өзүнүн шериктери менен киши өлтүргөн Барабба деген бир киши түрмөдө олтурган.
8Эл Пилаттан адатта алар үчүн жасаган ишин талап кылып, чуулдай башташты.

 

9Пилат аларга: — Силерге «иудейлердин падышасын» бошотуп беришимди каалайсыңарбы? — деди.

 

10Пилат Ыйсаны жогорку динкызматчылар көрө албастыктан кармап бергенин абдан жакшы билип туруп ушундай деди.

 

11Жогорку динкызматчылар болсо элди Бараббаны бошотуп берүүнү суроого козутушту.

 

12Пилат элге дагы бир кайрылып: — Анда силер «иудейлердин падышасы» деп атаган кишини эмне кылышымды каалайсыңар? — деди.

 

13Алар:

 

— Айкаш жыгачка када! — деп кыйкырышты.

 

14Пилат аларга:

 

— Ал эмне жамандык кылды? — деди.

 

Бирок алар мурдагыдан да катуу ызы-чуу түшүп:

 

— Аны айкаш жыгачка кадап сал! — деп бакырышты.

 

15Пилат болсо элге жагыныш үчүн аларга Бараббаны бошотуп берди, Ыйсаны болсо сабатты да, айкаш жыгачка кадап салууга буйрук кылды.

 

Ыйсанын айкаш жыгачка кадалышы

 

16Жоокерлер Ыйсаны акимчиликтин короосуна алып киришти да, бүт полкту чогултушту.
17Анан Ыйсага кочкул кызыл чапан жабышып, тикенектен таажы жасап башына кийгизишти да:
18«Жашасын иудейлердин падышасы!» — деп салам бере башташты.
19Шылдыңдап камыш менен башка чабышып, түкүрүшүп, чөгөлөй калып, жүгүнүп жатышты.
20Мазактап бүтүшкөндө, үстүндөгү кочкул кызыл чапанды сыйрып алып, Өзүнүн кийимин кийгизишти да, айкаш жыгачка кадаганы алып жөнөштү.

 

21Жолдо айылдан келе жаткан Искендер менен Руптун атасы — киринеялык Ысманды жолуктурушуп, аны Ыйсанын айкаш жыгачын көтөрүп барууга мажбур кылышты.
22Ошентип Ыйсаны Голгота (мунун мааниси: «Баш сөөк жайы») деген жерге алып келишти.
23Ал жерден Ага дененин кыйналганын басуучу мүр чайыры кошулган шарап беришти. Бирок Ыйса аны ичкен жок.
24Айкаш жыгачка кадагандар кимисине эмнеси тиер экен деп чүчү кулак кармашып, кийимдерин бөлүп жатышты.

 

25Ыйсаны айкаш жыгачка кадашканда, саат эртең мененки тогуздарга жакындап калган болчу.
26Анын айыбын көрсөтүп турган тактада «Бул — иудейлердин падышасы» деген жазуу бар эле.
27Аны менен кошо дагы эки каракчыны бирин оң жагына, бирин сол жагына айкаш жыгачтарга кадап салышты.[6]

 

29Өтүп бараткандар Ыйсаны кордоп, баштарын ийкегилешип: — Эй, ийбадаткананы бузуп, үч күндө кайра тургузуучу!
30Айкаш жыгачтан түшүп, өзүңдү куткарбайсыңбы? — дешти.

 

31Ошондой эле жогорку динкызматчылар менен дин мугалимдери да Ыйсаны мазакташып, бири бирине:

 

— Башкаларды куткарыптыр, өзүн болсо куткара албай турат!

 

32Машаяк, Ысрайылдын падышасы имиш, айкаш жыгачтан түшсүнчү, кана, көзүбүз менен көрөлү да, биз ага ишенип калалы, — дешти. Ыйса менен кошо кадалгандар да Аны кордоп жатышты.

 

Ыйсанын өлүмү

 

33Түшкү саат он экилерде бүт жерди караңгылык басып, ал саат үчкө чейин созулду.

 

34Саат үчтө Ыйса: — Элои, элои! Лама, сабахтани?— деп катуу үн менен боздоп жиберди.

 

Бул сөздүн мааниси: «Кудайым ай, Кудайым! Эмне үчүн Мени таштап кеттиң?»

 

35Ошол жерде тургандардын кээ бири муну угуп:

 

— Карасаңар, Илиясты чакырып жатат, — дешти.

 

36Бирөөсү жүгүрүп барып, соргучту сирке сууга малды да, таяктын учуна сайып алып, Ыйсанын оозуна такады. Ал эми башкалары:

 

— Токточу, көрөлү, Илияс келип, аны айкаш жыгачтан чыгарар бекен! — дешти.

 

37Ыйса болсо катуу кыйкырды да, жан берди.
38Ийбадатканадагы көшөгө башынан аягына чейин экиге бөлүнүп айрылды.

 

39Айкаш жыгачтын маңдайында турган римдик жүз башы Ыйсанын ушундай өлүмүн көргөндө: — Бул адам чын эле Кудайдын Уулу экен, — деди.

 

40Ошол жерде алыстан карап турган аялдар да бар эле. Алардын арасында магдалалык Мариям, кичүү Жакып менен Жосенин энеси Мариям жана Саломия да турган.
41Булар Ыйсага кызмат кылып, Аны Галилеядан бери ээрчип келишкен болчу. Булардан башка да Ыйса менен бирге Иерусалимге келген көптөгөн аялдар турду.

 

Ыйсанын көргө коюлушу

 

42-43Ариматиялык Жусуп Кудай Падышачылыгын өзү да күтүп жүргөн, жогорку кеңештин кадыр-барктуу мүчөсү болчу. Кеч кире баштаганда, ал Пилаттын алдына тартынбай кирип барды да, андан Ыйсанын сөөгүн берүүнү сурады. Ошол күн дем алыштын мурунку күнү — даярдануу күнү болчу.

 

44Пилат Ыйсанын тез эле өлүп калганын укканда, таң калды. Жүзбашыны чакырып алып: — Анын өлгөнүнө көп болдубу? — деп сурады.

 

45Жүзбашынын жообун уккан соң, Жусуп Ыйсанын сөөгүн бердиртти.
46Жусуп ак кепин сатып алды да, сөөктү айкаш жыгачтан түшүрүп, кепинге ороп, аскага оюлуп жасалган көргө койду. Анан чоң ташты томолотуп келип, көрдүн оозун бекитти.
47Магдалалык Мариям менен Жосенин энеси Мариям Ыйсанын сөөгүн кайда коюшканын карап турушту.

 

16

 

Ыйсанын тирилиши

 

1Дем алыш өткөндөн кийин, магдалалык Мариям, Жакыптын энеси Мариям жана Саломия болушуп, Ыйсанын сөөгүн майлап келүү үчүн жыттуу майларды сатып алышты.
2Анан жуманын биринчи күнү таң азанда мүрзөгө жөнөштү.

 

3Жолдо өз ара: — Көр оозундагы ташты бизге ким жылдырып берер экен? — деп келишти.

 

4Бирок карашса, таш жылып калыптыр! Таш болсо абдан чоң болчу.
5Көргө кирип, оң тарапта отурган ак кийимчен бир уланды көрүп, үрөйлөрү учту.

 

6Улан болсо:

 

— Коркпогула! Силер айкаш жыгачка кадалган назареттик Ыйсаны издеп жүрөсүңөр! Ал тирилип кетти, бул жерде жок! Анын сөөгү коюлган жер мына.
7Эми болсо баргыла да, шакирттерине жана Петирге муну айткыла: Ал силерден мурун Галилеяга барат. Өзү айткандай, силер Аны ошол жактан көрөсүңөр, — деди.

 

8Айран таң калып, коркунучтан калтыраган аялдар көрдөн чыгып, чуркап жөнөштү. Бул окуядан жүрөктөрү түшүп, эч кимге эч нерсе айтышпады.

 

Ыйсанын магдалалык Мариямга көрүнүшү

 

9Жуманын биринчи күнү таң азанда тирилген соң, Ыйса ичинен жети жинди кубалап чыгарган магдалалык Мариямга биринчи көрүндү.
10Мариям Анын боздоп ыйлап олтурушкан шериктерине барып, көргөнүн айтып берди.
11Бирок алар Ыйсанын тирүү экенин жана Мариямдын Аны көргөндүгүн угушса да, ишенишкен жок.

 

Ыйсанын эки шакиртине көрүнүшү

 

12Мындан соң, Ыйса айылга бара жатышкан эки шакиртине башкача кейипте көрүндү.
13Эки шакирт кайтып келип, калгандарына көргөндөрүн айтып беришти, бирок аларга да ишенишпеди.

 

Ыйсанын он бир шакиртине көрүнүшү

 

14Мындан кийин Ыйса тамактанып олтурушкан он бир шакиртине көрүндү. Шакирттеринин өздөрү да ишенбей, Өзүнүн тирилгенин көргөндөргө да кежирленип ишенбей коюшканы үчүн аларды урушту.

 

15Анан Ыйса аларга мындай деди: — Бүт жер жүзүн кыдырып, бардык адамдарга Жакшы Кабарды жарыя кылгыла.
16Ким ишенип, чөмүлдүрүлсө, ал куткарылат. Ал эми ким ишенбесе, ал айыпталат.
17Ишенгендерди бул жышаандар коштойт: алар Менин атым менен жиндерди кубалашат, жаңы тилдерде сүйлөшөт,
18жыландарды кармап алышса же уу ичип алышса, зыян тартышпайт, оорулууларга кол коюшса, алар айыгып кетишет.

 

Ыйсанын көккө көтөрүлүшү

 

19Ушул сөздөрдү айтып бүткөн соң, Эгебиз Ыйса көккө көтөрүлүп, Кудайдын оң жагына — ардактуу орунга олтурду.

 

20Шакирттер болсо, бардык жерлерде ушул Жакшы Кабарды таратып жүрүштү. Эгебиз аларга жар болуп, айтылган сөздү кереметтүү жышаандар менен ырастап жатты. Аялдар Петир менен Анын шериктерине барып, өздөрүнө айтылган сөздүн баарын кыскача айтып беришти. Ушундан соң, Ыйса шакирттери аркылуу күн чыгыштан күн батышка чейин түбөлүк куткарылуунун ыйык жана өлбөс-өчпөс кабарын таратты.

 

 

 

Лука

1

 

Кат башы

 

1Урматтуу Теопил, арабызда болуп өткөн окуяларды көп адамдар аңгеме кылып жаза башташты.
2Биз бул окуяларды тээ башынан бери аларды өз көзү менен көрүп, күбө болгон Жакшы Кабар жарчыларынан уккан элек.
3Эми, ошол окуялардын баарын баштан-аяк кылдаттык менен изилдеп чыккан соң, мен да сизге ырааты менен жазып жиберүүнү туура таптым.
4Менин максатым — мурдагы сиз алган таалимдердин аныгын билдирүү.

 

Жакыя пайгамбардын дүйнөгө келери тууралуу кабар

 

5Иудея аймагынын падышасы Ироддун убагында Абыя[1]уруусунан чыккан Закир аттуу бир динкызматчы болгон. Аялы Элизабет да Арун уруусунан эле.
6Экөө тең Кудай алдында ак жашап, Эгебиздин бардык осуят-парыздарын так аткарышчу.
7Элизабет төрөбөгөндүктөн, алар балалуу болушкан эмес. Ал экөө улгайып да калышкан эле.
8Закир ошол кезде өз уруусунун кезеги келип, динкызматчы катары Кудайга кызмат кылып жүргөн.
9Бир күнү динкызматчылар арасындагы салт боюнча чүчү кулак кармашканда, Закирге Эгебиздин ийбадатканасына кирип, жыттуу чайыр түтөтүү милдети тийди.
10Ал бул милдетин аткарып жатканда, калың эл сыртта сыйынып турду.
11Ошондо чайыр түтөтө турган тактанын оң капталында Эгебиздин периштеси пайда болду.
12Аны көргөн Закир селт этип, коркуп кетти.

 

13Бирок периште ага: — Закир, коркпо! Сыйынган үнүң Кудайга жетти. Аялың Элизабет сага уул төрөп берет, атын Жакыя койгун.
14Кубанычың койнуңа батпай, сүйүнөсүң. Анын туулушу көп адамдарды кубанычка бөлөйт.
15Эгебиздин алдында мартабасы бийик болот. Арак-шарапты оозуна албайт. Энесинин ичинен эле Ыйык Рухка толот.
16Ысрайыл урпактарынын көбүн өздөрүнүн Кудай Эгесине кайра алып келет.
17Аталарынын көңүлүн балдарына буруп, тоң моюндардын жүрөгүн жибитип, Эгебиздин келишине элди даярдаш үчүн Илияс пайгамбардын күч-кудурети менен Эгебизден мурда келет, — деди.

 

18— Муну мен кантип биле алам? Өзүм карыдым, кемпирим да улгайып калды, — деп сурады Закир периштеден.

 

19Периште:

 

— Мен Кудай алдында турган Жебирейилмин. Сага ушул кабарды сүйүнчүлөш үчүн жиберилген элем.
20Убагы келгенде, айткан сөзүм аткарылат. Бирок сөзүмө ишенбей койгонуң үчүн тилден калып, айтканым аткарылган күнгө чейин сүйлөбөйсүң, — деди.

 

21Бул арада Закирди күтүп турган эл анын ийбадатканада мынчалык кармалганына таң калып турушту.
22Закир эл алдына чыкканда, сүйлөй албады. Ошондо анын ийбадаткананын ичиндеги ыйык бөлмөдөн[2]аян көргөнүн түшүнүштү. Ал кол жаңсап, сүйлөй албай, дудук болуп калды.

 

23Диний милдети бүткөн соң, Закир үйүнө кайтты.
24-25Көп узабай эле Элизабет кош бойлуу болду. «Эл алдында "төрөбөс" деген атка калтырбай, Эгем мага назарын салды», — деп ал беш ай бою үйүнөн чыкпады.

 

Кудай жиберген Куткаруучунун дүйнөгө келери тууралуу кабар

 

26Элизабеттин боюндагы баласы алты айлык болгондо, Кудай Жебирейил периштени Галилея аймагындагы Назарет шаарында жашаган Мариям аттуу бир кызга жиберди.
27Ал Дөөт падышанын тукумунан чыккан Жусуп деген кишиге башы байланган эле.

 

28Периште Мариямга келип: — Амансыңбы, Кудайдын мээри түшкөн кыз! Эгебиз сага жар болсун! — деди.

 

29Бул сөздү укканда, Мариям абдан таң калды. «Бул кандай саламдашуу болуп кетти?» — деп ойлонуп туруп калды.

 

30Ошондо периште мындай деди: — Мариям, коркпогун, сага Кудай ырайым кылды.
31Кош бойлуу болосуң да, уул төрөйсүң. Атын Ыйса кой!
32Ал улуу инсан болуп, Кудай Тааланын Уулу аталат. Кудай Эгебиз Ага бабасы Дөөттүн падышалык тактысын берет.
33Ал Ысрайыл элине түбөлүк падышалык кылып, Анын падышачылыгына чек болбойт.

 

34— Бул кандайча болот, мен али күйөөгө чыга элекмин да? — деди Мариям периштеге.

 

35— Сенин үстүңө Ыйык Рух түшөт да, сага Кудай Тааланын кудуретинин көлөкөсү тиет. Мына ошол себептен төрөлө турган ыйык бала Кудай Уулу аталат.

 

36Эжең Элизабетти карачы! Адамдар аны «төрөбөс» дешчү эле, бирок ал да азыр, карыган чагында, боюна эркек бала бүтүп, кош бойлуу болгонуна алты ай болуп калды.
37Себеби Кудайдын колунан келбеген эч нерсе жок, — деп айтты периште.

 

38Ошондо Мариям:

 

— Мен Эгебиздин кулумун. Айтканыңыздай болсун, — деди.

 

Анан периште көздөн кайым болду.

 

Мариямдын Элизабетке барышы

 

39Ушул окуядан кийин Мариям шашылыш түрдө Иудеянын тоолуу жериндеги шаарга жөнөдү.
40Анда жашаган Закирдин үйүнө кирери менен Элизабет менен учурашты.
41Мариямдын үнүн укканда, Элизабеттин курсагындагы бала туйлап кетти. Элизабет Ыйык Рухка толуп, кубанганынан мындай деп кыйкырып жиберди:

 

42— Сен аялдардын ичинен таалайлуусуң. Ичиңдеги балаң да таалайлуу.
43Эгемдин энеси мага келгендей мен ким элем?
44Саламыңды укканда, ичимдеги балам сезип, туйлап жиберди.
45Ишеними бар, бактылуу жан экенсиң. Себеби сага айткан сөздөрүн Эгем сөзсүз орундатат.

 

Мариямдын кубаныч ыры

 

46Мариям болсо мындай деди:

 

 

— Эгемди жаным урматтайт.

 

47Куткаруучум — Кудайым

 

Абдан мени сүйүнттү,

 

48Назарын салып кулуна

 

Моюн сунганым көрдү.

 

Эми бардык урпактар,

 

«Таалайлуу» деп аташып,

 

Атымды даңазалашат.

 

49Кудуреттүү Кудайым

 

Мага чоң урмат көрсөттү.

 

Ысмы ыйык Кудайдын,

 

50Андан корккон пенделер,

 

Укумдардан тукумга,

 

Мээримине бөлөнөт.

 

51Кудурети менен Ал,

 

Улуу иштер жасаган:

 

Көпкөндөрдүн ниетин,

 

Чачыратып, кыйраткан.

 

52Күчтүүлөрдү тактыдан

 

Ал шыпырып түшүргөн.

 

Алсыздарды көтөргөн,

 

53Мусаапыр, ачыккандарга

 

Берекесин мол төккөн.

 

Байларды кур кол жөнөткөн.

 

54-55Түп атабыз Ыбрайымга

 

Жана да урпактарына

 

Боломун деген мээримдүү,

 

Сөздөрүн эстеп убада,

 

Кызматчысы Ысрайылга

 

Ар дайым көмөк көрсөткөн.

 

 

56Мариям үч айдай эжесинин жанында болуп, анан үйүнө кайтты.

 

Жакыя пайгамбардын дүйнөгө келиши

 

57Элизабет ай-күнүнө жетип, уул төрөдү.
58Эгебиздин ага кылган бул ырайымын коңшу-колоңдору, тууган-туушкандары угуп, алар да Элизабеттин кубанычына ортоктош болушту.
59Бир жума дегенде, алар баланы сүннөткө олтургузуп, Закир деп атасынын атын коймокчу болушту.

 

60Бирок энеси: — Жок, аты Жакыя болот! — деп каршы чыкты.

 

Алар:

 

61— Сенин уругуңда мындай аттуу эч ким жок го, — дешти да,
62кол жаңсап, атасынан кандай ат койгусу келерин сурашты.
63Атасы колуна бир тактай алды да, «ысымы Жакыя болсун» деп жазып койду. Буга баары таң калышты.
64Ошол эле замат Закирге тил кирип, Кудайды алкай баштады.
65Айланада жашагандардын баарын Кудайдын коркунучу каптап, бүтүндөй тоолуу Иудеяда бул окуялардын тегерегинде кеп-сөз жүрдү.
66«Бул бала ким болор экен?» — дешип, уккандардын баары бул окуяларды эсине түйүштү. Анткени баланы кудуреттүү Эгебиз Өзү колдогону анык эле.

 

Закирдин пайгамбарлык сөзү

 

67Баланын атасы Ыйык Рухка толуп, мындай деп пайгамбарлык сөзүн айтты:

 

 

68— Ысрайылдын Кудайы —

 

Эгебизге алкыш-даңк!

 

Анткени Ал элине

 

Келди дагы, куткарды.

 

69Өз кулунун — Дөөттүн

 

Тукумунан жаратып,

 

Кудуреттүү Куткаруучу

 

Мына эми жиберди.

 

70Тээ мурдатан касиеттүү

 

Пайгамбарлар аркылуу

 

Кудай бизге айткандай,

 

71Касташкандарыбыздан

 

Жек көргөндүн баарынан

 

Бизди келип куткарар.

 

72Ата-бабаларыбызга

 

Ырайымдуу болом деп,

 

Өз ыйык келишимин

 

Түбөлүк унутпайм деп,

 

73Бабабыз Ыбрайымга

 

Берген антын эстеп, Ал

 

74Айыгышкан жообуздун

 

Колдорунан кутказат.

 

Эч нерседен коркпостон,

 

75Өмүр бою алдында

 

Ыйык жана адилет

 

Болуп кызмат кылабыз.

 

76-79Сен болсо, оо, наристем,

 

Кудайыбыз Тааланын

 

Пайгамбары аталып,

 

Жараткан Өз элинин

 

Күнөөлөрүн кечирип

 

Куткарарын билдирип,

 

Эгебиздин алдынан

 

Жол даярдап чыгасың.

 

Өз элине кайрымдуу

 

Жана дагы мээримдүү

 

Кудайыбыз мына эми

 

Бизге ичи элжиреп,

 

Куткаруунун ак таңын

 

Жаркыратат асмандан,

 

Караңгы менен өлүмдүн

 

Болгондорго алдында

 

Чачыратат жарык-нур,

 

Тынчтыгына алпарган

 

Ак жолуна багыттайт.

 

 

80Ал эми бала эрезеге жетип, эл алдына чыкканча ээн чөлдө жашады.

 

2

 

Куткаруучу Машаяктын дүйнөгө келиши

 

1Ошол күндөрү Рим падышасы Август мамлекетте жашаган элдин баары каттоодон өтсүн деген буйрук чыгарды.
2Бул губернатор Кирини Сирия жерин бийлеп турган кездеги биринчи эл каттоо болчу.
3Элдин баары катталуу үчүн өз-өз шаарларына жөнөштү.
4Жусуп да Галилеянын Назарет шаарынан Иудеядагы Дөөт шаары — Бейтлехемге жөнөдү. Себеби ал Дөөт тукумунан эле.
5Сөйкө салынып, Жусупка башы байланган, кош бойлуу Мариям да бирге барды.
6-7Алар шаарга келгенде, жата турган жайда орун жок болгондуктан, ай-күнү жетип турган Мариям тун уулун малканада төрөп, баланы ороду да, акырга жаткырып койду.

 

Койчулар жана периштелер

 

8Ошол жерде түнкүсүн талаада койлорун кайтарып койчулар жүрүшкөн.
9Күтүлбөгөн жерден алардын алдында Эгебиздин периштеси пайда болуп, Эгебиздин улуу нуру айлананы жарык кылып жиберди. Койчулар аябагандай коркуп кетишти.

 

10Бирок периште аларга: — Коркпогула! Мен бүтүндөй элди сүйүнтө турган улуу кубанычты кабарлап жатам:
11Бүгүн Дөөт шаарында силердин Куткаруучуңар дүйнөгө келди. Ал — Эгебиз Машаяк.
12Мына бул нерсе силер үчүн жышаан болсун: силер акырда оролуу жаткан наристени көрөсүңөр, — деди.

 

13Аңгыча периштенин жанында дагы башка көптөгөн периштелер пайда болушту да:

 

14— Көктө Кудайга урмат болсун! Жер бетинде Анын сүйгөн жандарына тынчтык болсун! — деп Кудайды даңкташты.

 

15Периштелер асманга кетишкенде, койчулар бири бирине:

 

— Жүргүлө, Бейтлехем шаарына барып, Эгебиз бизге билдирген бул жаңылыкты көрүп келели, — дешти.
16Алар тез эле шаарга келишти да, Мариямды, Жусупту жана акырда жаткан наристени көрүштү.
17Көрүшкөн соң, наристе жөнүндө уккандарын айтып беришти.
18Муну уккандардын баары койчулардын сөзүнө таңданышты.
19Мариям болсо баарын көңүлүнө түйө берди.
20Койчулар Кудайды даңктап, Ага мактоо айтып, кайра кайтышты, анткени көргөндөрүнүн баары периштенин айтканындай болуп чыккан эле.

 

Наристеге Ыйса деген ысымдын коюлушу

 

21Бир жума өткөн соң, баланы сүннөткө олтургуза турган маал келди. Ошондо бала бойго бүтөрдөн мурда периште атап кеткендей эле атын Ыйса коюшту.

 

Ата-энесинин Ыйсаны Кудайга табыштоосу

 

22Муса пайгамбардын китебинде жазылган мыйзам боюнча алардын адалдануу мөөнөтү[3]аяктаганда, баланы Эгебиздин алдына алып баруу үчүн Иерусалимге алып келишти.
23Анткени Эгебиздин мыйзам китебинде: «Ар бир биринчи төрөлгөн эркек бала Эгебиздики!»— деп жазылган.
24Алар Эгебиздин мыйзамы боюнча эки бактекти же көгүчкөндүн эки балапанын курмандык үчүн алып келүүгө милдеттүү эле.

 

25Ошол убакта Иерусалимде Шемон аттуу адам жашаган. Ал Ысрайыл элинин азаттыкка чыгар мезгилин күтүп жүргөн адил, такыбаа, Кудайдын Ыйык Руху даарыган киши болчу.
26Ыйык Рух ага: «Жараткан Эгенин Машаягын көргүчө өлбөйсүң» — деп алдын ала айткан эле.
27Ошол күнү ал Ыйык Рухтун жетегинде ийбадатканага келген. Тоораттагы мыйзамда көрсөтүлгөндөй, баланы Кудайга табыштоо расмисин аткаруу үчүн ата-энеси Ыйсаны алып келгенде,
28Шемон наристени колуна алды да, Кудайга алкыш айтып, мындай деди:

 

 

29— Оо, Эгем, Өзүң мурда айткандай,

 

Кулуң эми тынчтык менен көз жумсун.

 

30-32Бүт элдерге даярдаган куткарууңду,

 

Башка элдердин көзүн ачар нуруңду,

 

Өз элиңдин, Ысрайылдын сыймыгын

 

Эми мына көрдү менин көздөрүм.

 

 

33Наристе тууралуу айтылган бул сөздөргө ата-энеси таң калды.

 

34Шемон аларга батасын берди да, Мариямга: — Бул бала Ысрайылдагы көптөгөн адамдардын кулап калышына жана өйдө көтөрүлүүсүнө себепкер болот. Жашыруун сырларды ачыкка чыгаруучу талаш-тартыштардын белгиси болот.
35Өзүңдүн да жүрөгүңө канжар сайылат, — деп айтты.

 

36Ашыр уруусунан чыккан Пануилдин кызы Анна аттуу пайгамбар аял да ошол жерде жүргөн. Ал күйөөсү менен болгону жети жыл бирге жашап, анан жесир калган эле.
37Сексен төрт жаштагы бул аял киши орозо кармап, сыйынып, күнү-түнү Кудайга табынып, ийбадатканадан чыкчу эмес.
38Ал Ыйсага басып келип, Кудайыбызды алкыштады да, Иерусалимдин боштондукка чыгар күнүн күтүп жүргөндөрдүн баарына наристе бала жөнүндө айта баштады.

 

39Жусуп менен Мариям Эгебиздин мыйзамындагы парыздардын баарын аткарып бүтүшүп, Галилеядагы өз шаарына кайтышты.
40Бала болсо Кудайдын берекелүү батасына маарып, акылга толуп, чоңоё берди.

 

Ыйса Атасынын үйүндө

 

41Ыйсанын ата-энеси жыл сайын Куткарылуу майрамына Иерусалимге келип турушчу.
42Ыйса он эки жашка чыкканда, алар адаттагыдай эле Иерусалимге майрамдаганы келишти.
43Майрам бүтүп, үйүнө кайтып баратышканда, Ыйса Иерусалимде калып калды. Ата-энеси муну билбей,
44башка жолоочулар менен жүрсө керек деп ойлошту. Бир күндүк жолду басып өтүшкөндөн кийин, Аны туугандары менен тааныштарынын арасынан карашып,
45таппаган соң, кайра Иерусалимге издеп келишти.
46Үч күн өткөндө, устаттардын кебин тыңшап, суроо берип, ийбадаткананын короосунда олтурган жеринен табышты.
47Ыйсаны уккандар Анын зээндүүлүгүнө жана айткан жоопторуна таң калып олтурушкан экен.

 

48Ата-энеси да Ыйсаны көргөндө таң калышты, бирок энеси Ага: — Балам, бул эмне кылганың?! Мына, атаң экөөбүздүн шорубуз катып, Сени издеп, барбаган жерибиз калбады! — деди.

 

49Ыйса аларга:

 

— Мени издөөнүн эмне кереги бар эле? Атамдын үйүндө болушум керек экенин билген эмес белеңер? — деп жооп берди.

 

50Бирок Жусуп менен Мариям Анын сөзүнүн маанисин түшүнүшкөн жок.

 

51Ыйса ата-энеси менен Иерусалимден Назаретке келди. Ата-энесине тил алчаак болду. Энеси болсо мунун баарын көңүлүнө бекем түйдү.
52Ыйсанын ою да, бою да өсүп, Кудайга да, адамдарга да сүйкүмдүүлүгү артты.

 

3

 

Жакыя чөмүлдүрүүчүнүн чакырыгы

 

1Рим мамлекетине Тиберий башчылык кылганы он беш жылга караган кез эле. Иудея аймагына Понтий Пилат губернатор болуп, Галилея аймагына Ирод, Итурея менен Трахонит аймактарына Ироддун иниси Филип, Абилен аймагына Лусаний акимчилик кылып турушкан.
2Ал эми Анас менен Каяп жогорку динкызматчылар болгон. Ошолордун тушунда чөлдө күн өткөргөн Закирдин баласы Жакыяга Кудайдан сөз түштү.
3Ошондон баштап, Жакыя Иордан дарыясынын айланасындагы бардык аймактарды кыдырып, күнөөлөрдүн кечирилиши үчүн ниетти өзгөртүүнү жана сууга чөмүлүү расмисинен өтүүнү жар салып жүрдү.

 

 

4Ышая пайгамбардын китебинде мындай деп жазылган жери бар: «Жар салгандын чөлдө үнү угулат:

 

"Даяр кылган Эгебиздин жолдорун,

 

Талаадагы басар жерин түздөгүн!

 

5Кокту-колот толтурулсун бардыгы,

 

Түздөтүлсүн тоо-дөбөнүн бардыгы.

 

Ийри-буйру жолдор дагы оңдолсун,

 

Тегизделсин өңгүл-дөңгүл жерлер да.

 

6Мына ошондо тирүү жандын бардыгы

 

Кудайымдын куткаруусун көрүшөт"».

 

 

7Көп адамдар сууга чөмүлүү расмисинен өтүү үчүн Жакыя пайгамбардын алдына келишти. Жакыя аларга карап, мындай деди:

 

— Эй, жылан тукумдары! Келечектеги каардуу жазадан кантип качууну силерге ким көрсөттү эле?
8Ниетиңерди өзгөрткөнүңөр чын болсо, аны ошого ылайык жашооңор менен далилдегиле! Өзүңөрчө: «Ыбрайымдын балдарыбыз» деп корстон болбогула! Айтып коёюн: керек болсо Кудай Ыбрайымга мына бул жаткан таштардан бала жасап бере алат.
9Азыр дарактардын түбүндө балта даяр турат: ар бир жакшы жемиш бербегени кыйылат да, отко ыргытылат.

 

10Эл андан:

 

— Эми биз эмне кылышыбыз керек? — деп сурады.

 

11— Эки кийими барыңар бирин кийими жокко бергиле, тамак-ашы барыңар да ошенткиле, — деди ал.

 

12Сууга чөмүлүү расмисинен өткөнү келгендердин арасында салыкчылар да бар эле. Алар Жакыяга келишип:

 

— Устат, биз эмне кылышыбыз керек? — дешти.

 

13Силерге белгиленгенден ашык талап кылбагыла! — деп жооп берди Жакыя аларга.

 

14Аскер адамдары сурашты:

 

— Бизчи? Кандай кылышыбыз керек?

 

Жакыя аларга:

 

— Эч кимди зордобогула, кордобогула жана алган айлыгыңарга ыраазы болгула, — деп жооп берди.

 

15«Машаяк ушул болду бекен?» — деп үмүттөнүп, күтүп турган жамы журтка Жакыя мындай деди:

 

16— Мен силерди сууга чөмүлдүрүп жүрөм, менден алда канча кудуреттүү бирөө келе жатат. Мен анын бут кийиминин боосун чечүүгө да татыбайм. Ал силерди Ыйык Рухка жана отко чөмүлдүрөт.
17Ал өз кырманын тазалоо үчүн күрөгүн кармап даяр турат. Буудайын кампасына жыйып, топонун өчпөс отко ыргытат.

 

18Жакыя элге дагы башка көп насааттарды айтып, Жакшы Кабарды жарыялады.
19Ал аймак башчысы Ироддун да кылгандарын айтып, ашкере кылды. Ирод бир тууган инисинин аялы Иродияны алып, жана башка дагы көп жамандыктарды жасаган эле.
20Анысы аз келгенсип, үстүнө дагы кошуп, Жакыяны түрмөгө камады.

 

Ыйсанын чөмүлүү расмисинен өтүшү

 

21Эл сууга чөмүлүү расмисинен өтүп жатканда, Ыйса да чөмүлдү. Чөмүлгөндөн кийин, сыйынып турганда, асман ачылып,
22көгүчкөн кейпинде Ыйык Рух үстүнө түштү. Ошондо көктөн: «Сен Менин сүйүктүү Уулумсуң. Мен Сага ыраазымын!» — деген үн чыкты.

 

Ыйсанын ата теги

 

23Ыйса Өз кызматын баштаганда отуз жаштын тегерегинде болчу. Ал адамдардын ою боюнча Жусуптун уулу деп эсептелчү. Демек, Анын санжырасы мындай: Ал Жусуптун, Элийдин,
24Мататтын, Лебинин, Мелхинин, Жанайдын, Жусуптун,
25Мататайдын, Амостун, Ноомдун, Эслинин, Нагайдын,
26Мааттын, Мататайдын, Шимейдин, Жасектин, Жоданын,
27Жаханандын, Ырыстын, Зоробабылдын, Шелтиелдин, Неринин,
28Мелхинин, Адынын, Косамдын, Элмадамдын, Эрдин,
29Жашыянын, Элийезердин, Жоримдин, Мататтын, Лебинин,
30Шемондун, Жүйүттүн, Жусуптун, Жонамдын, Элиякимдин,
31Мелейдин, Меннанын, Мататтын, Натандын, Дөөттүн,
32Жесейдин, Абыттын, Обоздун, Шалмондун, Наасондун,
33Аминадаптын, Рамдын, Эсрондун, Перестин, Жүйүттүн,
34Жакыптын, Ыскактын, Ыбрайымдын, Терахтын, Нахордун,
35Серухтун, Регунун, Пелектин, Эбердин, Шеланын,
36Кайнандын, Арпакшаттын, Шемдин, Нухтун, Лемектин,
37Матушалдын, Анактын, Эреттин, Махалалилдин, Кайнандын,
38Эноштун, Шеттин, Адам атанын, Кудайдын Уулу.

 

4

 

Шайтандын сыноосу

 

1Ыйык Рухка толгон Ыйса Иордандан кайтып келе жатып, Анын таасири астында чөлгө барды.
2Чөлдө кырк күн бою ибилистин сыноосунан өттү. Кырк күн эч нерсе жебегендиктен, бул күндөр өткөндө абдан ачка болду.

 

3Ошондо ибилис Ага: — Кудайдын Уулу болсоң, мына бул ташка буюрчу, нан болуп калсын! — деди.

 

4Ыйса ага мындай жооп берди:

 

— Ыйык Жазууда: «Адам жалаң эле нан менен жашабайт!»— деп жазылган.

 

5Мындан соң, ибилис Ыйсага кыска убакыттын ичинде дүйнөнүн бардык падышачылыктарын көрсөтүп:

 

6— Ушул падышачылыктардын үстүнөн болгон толук бийликти, алардын атак-даңкын сага берем. Анткени мага укук берилген: аны кимге кааласам, ошого бере алам.
7Сен мага табынсаң, баары сеники болот, — деди.

 

8Ыйса ага:

 

— Ыйык Жазууда: «Кудай Эгеңе табын, жалгыз Ага кызмат кыл!»деп жазылган, — деп жооп берди.

 

9Ошондо ибилис Аны Иерусалимдеги ийбадаткананын төбөсүнө тургузуп:

 

— Эгер Кудайдын Уулу болсоң, ушул жерден боюңду таштап жиберчи!
10«Кудай Өзүнүн периштелерине сени сактоону буйрат,
11ташка бутун уруп албасын деп, алар сени колдоруна көтөрүшөт»— деп жазылган эмеспи, — деди.

 

12Ыйса ага мындай жооп берди:

 

— «Кудай Эгеңди сынаба!»— деп жазылган.

 

13Ибилис Ыйсаны бардык жагынан сынап бүткөн соң, Андан убактылуу кетип калды.

 

Ыйсанын Өз мекенинде четке кагылышы

 

14Ыйык Рухтун күчүнө толгон Ыйса Галилеяга кайтып келди. Ал жөнүндө кабар жер-жерлерге тарады.
15Ыйса синагогаларга кирип, элге таалим берип, алардын мактоосуна арзыды.

 

16Бир күнү Ал Өзү өскөн Назарет шаарына келди. Адатынча дем алыш күнү синагогага барды. Ал Ыйык Жазуудан окуп берүү үчүн ордунан турганда,
17Ага Ышая пайгамбардын китебин сунушту. Ыйса китепти ачып, мындай деп жазылган жерин тапты:

 

 

18«Эгемдин Руху үстүмдө,

 

Анткени Ал Мени тандады,

 

Жакшы Кабар айтууга

 

Жакырларга дайындап.

 

Бошонорун туткундар,

 

Сокурлардын көздөрү

 

Көрөрүн кабар кылууга

 

Жана эзилгендерди

 

Эркиндикке чыгарууга,

 

19Эгебиздин кечирим

 

Бере турган мезгилин —

 

Ырайым кылар жылын да

 

Жар салууга жөнөттү».

 

 

20Ыйса китепти жаап, кызматчыга кайтарды да, таалим берүү үчүн жайгашып отурду. Синагогадагы элдин баары тең Аны тигиле карашты.

 

21Ошондо Ыйса: — Силер уккан Ыйык Жазуудагы сөздөр бүгүн аткарылды, — деди.

 

22Баары Ага ыраазы болушту да, оозунан чыккан кереметтүү сөздөргө таң калышып:

 

— Ой, бул Жусуптун эле баласы эмеспи? — дешти.

 

23— «Дарыгер болсоң өзүңдү айыктыр!» деген макалды айтарыңар бышык, — деди Ыйса аларга, — «Капарноомдо кылгандарыңды бул жерде, өз мекениңде да кыл» дээрсиңер.
24Силерге бир чындыкты айтып коёюн: өз элинде пайгамбардын кадыры жок болот.
25Чын айтып жатам: Илияс пайгамбардын тушунда үч жыл алты ай бою асмандан тып эткен тамчы тамбай, бардык жерде ачарчылык болгондо, Ысрайылда жесирлер көп эле.
26Бирок Кудай Илияс пайгамбарды ошолордун эч кимисине жибербестен, Сидон аймагындагы Сарепта шаарында жашаган бир жесирге алып барды.
27Элиша пайгамбардын тушунда да Ысрайылда пес дартына чалдыккандар көп болгон, бирок алардын бири да айыкпастан, сириялык Нааман аттуу киши гана айыккан.

 

28Муну укканда, синагогада отургандардын баары катуу ачууланышты.
29Тура калышып, Ыйсаны шаардын сыртына кууп чыгышты да, ылдый кулатмакчы болуп, шаар жайгашкан тоонун чокусуна алып барышты.
30Бирок Ыйса аларды аралап өтүп, кетип калды.

 

Жинге чалдыккан киши

 

31Ыйса Галилеядагы Капарноом шаарына түшүп келди да, дем алыш сайын элге таалим берип жатты.
32Адамдар Анын таалимине таң калып жатышты, себеп дегенде Анын сөзүндө кудурет бар эле.
33Бир күнү синагогада жинге чалдыккан бир киши жүргөн. Ошол киши кыйкырып жиберди:

 

34— Эй, назареттик Ыйса! Биз менен кандай ишиң бар? Түбүбүзгө жеткени келдиңби, ыя? Мен билем Сенин ким экениңди: Сен — Кудайдын ыйыгысың!

 

35Ыйса жинди тыйып:

 

— Үнүңдү бас! Бул кишиден чыгып кет! — деди.

 

Жин ошол кишини турган жеринде жыгып, эч кандай зыян келтирбестен, чыгып кетти.

 

36Элдин баарынын үрөйү учуп, өз ара: — Кара күчтөрдү бийлик менен чыгара кууган, бул кандай кудурет болду экен? — дешти.

 

37Ошентип, туш-туш жакка Ыйса жөнүндө сөз тарап кетти.

 

Ыйсанын көп адамды айыктырышы

 

38Ыйса синагогадан чыгып, Ысмандын үйүнө келди. Үйдө анын кайненеси ысытма болуп, катуу ооруп жатыптыр. Ыйсадан аны көрүп берүүсүн суранышты.
39Ыйса аялдын маңдайына басып келип, ысытманы басар замат, ал куландан соо тура калып, дароо конокторун тейлей баштады.

 

40Күн батканда элдин баары ар кандай оорулууларды Ыйсага алып келе башташты. Ыйса ар биринин үстүнө колун коюп, аларды айыктырып жатты.
41Көп адамдардын ичинен жиндер: «Сен Кудай Уулусуң!» — деп бакырып, чыгып кетип жатты. Ыйса аларга Өзүнүн Машаяк экенин айтууга тыюу салды, анткени жиндер Анын Машаяк экенин билишчү.

 

Ыйсанын синагогаларда Жакшы Кабар айтышы

 

42Таң атканда, Ыйса ээн жерге барды. Калың эл Аны издеп келип, кетирбестен өздөрү менен алып калгылары келди.

 

43Бирок Ыйса аларга: — Мен башка шаарларга да Кудай Падышачылыгы тууралуу Жакшы Кабарды жеткиришим керек, анткени Кудай Мени ошол максат менен жиберген, — деди.

 

44Ошентип, Ыйса Иудея жериндеги синагогаларда элге Жакшы Кабарды жар салып жүрдү.

 

5

 

Ыйсанын алгачкы шакирттерин тандашы

 

1Бир күнү Ыйса Генисарет көлүнүн жээгинде турган эле. Кудай сөзүн угууга келген эл көп болгондуктан кысылып турду.
2Ошондо Ыйса жээктен эки кайыкты көрдү. Кайыктардан түшкөн балыкчылар торлорун жууп жатышкан.
3Кайыктардын бири Ысмандыкы эле. Ыйса анын кайыгына түшүп, жээктен ары бир аз түртүп коюусун өтүндү. Анан олтуруп алып, элге таалим бере баштады.

 

4Сөзүн бүткөндө, Ысманга: — Көлдүн терең жерине сүзүп барып, балык кармаганга торлоруңарды салгыла, — деди.

 

5Ысман:

 

— Оо, устат, түнү менен мээнеттенип, эч нерсе кармай албадык. Бирок сен айтып жаткан соң, торлорду салып көрөйүн, — деди.

 

6Торлорун салышканда, балык мол түштү. Балыктын көптүгүнөн торлору айрыла баштады.
7Ошондо экинчи кайыктагы жолдошторуна кол булгап, жардамга чакырышты. Алар келишип, эки кайыкты тең балыкка толтурушту. Жүгүнүн оордугунан кайыктар сууга чөгө түштү.

 

8Муну көргөн Ысман-Петир Ыйсанын бутуна жыгылып: — Оо, таксыр, менден кетчи, мен күнөөкөр адаммын! — деди.

 

9Анткени ушунчалык көп балык түшкөнүнөн өзү да, жанындагылар да үрөйү учуп, коркуп турушкан.

 

10Ысмандын шериктери болгон Зебедейдин балдары Жакып менен Жакан да ушундай абалда эле. Ошондо Ыйса Ысманга карап: — Коркпо, мындан ары балык кармагандын ордуна, адамдарды Кудайга кантип алып келүүнү үйрөтөм, — деди.

 

11Алар кайыктарды жээкке чыгарып салышты да, баарын таштап, Ыйсаны ээрчип жөнөштү.

 

Пес оорулуу адамдын айыгышы

 

12Ыйса ошол жердеги айылдардын биринде жүргөндө, Ага бүткөн боюн пес баскан оорулуу адам жолукту. Ал Ыйсаны көрөрү менен алдына келип, чөк түшүп, жалынды:

 

— Оо, таксыр, эгер сиз кааласаңыз, мени айыктыра аласыз.

 

13Ыйса колун созуп ага тийгизди да:

 

— Каалаймын, айыккын! — деди.

 

Оорулуу ошол замат айыгып кетти.

 

14— Бул тууралуу эч кимге ооз ачпа! — деп буюрду Ыйса бул адамга. — Бар да, өзүңдү динкызматчыга көргөзүп, айыкканыңдын далили катары Муса буюрган курмандыкты алып баргының.

 

15Ыйса жөнүндө кеп-сөз дагы жайылып, көптөгөн адамдар Анын сөзүн угуп, дарттарынан айыгыш үчүн туш-тараптан Ага келип жатышты.
16Ыйса болсо ээн талаага барып, сыйынып турду.

 

Шал болгон адамдын айыгышы

 

17Ыйса таалим берип отурган күндөрдүн биринде Эгебиздин кудурети оорулуулардын айыгуусунан көрүнүп жатты. Галилея менен Иудея аймактарынын туш-тарабынан жана Иерусалимден келген фарисейлер, дин мугалимдери да Ыйсанын таалимин угуп олтурушкан.
18Аңгыча бирөөлөр шал болгон адамды төшөнчүсү менен көтөрүп келишти. Аны үйгө киргизип, Ыйсанын алдына коюуга аракет кылышты,
19бирок элдин көптүгүнөн өтө алышпады. Ошондо алар тамдын үстүнө чыгышты да, төбөсүн тешип, оорулууну төшөнчүсү менен Ыйсанын алдына түшүрүштү.

 

20Ыйса алардын ишенимин көрүп, шал адамга: — Пендем, күнөөлөрүң кечирилди! — деди.

 

21Дин мугалимдери менен фарисейлер болсо өз ара:

 

— Бул адам Кудайга акарат келтирип атат. Күнөөлөрдү бир Кудайдан башка ким кечире алат? — дей башташты.

 

22— Эмне деп жатасыңар ичиңерден? — деди Ыйса, алардын оюн билип,
23— «Күнөөлөрүң кечирилди!» деп айтуу оңойбу, же «Ордуңан тур да, бас!» деген оңойбу?

 

24Билип алгыла, Адам Уулунун жер бетинде күнөөлөрдү кечире турган бийлиги бар! Ыйса ушундай деди да, шал болгон кишини карап:

 

— Сага айтам: тур, төшөгүңдү ал да, үйүңө бар! — деди.

 

25Шал киши ошол замат баарынын көз алдында ордунан туруп, төшөгүн алды да, Кудайды даңктап, үйүнө жөнөдү.

 

26Баарын тең коркунуч басып, аң-таң болушуп: — Биз бүгүн акылга сыйбаган укмуштуу окуяны көрдүк! — деп, Кудайды даңкташты.

 

Лебинин шакирттикке тандалышы

 

27Ушундан соң, Ыйса сыртка чыгып, салык жыйноочу жерде олтурган Леби аттуу кишини көрдү.

 

— Менин жолума түш! — деди Ыйса ага.

 

28Ал ордунан тура калды да, баарын таштап, Ыйсанын артынан басты.

 

Ыйса күнөөкөрлөрдү ниетин өзгөртүүгө чакыруу үчүн келди

 

29Леби Ыйсаны үйүнө чакырып, чоң сый көрсөттү. Анын үйүндө салыкчылардын жоон тобу жана дагы башка адамдар Ыйса менен бирге дасторкондо отурушту.

 

30Дин мугалимдери менен фарисейлер буга нааразы болушуп, Ыйсанын шакирттерине мындай дешти: — Эй, силер эмне үчүн салыкчылар жана күнөөкөрлөр менен бир дасторкондон ичип-жеп отурасыңар, ыя?!

 

31Ыйса аларга:

 

— Дарыгер дени сактарга эмес, оорулууларга керек.
32Мен такыбааларды эмес, күнөөкөрлөрдү ниеттерин өзгөртүүгө чакырганы келдим, — деди.

 

Орозо тутуу маселеси

 

33Дин мугалимдери менен фарисейлер Ыйсага:

 

— Жакыянын шакирттери бат-бат орозо тутуп, сыйынышат экен. Фарисейлердики да ошондой кылышат. Сенин шакирттериң болсо, орозо тутпастан, ичип-жей беришет экен! — дешти.

 

Ыйса аларга мындай деди:

 

34— Үйлөнүп жаткан жигит тойго чакырылган коноктордун арасында жүргөндө, аларды орозо кармагыла деп мажбурлоого болобу?
35Күйөө жигит алардан алынып кете турган күндөр келет, орозону алар ошондо тутушат.

 

36Ыйса аларга мындай бир ибарат айтты:

 

— Эч ким жаңы кийимден айрып, эски кийимге жамабайт. Эгер жамаса, анда жаңы кийим да жыртылат, жаңы жамаачы да эски кийимге жарашпай калат.
37Эч ким жаңы шарапты эскирген чаначтарга куйбайт. Эгер куйса, жаңы шарап чаначтарды айрып, өзү да төгүлөт, чаначтар да жарабай калат.
38Ошондуктан жаңы шарапты жаңы чаначтарга куюш керек.
39Эч ким эски шарапты ичкен соң, жаңысын сурабайт. Ал: «эскиси жакшы экен», — дейт.

 

6

 

Дем алыш күн тууралуу

 

1Дем алыш күндөрдүн биринде Ыйсага шакирттери менен эгин талаасын аралап өтүүгө туура келди. Шакирттери буудайдын башын жулуп, ушалап, жеп баратышты.

 

2Муну көргөн кайсы бир фарисейлер Ыйсага: — Силер эмне үчүн дем алыш күнү тыюу салынган ишти кылып жатасыңар? — дешти.

 

3— Дөөт жанындагылары менен ачка калганда эмне кылганын окуган жок белеңер?
4Ал Кудай үйүнө кирип, Эгебизге багышталган нанды өзү да жеп, жанындагыларга да бербеди беле? Бирок ал нанды жегенге динкызматчылардын гана акысы болгон, — деди Ыйса аларга.
5— Адам Уулу — дем алыш күндүн да ээси, — деп кошумчалады Ыйса.

 

Колу сенек адам

 

6Дем алыш күндөрдүн дагы биринде Ыйса синагогага кирип, таалим берип, сөз сүйлөп калды. Синагогада оң колу сенек бир адам бар эле.
7Дин мугалимдери менен фарисейлер Ыйсадан кынтык издешип, оорулууну айыктырар бекен деп аңдып турушту.

 

8Алардын мындай оюн билген Ыйса колу сенек адамга: — Ордуңан тур да, алдыга чык! — деди.

 

Ал ордунан туруп, алдыга чыкты.

 

9Ошондо Ыйса дин мугалимдери менен фарисейлерге кайрылып, мындай деди: — Силерге бир суроо берейин: дем алыш күнү жакшылык менен жамандыктын кайсынысын кылуу керек? Жанды куткаруу керекпи, же куратуу керекпи?

 

10Ыйса баарын бир сыйра кыдырата карап алды да, алиги кишиге:

 

— Колуңду сун! — деди.

 

Ал сунары менен, колу айыгып кетти.

 

11Тигилер болсо кутургандай жинденишип, Ыйсаны эмне кылсак экен деп, өз ара акылдаша башташты.

 

Он эки шакирттин элчиликке тандалышы

 

12Ошол күндөрдүн биринде Ыйса сыйынуу үчүн тоого барып, түнү бою Кудайга сыйынды.
13Күн чыкканда, шакирттерин чакырып, арасынан он экисин тандап, аларды элчи деп жарыялады.
14Алар төмөнкүлөр эле: Ыйса Петир деп атаган Ысман, анын иниси Идрис, Жакып, Жакан, Филип, Барталамей,
15Матай, Том, Алпейдин баласы Жакып, Динчил атка конгон Ысман,
16Жакыптын баласы Жүйүт жана кийин чыккынчы болуп кеткен Жүйүт Искариот.

 

Ыйсанын адамдарга таалим берип, айыктырышы

 

17Ыйса шакирттери менен тоодон түз жерге түшүп келди. Анын жанына көптөгөн шакирттери жана бүткүл Иудеядан, Иерусалимден, деңиз жээгинде жайгашкан Тир менен Сидон аймактарынан келген көп эл чогулду.
18Алар Ыйсанын сөзүн угуп, ооруларынан айыгуу үчүн келишкен эле. Кара күчтөргө байланып, кыйналгандар да сакайып кетип жатышты.
19Элдин баары Ыйсага колун тийгизүүгө аракеттенип жатышты, анткени Андан чыккан кудуреттүү күчтөн баары айыгып жатты.

 

20Ошондо Ыйса шакирттерин карап мындай деди:

 

 

— Жардылар, силер бактылуусуңар,

 

Кудай Падышачылыгы силердики.

 

21Азыр ачка жүргөндөр, силер бактылуусуңар,

 

Акыры тоюнасыңар.

 

Азыр ыйлап жүргөндөр, силер бактылуусуңар,

 

Кубанып күлөсүңөр.

 

22Адам Уулуна ишенгениңер үчүн

 

Жек көрүндү кылышып,

 

Элден бөлүп салышып,

 

Шылдыңдашып, кордошуп,

 

Жаманатты кылышса,

 

Бактылуусуңар силер.

 

23Ошол күндөр келгенде,

 

Шаттангыла кубанып.

 

Эң чоң сыйлык асманда,

 

Күтүп турат силерди.

 

 

Алардын аталары пайгамбарларды да ошондой куугунтукка алышкан!

 

24А бирок азыр байлар,

 

Шордуусуңар силер!

 

Алчуңарды азыртан

 

Толугу менен алдыңар!

 

25Азыр курсагы токтор,

 

Шордуусуңар силер!

 

Ачкадан кезересиңер!

 

Азыр жыргап күлгөндөр,

 

Шордуусуңар силер!

 

Кайгырасыңар боздоп!

 

26Элдин баары макташса,

 

Шордуусуңар силер!

 

 

Алардын аталары жалган пайгамбарларга да ошентишкен.

 

27Бирок Мени угуп турган, калайык, сага айтам:

 

 

Душманыңды сүйгүнүң,

 

Сени жаман көргөнгө,

 

Жакшылык кылгының.

 

28Каргаганды алкагын,

 

Кордогон адам үчүн сыйын,

 

29Бир жаагыңа чапканга

 

Экинчисин тосуп бер,

 

Тонуңду сыйрып жатканга

 

Көйнөгүңдү кошуп бер.

 

30Ким сураса, бергиниң,

 

Кайра андан доолаба.

 

 

31Өзгөлөрдөн кандай мамилени күтсөң, өзүң да аларга ошондой мамиле кыл.
32Өзүңөрдү сүйгөндөрдү сүйгөнүңөр үчүн кандай сыйлык берилмек эле? Өздөрүн сүйгөндөрдү күнөөкөрлөр деле сүйүшөт.
33Өзүңөргө жакшылык кылгандарга жакшылык кылганыңар үчүн кандай сыйлык берилмек эле? Мындайды күнөөкөрлөр деле кылышат.
34Кайтарып берер деген адамдарга гана карыз бергениңер үчүн кандай сыйлык берилмек эле? Чыпчыргасын коротпой кайра алуу үчүн күнөөкөрлөр деле бири бирине карыз беришет.
35А силер душманыңарды сүйгүлө, жакшылык кылгыла, кайра алам деп үмүттөнбөстөн бергиле. Ошондо сыйлыгыңар чоң болот жана Кудай Тааланын балдары болосуңар, анткени Ал жакшылыкты билбегендерге да, кара ниеттерге да бирдей мээримдүү.
36Силер асмандагы Атаңардай боорукер болгула.

 

37Өзгөлөрдү айыптабагыла, ошондо өзүңөр да айыпталбайсыңар, өкүм чыгарбагыла, ошондо өзүңөргө да өкүм чыгарылбайт, кечиргиле, ошондо өзүңөр да кечирилесиңер.
38Бергиле, ошондо силерге да берилет: марттык менен салынган, ныктап толтурулган, ыкшалган, ашып-ташкан өлчөмдө алдыңарга төгүлөт. Кандай ченем менен өлчөп берсеңер, силерге да ошондой ченем менен өлчөнүп берилет.

 

39Ыйса сөзүн ибарат түрүндө улады:

 

— Сокур сокурду жетелей алабы? Экөө тең чуңкурга түшүп кетпейби.
40Шакирт устатынан өйдө болбос. Бирок жетилсе, устатындай боло алат.

 

41Эмнеге өз көзүңдөгү дөңгөчтү көрбөй, боордошуңдун көзүндөгү кыпынды көрөсүң?
42Өз көзүңдө дөңгөч турса, боордошуңа: «Келе, көзүңдөгү кыпынды алып коёюн», — деп кантип айтасың? Эй, эки жүздүү! Адегенде өз көзүңдөгү дөңгөчтү алып ташта, анан боордошуңдун көзүндөгү кыпынды кантип алышты билесиң.

 

43Жакшы дарак начар жемиш бербейт, ошондой эле начар дарак жакшы жемиш бербейт.
44Ар дарак жемишинен билинет. Тикенектен анжир, бадалдан жүзүм теришпейт да, туурабы?
45Анын сыңары, жакшы адам дилиндеги жакшы казынасынан жакшылыкты берет, жаман адам жаман казынасынан жамандыкты берет. Адамдын дили эмнеге толуп-ташыса, ошол тилине чыгат.

 

46Эмнеге силер мени «Эге, Эге» дейсиңер да, айтканымды кылбайсыңар?
47Мага келип, сөздөрүмдү угуп, аны аткарган киши кимге окшош экенин айтып коёюн.
48Ал жерди терең казып, пайдубалын ташка орнотуп туруп, үй курган киши сыяктуу. Суу ташкындап, үйүн каптаганда, ал былк этпейт. Себеп дегенде, ал мыкты салынган.
49Ал эми сөздөрүмдү угуп, бирок аткарбагандар үйүн пайдубалсыз, жерге эле салып койгон адамга окшош. Суу ташкындап, үйүн каптаганда, үйү ошол замат кулайт. Кулаганда да катуу кулайт.

 

7

 

Римдик жүз башынын ишеними

 

1Ыйса элге сөзүн айтып бүтүп, Капарноомго жөнөдү.
2Римдик бир жүз башынын аябай жакшы көргөн кулу ооруп, өлүм алдында жаткан экен.
3Жүзбашы Ыйсанын келгенин угуп, ага эл башчыларын жиберип, кулун айыктырып берүүсүн суранды.

 

4— Ал жардамыңа татыктуу киши,
5анткени биздин элибизди жакшы көрөт, синагогабызды куруп берген да ошол, — деп, эл башчылары Ыйсага чоң өтүнүч менен кайрылышты.

 

6Ыйса макул болуп, алар менен бирге жөнөдү. Үйгө жакындап калышканда, жүз башы досторун жиберип, мындай деп айттырды:

 

— Келип, убара болбой эле коюңуз, таксыр. Менин босогомду аттаганыңызга татыксызмын.
7Ошол себептен алдыңызга өзүмдүн барышымды ылайык көрбөгөн элем. Кулумдун айыгышына бир ооз сөзүңүз эле жетет.
8Мен бийлик астындагы адаммын, өзүмдүн да кол алдымда жоокерлерим бар. Алардын бирине: «Бар!» — десем, барат, башкасына: «Кел!» — десем, келет. Кулума: «Тигини жаса!» — десем, жасайт.

 

9Ыйса муну укканда, таң калып, элге кайрылды:

 

— Силерге айтып коёюн: мындай ишенимди Мен Ысрайыл элинен да жолуктурган эмесмин!

 

10Жиберилген кишилер үйгө кайтып келишип, кулдун айыгып кеткенин көрүштү.

 

Ыйсанын жесирдин баласын тирилтиши

 

11Арадан көп өтпөй, Ыйса Найын шаарына жөнөдү. Шакирттери менен кошо жоон топ эл чыкты.
12Шаар дарбазасына жакындаганда, өлүк көтөрүп келе жаткандарга кезигишти. Өлгөн адам бир жесирдин жалгыз баласы экен. Жесирдин жанында бир топ адам бар эле.

 

13Аны көргөндө, Эгебиздин боору ооруп кетти. — Ыйлабаңыз, — деди Ал аялга.

 

14Анан басып келип, табытка колун тийгизди.

 

Көтөрүп бараткандар тык токтой калышты. Ошондо Ыйса:

 

— Жигит, сага айтам, тургунуң! — деди.

 

15Өлүк башын көтөрүп, отура калды да, сүйлөй баштады. Ыйса аны энесинин колуна тапшырды.
16Баарынын үрөйү учуп: «Арабыздан улуу пайгамбар чыгыптыр, Кудай Өз элин куткарууга келиптир!» — деп Кудайды даңкташты.
17Ыйса тууралуу мындай сөз бүткүл Иудеяга жана анын тегерек-чекесине жайылды.

 

Ыйса жана Жакыя пайгамбар

 

18Бул окуялар тууралуу Жакыя өз шакирттеринен кабардар болду.
19Ошондо ал шакирттеринин экөөсүн чакырып алып: «Келе турган Куткаруучу сенсиңби же башканы күтүшүбүз керекпи?» — деген суроо менен Ыйсага жөнөттү.

 

20Алар Ыйсага келишип: — Бизди Жакыя жиберди. Ал сенден: «Келе турган Куткаруучу сенсиңби же башканы күтөлүбү?» деп сурап жатат, — дешти.

 

21Ыйса ошол маалда көп адамдарды илдет-дарттарынан айыктырып, кара күчтөрдөн арылтып, көптөгөн сокурлардын көзүн ачкан эле.

 

22Ыйса аларга: — Баргыла, уккан-көргөнүңөрдү Жакыяга айтып бергиле: сокурлардын көзү көрүп, буту шал болгондор басып, пес оорулуулар айыгып, дүлөйлөр угуп, өлгөндөр кайра тирилип, жакырларга Жакшы Кабар тарап жатат.
23Ушул кылгандарымды көрүп туруп, Менин ким экенимен шек санабаган адам бактылуу, — деди.

 

24Жакыя жиберген адамдар кеткенде, Ыйса элге Жакыя тууралуу мындай деди:

 

— Ээн талаага эмнени көргөнү бардыңар эле? Шамал термелткен камыштыбы?
25Айткылачы, деги эмнени көргөнү бардыңар эле? Кооз кийимчен адамдыбы? Тигине, кооз кийинип, шаан-шөкөттө жашагандар хан сарайларда жүрүшөт.
26Анда эмнени көргөнү бардыңар? Пайгамбардыбы? Ооба! Силерге айтып коёюн: ал пайгамбардан да улуу.
27Ыйык Жазууларда Кудай: «Мына, Сенин алдыңан кабарчымды жиберемин. Ал Сенден мурда барып, басар жолуңду даярдайт»,— деп ушул адам жөнүндө айткан.
28Силерге айтып коёюн: энеден туулгандардын бири да Жакыядан улуу эмес! Бирок Кудай Падышачылыгында эң кичине деп эсептелген киши да андан улуу.

 

29Ыйсанын сөзүн угуп турган элдин баары, ал тургай салыкчылар да, Кудайдын айтканын ак деп санашты. Анткени алар Жакыя тарабынан сууга чөмүлдүрүү расмисинен өтүшкөн болчу.
30Ал эми бул расмиден мурда өтүшпөгөн фарисейлер менен дин мугалимдери Кудайдын аларга деген тилегин кабыл алышпады.

 

31Ошондо Ыйса мындай деди:

 

— Азыркы замандын адамдарын кимге салыштырсам? Деги алар кимге окшош?
32Базарда олтуруп алып, бири бирине: «Той-тамаша күүсүн салып, чоор тартсак, эмнеге бийлебейсиңер, кошок кошсок, эмнеге ыйлабайсыңар?!» — деген жаш балдарга окшош.
33Анткени кадимки тамактарды ичип-жебеген Жакыя келди эле, «буга жин тийиптир» дешти.
34Башкаларга окшоп ичип-жеген Адам Уулу келди эле, «бул киши сугалак экен, шарапка жакын экен, салыкчылар менен күнөөкөрлөрдүн досу экен!» — дешти.
35Бирок кандай болсо да, Кудайдын даанышмандыгы аны жактагандар тарабынан ырасталды.

 

Фарисей жана күнөөлүү аял

 

36Фарисейлердин бири Ыйсаны конокко чакырып калды. Ыйса анын үйүнө келип, дасторкондун жанына жамбаштап жатты.
37Аңгыча ошол шаарда жашаган бир күнөөкөр аял Ыйсанын фарисейдикинде экенин билип, атыр май куюлган идишин көтөрүп, сырттан кирип келди.
38Аял Ыйсанын аягына олтура калып, Анын бутуна көз жашын төгүп, ыйлай баштады. Анан Ыйсанын буттарын чачы менен сүртүп, өпкүлөп, атырын сыйпады.
39Ыйсаны конокко чакырган фарисей муну көрүп, ичинен: «Эгер бул чын эле пайгамбар болсо, ага колун тийгизип жаткан аялдын ким жана кандай экенин билмек. Анткени бул күнөөгө баткан аял да», — деп ойлоду.

 

40Ошондо Ыйса ага кайрылып: — Ысман, сага айта турган сөзүм бар, — деди.

 

— Айтыңыз, устат, — деди Ысман.

 

41Ошондо Ыйса мындай деди:

 

— Бир киши эки адамга карызга акча берет. Биринчисине беш жүз, экинчисине элүү күмүш теңге[4]бериптир.
42Бирок алардын төлөгөнгө эч нерсеси жок болгондуктан, ал экөөнүн тең карыздарын кечип коёт. Эми айтчы: ушул экөөнүн кимисинин ага деген сүйүүсү көбүрөөк болот?

 

43Ысман:

 

— Көбүрөөк карызы кечирилген адамдыкы болуш керек деп ойлойм, — деди.

 

— Туура айттың.

 

44Ыйса ушундай деди да, аялды карап туруп, Ысманга мындай деп айтты:

 

— Бул аялды көрдүңбү? Мен сенин үйүңө киргенде, сен Менин бутума суу куйган жоксуң. Бул аял болсо көз жашы менен бутумду жууду, чачы менен аарчыды.
45Сен Мени бетимден өөп, тосуп алганың жок. Бул аял болсо келгенимден бери бутумду тынымсыз өпкүлөп жатат.
46Сен башыма май куйбадың,[5]бул аял болсо буттарымды атыр менен майлады.
47Ошол себептен сага айтып коёюн: бул аялдын көп күнөөлөрү кечирилди, андагы мээримдин көптүгүнүн себеби мына ушунда. Ал эми кимге аз кечирилсе, анын мээрими да аз болот.

 

48Анан аялга:

 

— Күнөөлөрүң кечирилди! — деди.

 

49Ошондо анын жанында олтургандар: «Күнөөлөрдү да кечире алган, деги бул ким өзү?» — дешти бири бирине.

 

50Ыйса аялга айтты: — Сени ишенимиң куткарды, жакшы баргының!

 

8

 

Ыйсанын жолун жолдогон аялдар

 

1Мындан кийин Ыйса шаар-кыштактарды аралап, Кудай Падышачылыгына үгүттөп, Жакшы Кабарды жарыялап жүрдү.
2Анын жанында он эки шакирти жана бир топ аялдар бар эле. Бул аялдардын бир нечесин Ыйса кара күчтөрдөн куткарып, ооруларынан айыктырган. Булар ичинен жети жин чыккан магдалалык Мариям,
3Ирод падышанын хан сарайынын башкы кызматчысы Кузанын аялы Жахана, Сусанна жана башка көптөгөн аялдар эле. Алар колунда бар болгон нерселерин Ыйсага арнап, Ага кызмат кылып жүрүштү.

 

Дыйкан тууралуу ибарат

 

4Туш тараптан элдер агылып келип, чогулганда, Ыйса ибарат менен сүйлөй баштады:

 

5— Бир дыйкан эгин сепкени талаага чыгыптыр. Сепкен уругунун кээси жол боюна түшөт да, тепсендиде калып, чымчыктарга жем болот.
6Кээ бири таштак жерге түшүп, өсө баштайт да, ным жетпей куурап калат.
7Кээси тикен арасына түшөт. Анан тикен өсүп чыгып, аны басып калат.

 

8Кээ бири жакшы кыртышка түшүп, өсүп чыгат да, жүз эсе түшүм берет. Анан Ыйса үнүн катуу чыгарып:

 

— Уга турган кулагы барлар уксун! — деди.

 

9Шакирттери Андан:

 

— Бул ибараттын мааниси кандай? — деп сурашты.

 

10— Кудай Падышачылыгынын сырларын билүү мүмкүнчүлүгү силерге берилген, — деди Ыйса. — Башкаларга болсо Мен ушинтип ибарат менен сүйлөп жатам, ошондуктан алар:

 

 

«Караса да, көрүшпөйт,

 

Тыңшаса да, түшүнбөйт».

 

 

11Ибараттын мааниси мындай: урук — бул Кудайдын сөзү.
12Ал эми жол боюна түшкөн урук мындай адамдарды билдирет: алар сөздү угушат, бирок ибилис келип, ишенбесин, кутулбасын деп, жан дүйнөсүнө түшкөн сөздү уурдап кетет.
13Таштак жерге түшкөн үрөн болсо, Кудай сөзүн угары менен ошол замат кубана кабыл алган адамдарды билдирет. Бирок тамыры болбогондуктан, бир азга гана ишенишип, кийин ишенгендиги үчүн кыйынчылыкка кабылар замат ишенимден баш тартышат.
14Тикендердин арасына түшкөнү болсо, Кудай сөзүн уккан, бирок бул дүйнөнүн түйшүгүнө, акчанын азгырыгына жана жашоодогу кумарларга алдырып койгон адамды билдирет. Ушулар сөздү тумчуктуруп, сөз жемишсиз калат.
15Ал эми жакшы кыртышка түшкөнү, Кудай сөзүн угуп, туура кабыл алып, таза жүрөктөрүнө сактаган адамдарды билдирет. Алар дайыма жемиш берген үрөнгө окшош.

 

16Эч ким шамды жаккан соң, үстүнөн идиш менен жаппайт, керебеттин астына да катпайт. Үйгө киргендер анын жарыгын көрсүн деп, шамдалга коёт.
17Анткени сыртка чыкпас сыр болбойт, ачыкка чыкпас, билинип калбас жашыруун иш болбойт.
18Ошондуктан кунт коюп уккула: кимде бир аз түшүнүк бар болсо, ага дагы берилет, ал эми кимде жок болсо, анын бар деп ойлогону да тартылып алынат.

 

Ыйсанын энеси жана бир туугандары

 

19Бул убакта Ыйсага энеси менен бир туугандары келип, элдин көптүгүнөн Ага өтө алышпады.

 

20Ыйсага:

 

— Энең менен бир туугандарың сени көрөлү деп сыртта турушат, — деп билдиришти.

 

21— Энем менен бир туугандарым, — деди Ыйса аларга жооп берип, — бул — Менин сөзүмдү угуп, аны аткаргандар.

 

Көлдөгү бороондун токтошу

 

22Күндөрдүн биринде Ыйса шакирттери менен кайыкка түшүп:

 

— Көлдүн аркы бетине өтөлү! — деди.

 

23Сүзүп бара жатышканда, Ыйса уктап калды. Ошол кезде көлдө катуу бороон башталып, кайыкка суу кире баштады. Алар коркунучтуу абалда эле.

 

24Ошондо шакирттери Ыйсаны ойготушуп: — Устат, устат, өлдүк! — дешти.

 

Ыйса ордунан тура калды да, бороон-чапкынга тыюу салды. Бороон ошол замат басылып, айлана жымжырт боло түштү.

 

25Анан шакирттерине бурулуп: — Ишенимиңер кайда кетти? — деди.

 

Үрөйү учкан шакирттери аң-таң болуп, бири бирине:

 

Бороон-чапкынды башкара алган бул ким өзү? Бороон ага баш ийип, тынчып калбадыбы? — дешти.

 

Жин даарыган адамдын айыгышы

 

26Алар Галилеянын маңдайында жайгашкан Гераса жергесине сүзүп барышты.
27Ыйса жээкке чыкканда, көптөн бери жин даарып ооруган, ошол жердеги шаардын бир тургуну алдынан чыкты. Ал үйгө турбай, кийим кийбей, мүрзөлөрдө жашачу экен.

 

28Ал Ыйсаны көрө коюп, кыйкырып жиберди да, алдына жыгылып: — Эй, Кудай Тааланын Уулу Ыйса, мени менен кандай ишиң бар?! Сенден суранам, мени азапка салбачы! — деди.

 

29Себеби Ыйса кара күчкө: «Бул кишиден чык!» — деп буйруган болчу. Бул адамды кара күч көптөн бери кыйнап келиптир. Аны чынжыр менен байлап, кишендешсе да, үзүп таштап, жинге айдалып, чөлгө кетип калчу экен.

 

30Ыйса андан: — Атың ким? — деп сурады.

 

— Түмөн! — деп жооп берди ал.

 

Анткени бул кишинин ичине түмөндөгөн жиндер кирип алышыптыр.

 

31Жиндер Ыйсага: — Бизди туңгуюкка кетире көрбө! — деп жалынышты.

 

32Ошол жерде бир чоң бада чочко жайылып жүргөн. Жиндер ошол бадага кирүүгө Ыйсадан уруксат сурашты. Ыйса уруксат берген соң,
33алар ошол адамдан чыгып, чочколорго киришти да, чочколор өздөрүн жардан көлгө таштап, чөгүп өлүштү.
34Муну көрүп турган бадачылар качып жөнөштү. Алар шаар-кыштактарга барып, көргөндөрүн айтышты.
35Эл болгон ишти көрүү үчүн Ыйсага келди. Алар жиндерден бошонгон адамдын кийимин кийип, акыл-эсине келип, Ыйсанын аяк жагында олтурганын көрүп, аябай коркушту.
36Ал адамдын жинден кутулганын көргөндөр бул жөнүндө аларга айтып беришти.
37Ошондо герасалыктардын баары бир ооздон Ыйсадан алардын жеринен кетишин өтүнүштү. Себеби баары тең катуу коркуп калышкан эле. Ыйса кайрадан кайыкка түшүп, артына кайтты.
38Жиндерден кутулган адам аны да кошуп алуусун суранды. Бирок Ыйса:

 

39— Үйүңө бар да, Кудайдын сага эмне кылганын айтып бер, — деп, аны коё берди.

 

Ал шаарга кайтып, Ыйсанын ага кылган жакшылыгын элдин баарына жарыя кылды.

 

Тирилген кыз, сакайган аял

 

40Ыйса Гераса тараптан кайтып келгенде, эл Аны тосуп чыкты. Алар Ыйсаны күтүп турушкан эле.
41Аңгыча синагоганын башчысы болгон Жайыр аттуу бир киши келип, Ыйсанын алдына чөгөлөп, үйүнө келүүсүн суранды.
42Анын он эки жашар жалгыз кызы өлүм алдында жаткан экен. Ыйса Жайырдын үйүнө бара жатканда, эл Аны туш-туштан кысып жатты.

 

43Элдин арасында он эки жылдан бери ичинен кан акканы токтобой ооруган бир аял бар эле. Ал колундагысынын баарын дарыгерлерге сарптап, бирок биринен да айыга алган эмес.
44Ошол аял Ыйсанын артынан келип, кийиминин этегине колунун учун тийгизди. Тиер замат кан кеткени токтоду.

 

45Ошондо Ыйса: — Ким Мага колун тийгизди? — деди.

 

Баары:

 

— Биз эмес! — дешти.

 

Ошондо Петир менен анын жанында тургандар:

 

— Устат, эл сени тегеректеп кысып турушса, «ким мага колун тийгизди» дегениң кандай? — деди.

 

46Бирок Ыйса: — Кимдир бирөө Мага колун тийгизди, себеби Менден кудурет чыкканын сездим, — деди.

 

47Аял жашырына албасын көрүп, коркконунан калтырап, Ыйсанын алдына жыгылды да, кандай максат менен колун тийгизгенин жана дароо айыгып кеткенин бүт элдин алдында айтып берди.

 

48Ыйса аялга: — Кызым, ишенимиң сени айыктырды, жакшы бара кой, — деди.

 

49Ыйса сөзүн аяктай электе, синагога башчысына анын үйүнөн бирөө келип:

 

— Кызыңыз каза болду. Эми устатты бекер убара кылбай эле коюңуз, — деди.

 

50Муну уккан Ыйса:

 

— Коркпо, тек гана ишенгин, кызың айыгат, — деди.

 

51Ошентип, Ыйса синагога башчысынын үйүнө келди. Ал Петир, Жакан, Жакып жана кыздын ата-энесинен башка эч кимге үйгө кирүүгө уруксат берген жок.

 

52Баары боздоп, ыйлап жатышты. Ошондо Ыйса: — Ыйлабагыла, кыз өлгөн жок, уктап жатат, — деди.

 

53Кыздын өлгөнүн билгендер Ыйсаны шылдыңдап күлүштү.

 

54Ыйса болсо кыздын колунан кармап, үнүн катуу чыгарып: — Кызым, тургун! — деди.

 

55Ошондо кыздын жаны кайтып, ал ошол замат ордунан турду.

 

— Кызга тамак бергиле! — деди Ыйса. Анан аң-таң болуп турган ата-энесине:

 

56— Бул окуяны эч кимге айтпагыла! — деди.

 

9

 

Он эки шакиртке берилген тапшырма

 

1Ыйса он эки шакиртин чакырып алып, аларга бардык жиндердин үстүнөн бийлик, ооруларды айыктырууга кудурет берип,
2элге Кудай Падышачылыгын жар салууга жөнөттү.

 

3— Жолго эч нерсе албагыла, — деди Ыйса аларга, — Таяк да, баштык да, нан да, акча да, ашык кийим да албагыла.
4Кайсы үйгө кирсеңер, ошол үйдө калып, ошол үйдөн жолго чыккыла.
5Эгерде бир жерден силерди кабыл албай коюшса, анда ал шаардан кетип баратып, алардын четке кагылганынын белгиси катары бутуңардын чаңын күбүп салгыла.

 

6Шакирттер жолго чыгышып, айылдарды аралап, жер-жерлерге Жакшы Кабарды таратып, оорулууларды айыктырып жүрүштү.

 

Ироддун Ыйсаны көргүсү келгени

 

7Болуп жаткан окуялардын баары аким Иродго жетти. Эл арасында ар кандай сөз жүрүп, бирөөлөрү: «Жакыя пайгамбар тирилиптир!» — десе,
8башкалары: «Илияс пайгамбар келиптир!» — деп, дагы башкалары: «Байыркы пайгамбарлардын бири тирилиптир!» — деп жатышты. Ошондуктан Ироддун башы катты.
9«Мен Жакыянын башын алдырдым эле. Бул ким болуп кетти?» — деп, ал Ыйсаны көргүсү келди.

 

Ыйсанын беш миң кишини тойгузушу

 

10Элчилер кайтып келип, кылган иштерин Ыйсага айтып беришти. Ыйса аларды ээрчитип алып, Бейтсайда деген шаарды көздөй жөнөдү.
11Муну билип калган эл аркасынан барды. Ыйса аларды тосуп алып, Кудай Падышачылыгы тууралуу айтып, айыгууга зар болгондорду айыктырып жатты.

 

12Күн кечтеп баратканда, он эки шакирти Ага келип: — Эми элди коё бер, тегеректеги айыл-кыштактарга барып, түнөп, жегенге бир нерсе таап алышсын, анткени биз чөлдө турабыз, — дешти.

 

13— Жегенге бир нерсени силер бергиле! — деди Ыйса аларга.

 

— Колубузда беш нан менен эки балыктан башка эч нерсебиз жок. Мына бул элдин баарына тамак сатып алганы баралыбы? — дешти он эки шакирти.

 

14Анткени ошол жерде беш миңге жакын адам турган. Ыйса аларга:

 

— Элди элүү-элүүдөн бөлүп олтургузгула, — деди.

 

15Шакирттери Анын айтканындай кылышты.
16Ошондо Ыйса беш нан менен эки балыкты алып, асманды карап Кудайга шүкүрчүлүк келтирип, нанды сындырды да, элге таратсын үчүн шакирттерине берди.
17Баары жеп, тоюшту. Нандын арткан үзүмдөрүн жыйнашканда, он эки себет толду.

 

Ыйсанын Машаяк экендиги

 

18Ыйса эл жок жерде сыйынып отурган. Шакирттери жанында болчу. Ыйса алардан минтип сурады:

 

— Эл Мени ким деп эсептешет?

 

19Шакирттери:

 

— Кээ бир адамдар Жакыя чөмүлдүрүүчү деп, кээ бири Илияс пайгамбар деп, а кээси байыркы пайгамбарлардын бири тирилиптир деп жатышат, — дешти.

 

20Ыйса алардан:

 

— Ал эми силер Мени ким деп эсептейсиңер? — деп сурады.

 

Ошондо Петир:

 

— Сен Кудайдын Машаягысың! — деп жооп берди.

 

21— Менин ким экенимди эч кимге айтпагыла! — деди катуу эскертип Ыйса.

 

22— Адам Уулу көп азап чегип, эл башчылары, жогорку динкызматчылар жана дин мугалимдери тарабынан четке кагылып, анан өлтүрүлүп, үчүнчү күнү кайра тирилүүгө тийиш!

 

Ким Ыйсанын чыныгы шакирти боло алат?

 

23Ыйса элге кайрылып мындай деди:

 

— Кимде-ким Мени ээрчигиси келсе, өз кызыкчылыктарынан баш тартсын, күн сайын өз айкаш жыгачын көтөрүп, жанынан кечүүгө даяр болуп, артыман түшсүн.
24Анткени ким өз жанын сактап калам десе, аны жоготот, ал эми ким Мен үчүн жанынан кечсе, ал ага кайрадан ээ болот.
25Бүт дүйнөгө ээ болуп, бирок өзүн өзү куруткандан же өз жанынан айрылгандан адамга не пайда?
26Кимде-ким Менден же Менин сөздөрүмдөн баш тартса, анда Адам Уулу да Өзүнүн, Атасынын жана ыйык периштелердин кудурети менен көктөн келгенде, андан баш тартат.
27Силерге айтып коёюн: ушул жерде тургандардын кээ бирлери Кудай Падышачылыгын көрмөйүнчө, көз жумбайт.

 

Тоодогу кубулуш

 

28Ушундан бир жумача өткөндө, Ыйса Петирди, Жаканды жана Жакыпты кошуп алып, сыйынуу үчүн тоого чыкты.
29Ал сыйынып жатканда, бети башкача болуп өзгөрө түштү. Кийими да аппак болуп, жылтылдап калды.
30Аңгыча эки киши пайда болуп, Ыйса менен маектеше баштады.
31Асман улуулугунун нуруна бөлөнгөн Муса менен Илияс пайгамбарлар Ыйсанын Иерусалимде өлүп, Кудайдын эркин ишке ашыра тургандыгы жөнүндө кеп кылышты.
32Петир менен анын жанындагы жолдошторун болсо уйку басып турган. Алар ойгонушуп, асман улуулугунун нуруна бөлөнгөн Ыйсаны жана Анын жанындагы эки кишини көрүштү.

 

33Тигил кишилер кетип бара жатканда, Петир Ыйсага айтты: — Устат, бул жерде болгонубуз кандай жакшы! Кел, үч алачык тигели: бирин сага, бирин Мусага, дагы бирин Илияска.

 

Ал эмне дегенин өзү да түшүнгөн эмес.
34Петир сүйлөп жатканда, бир булут пайда болуп, аларга көлөкөсүн түшүрдү. Булут аларды каптаганда, шакирттеринин үрөйү учту.

 

35Ошол убакта булуттан үн чыкты: — Бул Менин тандап алган Уулум Ыйса, Аны уккула!

 

36Бул үн чыккандан кийин, алар Ыйсанын жалгыз калганын көрүштү. Шакирттери үн катпай, көргөндөрүн ошол күндөрү эч кимге айтышкан жок.

 

Жин даарыган баланын айыгышы

 

37Кийинки күнү тоодон түшүп келишкенде, аларды көп эл тосуп чыкты.

 

38Аңгыча эл арасынан бир киши Ыйсага минтип кыйкырды: — Устат, суранам, баламды көрүп берчи, жалгызым эле.
39Туруп-туруп эле жини кармайт да, чаңыртып, калчылдатып, оозунан көбүк чыкканча кыйнагандан кийин араң кетет.

 

40Шакирттериңен жинин кубалап чыгаргыла деп сурансам, колдорунан келбей койду. Ошондо Ыйса:

 

41— Эй, ишеними жок, бузулган эл! Качанга чейин араңарда болуп, силерге чыдаар экем? Баланы алып келгиле бери, — деди.

 

42Бала басып келатканда, жин аны көтөрө чаап, калтырата баштады. Ыйса кара күчтү тыйып, баланы айыктырды да, атасына тапшырды.

 

Ыйса Өз өлүмү тууралуу дагы бир ирет айтат

 

43Карап турган элдин баары Кудайдын улуулугуна таңданышты. Анын кылганына элдин баары таң калып карап турганда, Ыйса шакирттерине айтты:

 

44— Бул сөздөрдү эсиңерге түйүп алгыла: Адам Уулунун кишилердин колуна түшөрүнө аз калды.

 

45Бирок алар бул сөздөрдү түшүнүшкөн жок. Бул сөз алар үчүн жашыруун сыр болгондуктан, маанисин түшүнүшпөдү. Кайра сурагандан болсо коркушту.

 

Кимдин жолу улуу?

 

46Шакирттердин арасында «кимибиздин жолубуз улуу болду экен» деген ой туулду.
47Ыйса алардын мындай оюн туюп, бир кичине баланы колуна алды да, мындай деди:

 

48— Ким ушундай баланы Мен үчүн кабыл алса, Мени кабыл алганы. Мени кабыл алса, Мени Жибергенди кабыл алганы. Анткени араңардагы эң кичүүдөй болуп жүргөнү баарынан улуу.

 

Силерге каршы болбогон силер тарапта

 

49Ошондо Жакан:

 

— Устат, сенин ысмыңды оозанып, адамдардан жиндерин кууп чыгарып жүргөн бирөөнү көрүп, ал биз менен жүрбөгөндүктөн ага тыюу салдык, — деди.

 

50— Тыюу салбагыла, — деди Ыйса, — ким силерге каршы болбосо, ал силер тарапта.

 

Самариялыктардын Ыйсага сыртын салышы

 

51Көккө кетер убактысы жакындап калганда, Ыйса Иерусалимге барууга камданып,
52алдын ала элчилерин жөнөттү. Алар Ыйсага жай камдоо үчүн Самариядагы бир айылга келишти.
53Бирок Ыйсанын Иерусалимге баратканы сыртынан билинип тургандыктан, самариялыктар Ал келгенде кабыл алышпады.

 

54Алардын мунусун көргөн шакирттер Жакан менен Жакып: — Эгебиз, асмандан от түшүп, буларды жалмап кетсин дейлиби? — дешти.

 

55Ыйса аларды тыйып койду.[6]
56Ошондон кийин алар башка кыштакка өтүп кетишти.

 

Ыйсаны ээрчип, шакирти болгусу келгендер

 

57Жолдон бир киши Ыйсага:

 

— Сен кайда барбагын, мен артыңдан калбайм, — деди.

 

58Ыйса ага:

 

— Түлкүлөрдүн ийини, чымчыктардын уясы бар. Адам Уулунун болсо баш калкалаар жайы жок, — деди.

 

59Анан башка бирөөгө:

 

— Менин жолума түш, — деп айтты.

 

Тигил:

 

— Таксыр, адегенде үйгө барып, атамдын кашында болуп, ал өлгөндө сөөгүн коюп келейин. Ушуга уруксат этиңиз! — деди.

 

60Бирок Ыйса ага:

 

— Өз өлүктөрүн көмүүнү тирүү өлүктөргө калтыр! Сен болсо бар да, Кудайдын Падышачылыгын жарыя кыл, — деди.

 

61Анда дагы бирөөсү айтты:

 

— Таксыр, мен сизди ээрчийм, бирок адегенде үй-бүлөм менен коштошуп келүүгө уруксат бериңиз.

 

62Ыйса ага жооп кайтарып:

 

— Минткениң сени Кудай Падышачылыгына ылайыксыз кылат. Себеби буурусунду кармап, артына кылчактаган адамдай болуп жатасың, — деди.

 

10

 

Ыйсанын жетимиш эки шакирти

 

1Ушундан кийин Эгебиз Ыйса Өзүнө дагы жетимиш эки шакирт тандады. Аларды Ыйса Өзү да барайын деген шаар-кыштактардын баарына Өзүнөн мурун эки-экиден жиберип, мындай деди:

 

2— Оро турган эгин көп, бирок орокчулар аз. Андыктан Өз эгин талаасына орокчуларды жөнөтсүн үчүн эгин Эгесине жалынгыла.
3Кана эмесе, баргыла, Мен силерди карышкырлардын арасына козуларды жибергендей жөнөтүп жатам.
4Капчык да, баштык да, ашыкча бут кийим да албагыла жана жолдо бирөөлөр менен саламдашып, убактыңарды коротпогула.
5Кандай үйгө кирсеңер да, адегенде: «Үйүңөрдө тынччылык болсун!» — деп, батаңарды бергиле.
6Эгерде ошол үйдө саламыңарды кабыл алууга даяр адам бар болсо, батаңар кабыл болот, эгер болбосо, батаңар өзүңөргө кайтат.
7Алдыңарга койгон ашка топук кылып, ал үйдө калгыла. Анткени кызматчы эмгек акысын алууга татыктуу. Үйдөн үйгө өтпөгүлө.
8Шаарга киргениңерде, анын тургундары кабыл алышса, анда тамагын жегиле,
9ооруларын айыктыргыла да, «жакында силер Кудайдын башкаруусунда болосуңар!» деп жар салгыла.
10Эгерде кабыл албай коюшса, анда көчөлөргө чыгып:
11«Шаарыңардан бутубузга жуккан чаңды кайра өзүңөргө наалат катары кагып жатабыз. Бирок билип койгула, Кудай Падышачылыгы жакындап калды», — дегиле.
12Силерге айтып коёюн: кыямат күнү келгенде, ал шаарга караганда Содом шаарына[7]жеңилирээк жаза колдонулат.

 

13Эй, шордуу Коразин! Эй, шордуу Бейтсайда! Эгерде силерде жасалган укмуштар Тир менен Сидондо жасалган болсо, алар эбак эле катуу кайгырып, кенептен кийим кийип, күлгө олтуруп, ниеттерин өзгөртүшмөк.
14Эми кыямат кайымда Тир менен Сидондун акыбалы силердикинен жеңилирээк болот.
15А сен, Капарноом, текеберденип, төбөм менен көккө жетем деп ойлойсуңбу? Жок! Кудай сени жердин түпкүрүнө житире чабат.

 

16Кимде-ким силерди укса, Мени укканы, кимде-ким силерди четке какса, Мени четке какканы, ал эми кимде-ким Мени четке какса, Мени Жибергенди четке какканы.

 

17Жетимиш эки шакирт жүздөрүндө кубаныч менен кайтып келишип, Ыйсага:

 

— Эгебиз, сенин атыңды атаганда, бизге жиндер да багынышты! — дешти.

 

18Ыйса аларга:

 

— Мен шайтандын чагылгандай болуп, жерге түшкөнүн көрдүм.
19Мына, мен силерге жыландар менен чаяндарды таптап, жоонун бардык күчтөрүн жеңе турган бийлик бердим. Эч нерсе силерге зыян кыла албайт.
20Бирок жиндердин силерге багынганына эмес, атыңардын бейиштеги китепке жазылганына кубангыла.

 

21Ыйык Рухка толгон Ыйса кубанычтан катуу толкунданып кетти.

 

— Оо, Ата, асман менен жердин Эгеси! — деди Ал. — Сени мактап, даңазалайм, анткени Сен бул иштерди даанышмандар менен акылмандардан жашырып, бала сыяктангандарга ачып бердиң. Ооба, Атаке, Сен ушундай болушун кааладың.
22Атам бардыгын Мага өткөрүп берген. Уулунун ким экенин Атасынан башка эч ким жакшы билбейт. Атасынын ким экенин да Уулунан жана Уулу ачып көрсөткүсү келгендерден башка эч ким билбейт.

 

23Анан шакирттерине бурулуп, мындай деди:

 

— А силер бактылуусуңар, анткени көзүңөр көрүп, кулагыңар угат.
24Силерге айтып коёюн: далай пайгамбарлар менен падышалар силер көргөндү көргүсү келген, бирок көрө алышпады, силер укканды уккусу келген, бирок уга алышпады.

 

Боорукер самариялык

 

25Ошондо бир дин мугалими ордунан туруп, Ыйсаны сынай сурады:

 

— Устат, эмне кылсам түбөлүк жашайм?

 

26Ыйса ага:

 

— Тооратта эмне деп жазылган? Эмнени окуп жүрөсүң? — деди.

 

Тигил айтты:

 

27— «Кудай Эгеңди чын жүрөктөн, бүткүл жан дүйнөң менен, бар күч-кубатың менен, бардык акыл-оюң менен сүйжана башкаларды өзүңдү сүйгөндөй сүй»— деп жазылган.

 

28— Сен туура жооп бердиң, — деди Ыйса ага. — Ушундай кыл, ошондо түбөлүк жашайсың.

 

29Тиги болсо өзүн актагысы келип:

 

— А менин жакын адамым ким? — деп сурады.

 

30Ошондо Ыйса мындай ибарат менен жооп берди:

 

— Бир адам Иерусалимден Иерихон шаарына түшүп келе жатып, жолдо каракчыларга туш болот. Алар анын кийимин сыйрып алып, аябай сабап, чала өлүк кылып таштап кетишет.
31Ошол жол менен бир динкызматчы түшүп бара жаткан. Ал бул кишини көрүп, жолдун аркы жээги менен кыя басып, өтүп кетет.
32Дагы бир лебит ушул жол менен бара жатып, бул адамды көрүп, жолдун аркы жээги менен кыя басып, өтүп кетет.
33Аңгыча бир самариялык жолоочу келет. Ал бул кишини көрүп, боору ооруп,
34жанына басып келип, жарааттарын шарап менен жууп, май менен майлап, таңып, эшегине артып, мейманканага алып барып, ага кам көрөт.
35Кийинки күнү мейманкананын ээсине эки күмүш теңге берип: «Бу кишиге кам көрүп кой. Эгер артык чыгым болсоң, кайтканымда кайрып берем», — дейт.
36Эми сен кандай деп ойлойсуң: ушул үчөөнүн кимиси каракчыларга туш болгон кишиге жакын адам болот?

 

37Мыйзамчыл Ыйсага карап:

 

— Албетте, кайрым кылганы, — деп жооп берди.

 

— Бар, сен да ушундай кыл! — деди Ыйса ага.

 

Адам баласы үчүн эң керектүү нерсе — Ыйсанын жанында болуу

 

38Ыйса шакирттери менен жолун улантып келе жатып, бир айылга келди. Бул айылдан Марта деген бир аял Аны үйүнөн тосуп алды.
39Бул аялдын Мариям аттуу сиңдиси бар эле. Ал Ыйсанын аяк жагына олтуруп алып, сөзүн угуп жатты.

 

40Марта болсо конокту жакшылап күтүүнүн камын ойлоп, убара тартып жүрдү. Ал Ыйсанын алдына келип: — Таксыр, сиңдимдин кызматтын баарын жалгыз мага таштап койгону сизге баары бирби? Ага айтып коюңузчу, мага жардамдашсын, — деди.

 

41— Ээ, Марта, Марта! — деди ага Ыйса, — сен убара болуп, көп түйшүк тартасың.
42Бирок керектүүсү — бир эле нерсе. Мариям жакшы жагын тандап алды, муну андан эч ким тартып ала албайт.

 

11

 

Сыйынуу тууралуу таалим

 

1Бир күнү Ыйса бир жерде сыйынып отурду. Ал сыйынуусун аяктаганда, шакирттеринин бири:

 

— Эгебиз, Жакыя өз шакирттерине үйрөткөндөй, сен да бизге сыйынганды үйрөтчү, — деди.

 

2Ыйса аларга айтты:

 

— Сыйынганыңарда мындай дегиле:

 

 

Оо, Кудай Ата!

 

Сенин атың урматталсын.

 

Сенин падышачылыгың келсин.

 

3Күнүмдүк наныбызды күн сайын бере көр.

 

4Бизге жамандык кылгандардын баарынын

 

Күнөөлөрүн кечиргенибиздей,

 

Сен да биздин күнөөлөрүбүздү кечир.

 

Бизди азгырыкка кирип кетүүдөн сакта.

 

 

5Ыйса сөзүн улап, дагы мындай деди:

 

— Бирөөңөрдүн досуңар бар болсун дейли, түн ортосунда досуна барып: «Досум, карызга үч нан берип турчу,
6сапардагы досум келип калып, алдына коёрго эч нерсем жок болуп жатат», — дейт.
7Үй ээси болсо: «Эй, койчу, тынчымды албай, эшикти кулпулап салгам, бала-чакам да төшөгүмө кирип, жатып алышты, эми туруп, сага бере албайм», — дейт.
8Силерге айтам: үй ээси досчулук үчүн бербесе да, өтүнө берип, тажаткандыгынан улам туруп, канча сураса, ошончо берет.
9Ошондуктан силерге айтып коёюн: сурагыла, ошондо силерге берилет. Издегиле, ошондо табасыңар. Тыкылдаткыла, ошондо силерге эшик ачылат.
10Анткени ар бир сураган алат, издеген табат, тыкылдатканга ачылат.
11Араңардагы баласы балык сураса, жылан берген ата барбы?
12Жумуртка сураса, чаян кармата салганчы?
13Ошентип, силер жаман болсоңор да, балдарыңарга жакшы нерселерди бергенди билесиңер, андан бетер, асмандагы Атаңар да сурагандарга Ыйык Рухту берет.

 

Ыйса жана шайтан

 

14Бир жолу Ыйса бир адамды дудук кылып койгон жинди андан кууп чыкты. Жин чыкканда, дудук сүйлөй баштады. Муну көргөндөр аң-таң болушту.

 

15Кээ бири: — Бул жиндерди алардын башчысы — Бээлзебулдун[8]күчү менен кубалап жатат, — дешти.

 

16Кээ бири сынап, асмандан кереметтүү жышаан көрсөтүүсүн талап кылышты.

 

17Мындай ойлорун билген Ыйса аларга айтты: — Ичинен бөлүнүп-жарылган мамлекет кыйрайт, ыркы кеткен үй-бүлө соо калбайт.
18Эгер шайтан да өзүнө өзү каршы чыгып, ичинен бөлүнүп-жарылса, анын падышачылыгы кантип соо калат? А силер болсо «Бээлзебулдун күчү менен жиндерди кубалап жатат» дейсиңер.
19Эгер Мен Бээлзебулдун күчү менен кубалап жатсам, анда өзүңөрдүн адамдарыңар кимдин күчү менен кубалап жатышат? Ушул себептен алар силерге сот болушуп, катаңарды ашкерелешет.
20Эгерде Мен жиндерди Кудайдын кудурети менен кубалап жаткан болсом, демек, силерге Кудайдын Падышачылыгы жетти.
21Эгерде күчтүү адам курал-жарак алып, үйүн кайтарып турса, анда анын мүлкү коопсуздукта болот.
22Бирок андан ашкан күчтүү бирөө кол салып, жеңип алса, анда анын ишенген куралын тартып алып, колуна түшкөн олжону таратып жиберет.
23Ким Мен тарапта болбосо, ал Мага каршы. Ким Мени менен бирге жыйнабаса, ал чачат.

 

Кайра келген жиндер

 

24Адамдан чыккандан кийин, кара күч эс ала турган жай издеп, суусуз жерлерди кезет. Таба албаган соң: «Кой, чыккан үйүмө барайын», — дейт.
25Келип, өзүнүн чыккан жеринин шыпырылып, тазаланганын көрөт да,

 

26кайра барып, өзүнөн да жаман жети жинди ээрчитип келет. Анан баягы адамга кайра кирип, жашай баштайт. Ошондо бул адамга мурдагыдан да оор болот. Ким бактылуу?

 

27Ыйса сүйлөп жатканда, эл арасынан бир аял мындай деп кыйкырып жиберди:

 

— Сени курсагына көтөрүп, эмчегин эмизген эне кандай бактылуу!

 

28— Кудай сөзүн угуп, аткаргандар андан да бактылуу, — деди Ыйса.

 

Жышаан көргүсү келгендер

 

29Туш-туштан адамдар келип, жыйылган эл көбөйгөндө, Ыйса сөзүн мындай деп баштады:

 

— Азыркы муун — бузулган муун, ал кереметтүү жышаан көргүсү келет. Бирок Жунус пайгамбардын окуясындагы жышаандан башка жышаан ага көрсөтүлбөйт.
30Себеби Жунус Нинеби шаарындагылар үчүн кереметтүү жышаан катары жиберилгендей, Адам Уулу да бул муун үчүн кереметтүү жышаан болот.
31Түштүк[9]ханышасы да тирилип, ушул муунду айыпка жыгат, анткени ал Сулаймандын акылман сөзүн угуп кетейин деп, дүйнөнүн аркы четинен келген. А бул жерде болсо Сулаймандан да улуу Бирөө турат.
32Нинебиликтер кыямат кайымда ушул муун менен бирге кайра тирилип, аны айыпка жыгат, анткени алар Жунустун сөзүн угуп, ниеттерин өзгөртүшкөн. А бул жерде болсо Жунустан да улуу Бирөө турат.

 

Дененин шамы

 

33Эч ким шамды күйгүзүп туруп, жашыруун жерге же идиштин алдына катып койбойт. Тескерисинче, киргендерге жарыгын чачсын деп, шамдалга коёт.
34Адамдын көзү — анын чырагы. Ошондуктан көзүң тунук болсо, бүт денең да жарык болот. Эгерде көзүң арам болсо, бүт дене-боюң караңгыда калат.
35Ошондуктан байка: сендеги жарык караңгы болуп жүрбөсүн.
36Эгерде бүт денең эч караңгысыз, жарык болуп турса, анда сага шам жарыгын чачып турган сыяктуу, бүтүндөй жарык болосуң.

 

Сырты жалтырак, ичи калтырактар

 

37Ыйса муну айтып жатканда, фарисейлердин бири Аны конокко чакырды. Ыйса анын үйүнө кирип, дасторкондун жанына жамбаштап отурду.
38Анын тамак алдында кол жуубаганын көрүп, фарисей таң калды.

 

39Ошондо Эгебиз ага мындай деди: — Фарисейлер, азыр силер чыны, табагыңардын сыртын жууйсуңар, бирок ичиңерде талоончулук менен жамандык ашып-ташыйт.
40Акылсыздар, сыртын жараткан Кудай ичин да жараткан эмеспи?
41Андан көрө, идиштин ичиндегисин мусапырларга бербейсиңерби, ошондо бардык нерсеңер таза болот эле го!
42Бирок фарисейлер, силердин шоруңар куруйт, себеби жалбыз, адырашман, ар кандай жашылчалардын түшүмүнүн ондон бирин зекетке бересиңер да, Кудайдын мээрими менен калыстыгынан четтеп кеттиңер. Бирок бул жагына да көңүл буруп, тигил жагын да калтырбашыңар керек болчу.
43Эй, фарисейлер, шоруңар куруйт. Силер синагогаларда алдыңкы орундарда олтурганды, базарларда элдин эпилдеп саламдашып турганын сүйөсүңөр.
44Шордуусуңар силер, анткени адамдар байкашпай, үстүнөн басып жүргөн көрлөргө окшошсуңар.[10]

 

45Ошондо дин мугалимдеринин бири:

 

— Устат, бул сөзүң бизге да тийип жатат, — деди.

 

46Ыйса ага мындай деди:

 

— Дин мугалимдери, силердин да шоруңар куруйт. Силер оор, адам чыдагыс диний эрежелерди башкалардын жонуна артып, аларды көтөрүүгө жардам иретинде чыпалагыңарды да тийгизип койбойсуңар.
47Силердин шоруңар куруйт, себеби аталарыңар өлтүргөн пайгамбарларга күмбөз куруп,
48алардын кылгандарын туура деп эсептеп, ал тургай ошого макул экениңерди көрсөтүп жатасыңар.
49Ошондон улам Кудай Өзүнүн даанышмандыгы менен: «Мен аларга пайгамбарлар менен элчилерди жиберем, бирок алардын кээсин өлтүрүп, кээсин сары изине чөп салып, кубалашат» деген.
50Ошону менен дүйнө жаратылгандан бери
51— Абылдан[11]тартып, курмандык жай менен эң ыйык жайдын ортосунда өлтүрүлгөн Закирге чейинкилердин баарынын каны ушул муундан талап кылынат.
52Дин мугалимдери, силердин шоруңар куруйт! Силер билимдин ачкычын колуңарга алып алып, өзүңөр да кирбей, кирейин дегендерге да бут тосуп келгенсиңер.

 

53-54Ыйса сүйлөп бүтүп, үйдөн чыкканы жатканда, дин мугалимдери менен фарисейлер ичинен жаман ойлошуп, сөзүнөн кыйкым издеп, суроолорду жаадырышты.

 

12

 

Кудайды урматтагыла жана чындыкты коркпой, ачык айткыла

 

1Ушул арада миңдеген киши жыйылып, алар бири бирин кыса баштады. Ошондо Ыйса адегенде шакирттерине кайрылып, мындай деди:

 

— Фарисейлердин ачыткысы — эки жүздүүлүктөн алыс болгула.
2Сыртка чыкпас сыр болбойт, ачыкка чыкпас жашыруун иш болбойт.
3Ошондуктан караңгыда айткан сөзүңөрдү жарыкта угушат, үйдүн ичинде кулакка шыбырап айткан сөзүңөр үйдүн төбөсүнөн жар салынат.
4Досторум, силерге айтам: денени өлтүрүп, андан кийин башка эч нерсе кыла албаган адамдардан коркпогула.
5Кимден коркуш керектигин айтып коёюн: өлтүргөндөн кийин тозокко түшүрүүгө кудурети бар Кудайдан корккула!
6Беш чымчык бир аз эле тыйынга сатылат эмеспи. Бирок алардын бирин да Кудай унутта калтырбайт.
7А силердин болсо башыңардагы чачыңар да эсептелүү. Ошондуктан коркпогула, силер чымчыктардан алда канча кымбатсыңар.
8Силерге айтып коёюн: ким Мени эл алдында ачык тааныса, Адам Уулу да Кудай периштелеринин алдында аны ачык тааныйт.
9Мени эл алдында четке какканды Мен да Кудай периштелеринин алдында четке кагам.
10Адам Уулуна каршы сөз айткан адам кечирилет, бирок кимде-ким Ыйык Рухка акарат айтса, кечирилбейт.
11Силерди синагогадагы элдин, башчылардын, бийлик башындагылардын алдына алып барышканда, кантип же эмне деп актанышты же эмнени айтышты ойлоп, түйшүк тартпагыла.
12Эмне дешти Ыйык Рух ошол саатта силерге үйрөтөт.

 

Дүнүйөкорлуктан алыс болуу жөнүндө ибарат

 

13Эл арасынан бирөө:

 

— Устат, агама айтып коюңузчу, мурасты мени менен бөлүшсүн, — деп кайрылды.

 

14Ыйса ал кишиге:

 

— Ким Мени силерге сот же бөлүштүргүч болуп берсин деди эле? — деди.
15— Анан элге кайрылып: — Этият болгула, ар кандай дүнүйөкорлуктан алыс болгула, анткени адам өмүрү анын мал-мүлкүнүн көптүгүнө байланыштуу эмес, — деди.

 

16Ошондон кийин Ыйса аларга мындай ибаратты айтып берди:

 

— Бир байдын эгин талаасы жакшы түшүм берет.
17Бай ичинен ойлонот: «Эмне кылсам? Эгин жыяр жайым жок.
18Кой, минтейин: кампаларымды бузайын да, кайра чоңураак кылып салып, бардык эгиним менен мал-мүлкүмдү ошо жерге коёюн.
19Анан өз жаныма айтам: жаным, көп жылдарга жете турган байлыгың жатат. Эми эс ал, ич, же, шапар тээп шаттан».
20Бирок Кудай ага: «Эй акылсыз, бүгүн түнү жаныңды алганы келишет. Жыйган-тергениң кимге калат?» — дейт.
21Керт башы үчүн байлык топтоп, Кудайды эсине албаган адам ушундай болот.

 

Көр оокаттан өйдө болуп, Кудайга ишенгиле

 

22— Ошондуктан силерге айтып коёюн, — деди Ыйса шакирттерине карап, — «Эмне жейбиз» деп жаныңарды ойлоп, «эмне кийебиз» деп денеңерди ойлоп, түйшүк тартпагыла!
23Тамактан жан, кийимден дене артык да.
24Каргаларды карагылачы, алар эгишпейт да орушпайт, кырмандары да, кампалары да жок. Аларды Кудай азыктандырып турат. Ал эми алардан силердин айырмаңар кандай чоң.
25Кимиңер түйшүктөнүп, өзүнө бир карыш бой кошо алат?
26Эгерде ушундай жарыбаган нерсе колуңардан келбесе, башкаларды ойлоп, куру убара тартуунун эмне кереги бар?
27Кызгалдактардын өскөнүн карагылачы, алар эмгектенишпейт, жип да ийришпейт. Бирок силерге айтып коёюн: Сулайман падыша атак-даңкы чыгып турганда да алардын эч бириндей кийинген эмес.
28Эгерде бүгүн талаада өсүп, эртең мешке жагыла турган чөптү Кудай ушундай кийиндирсе, силерди андан артык кийиндирбейби, эй, ишеними аздар!
29Ошондуктан не жеп, не ичебиз деп кабатыр болбогула!
30Дүйнөдөгү элдердин эси-дарты ушуларда, бирок силердин Атаңар буларга муктаж экениңерди билет.
31Андан көрө, Кудай Падышачылыгы жөнүндө ойлогула, ошондо калганы силерге кошулуп берет.

 

Чыныгы байлык асманда

 

32Коркпогун, кичинекей кой короо! Атаңар падышачылыгын силерге мурас кылууну ылайык көрдү.
33Мал-мүлкүңөрдү сатып, кайыр бергиле! Эскирбес, көөнөрбөс байлыктарды көккө жыйнагыла. Ал жакка ууру да жакындай албайт, күбө да жей албайт.
34Анткени байлыгың каерде болсо, эси-дартың да ошерде болот.

 

Ыйсанын кайтып келишине даяр болгула!

 

35Ар дайым белиңер буулуу, чырагыңар жагылуу болсун!
36Үйлөнүү тоюнан кайта турган ээсин күтүп, каалганы кагылар замат ачууга даяр турган адамдардай болгула.
37Ээси келип, кызматчыларынын уктабай күтүп турушканын көрсө, ошол кызматчылар таалайлуу. Силерге бир чындыкты айтып коёюн: ээси аларды олтургузуп коюп, өзү белин бууп алып, кызмат кылат.
38Эгер ээси түн ортосунда болобу, таң азанда болобу келип, кулдарынын уктабай, сергек тургандарын көрсө, анда алар таалайлуу.
39Силер билгендей, эгер үй ээси уурунун кайсы саатта келерин билсе, үйүн бузуп кирүүсүнө жол бербес эле.
40Ошондуктан силер да даяр тургула, анткени Адам Уулу силер ойлобогон саатта келет.

 

Ишенимдүү жана ишенимсиз кул

 

41Ошондо Петир:

 

— Эгебиз, бул ибаратты бизге эле айтып жатасыңбы же бардыгынабы? — деп сурады.

 

42Ыйса мындай деп жооп берди:

 

— Үйдөгү кулдарына тамак-ашын убагында берип туруш үчүн кожоюн дайындап кеткен ишеничтүү жана акыл-эстүү башчыны элестеткиле.
43Кожоюну келгенде тапшырылган ишин аткарып жаткан кызматчы бактылуу!
44Силерге бир чындыкты айтып коёюн: кожоюну аны бүт үй мүлкүнө башчы кылат.
45Эгер ошол кызматчы ичинен: «Кожоюнум жакында келбейт», — деп, башка кулдарды уруп сабап, жеп-ичип, масчылыкка берилсе,
46кожоюну ал күтпөгөн күндө, билбеген саатта келет да, башын жара чаап, ишенимсиздер менен кошо жазага тартат.
47Ээсинин каалоосун билип туруп, даярданбаган, анын каалоосун аткарбаган кул көп таяк жейт.
48Ал эми билбей калып, жазага татыктуу иш кылган кул азыраак таяк жейт. Ошол сыңары, кимге көп берилсе, ошондон көп талап этилет, кимге көбүрөөк ишенип тапшырылса, андан көбүрөөк суралат.

 

Ыйса үчүн бөлүнүү болот

 

49Мен асмандан жерге от таштоо үчүн келдим. Ошол от тезирээк жанышын кандай каалар элем!
50Мен өзгөчө чөмүлүүдөн[12]өтүшүм керек, ошол саатым келгиче канча кыйналам.
51Силер Мени жер бетине тынчтык алып келди деп ойлойсуңарбы? Жок, бөлүнүү алып келдим десем туурараак болот.
52Анткени мындан ары бир үй ичинде эле беш киши өз ара бөлүнө башташат: үчөө экөөнө каршы, экөө үчөөнө каршы болуп, бөлүнөт.

 

 

53Атасы каршы болуп өз уулуна,

 

Уулу да атасына каршы болот,

 

Энеси каршы болуп өз кызына,

 

Кызы да энесине каршы болот,

 

Кайнене каршы болуп келинине,

 

Келин да кайненеге каршы болот.

 

Өз учурунда элдеш

 

54Ыйса элге мындай деди:

 

— Силер батыштан каптап келаткан булутту көргөндө, «жамгыр жаайт» дейсиңер, анан чынында эле жамгыр жаайт.
55Түштүктөн шамал соксо, «күн ысык болот» дейсиңер, анан чындап эле ысык болот.
56Эй, эки жүздүүлөр, көк менен жердин кубулушун ажырата билесиңер, ал эми азыркы убактын кандай экенин кантип ажырата билбейсиңер!
57Эмне үчүн кандай кылуу туура экенин өзүңөр калыстык менен чечпейсиңер?
58Доочуң менен сотко баратканыңда, жолдо андан кутулганга тырыш. Антпесең ал сени сотко сүйрөп келет да, сот жазалоочунун колуна өткөрөт, жазалоочу болсо зынданга салат.
59Айтып коёюн: акыркы тыйыныңды бермейинче, ал жактан чыкпайсың.

 

13

 

Ниетиңерди өзгөрткүлө

 

1Ушул убакта Пилат өлтүргөн галилеялыктар тууралуу Ыйсага кабарлашты. Пилат аларды малдарын курмандыкка чалып жаткан жеринен өлтүрткөн эле.

 

2Ыйса бул кабарды айткандарга айтты: — Бул адамдардын күнөөсү галилеялыктардын баарыныкынан чоң болгондугу үчүн ушундай балээге туш болушту деп ойлойсуңарбы?
3Жок дейм силерге, андай эмес. Эгерде ниетиңерди өзгөртпөсөңөр, баарың тең ушинтип куурайсыңар.
4Силоом мунарасы басып калып, каза тапкан он сегиз кишинин күнөөсү Иерусалимде жашагандардын баарыныкынан көбүрөөк болгон деп ойлойсуңарбы?
5Жок дейм силерге, андай эмес. Эгерде ниетиңерди өзгөртпөсөңөр, баарың тең ушинтип куруйсуңар.

 

Ниетти өзгөртүүгө бир аз убакыт бар

 

6Ушундан кийин Ыйса мындай ибаратты айтып берди:

 

— Бир адамдын жүзүмзарында олтургузулган анжир дарагы болуптур. Ошол адам жүзүмзарына келип, анжир дарагынан жемиш издеп, таба албайт да,
7багбанга айтат: «Үч жылдан бери келип, мына бул анжирден жемиш издейм, бирок таба албайм. Ошондуктан аны кыйып сал, бекер эле жерди ээлеп турат».
8Багбан айтат: «Таксыр, быйыл да коё туруңузчу. Мен тегерегин жумшартып, кык төгүп көрөйүн.
9Жемиш берип калар. Эгер бербесе, анда эмки жылы кыя бериңиз».

 

Бүкүр аялдын дем алыш күнү айыгышы

 

10Бир дем алыш күнү Ыйса синагогалардын биринде таалим берип калды.
11Ал жерде жиндин таасиринен улам он сегиз жылдан бери такыр белин көтөрө албай бүкүрөйүп калган бир аял бар эле.

 

12Ыйса ошол аялды көрүп, чакырып алды да: — Аял, дартыңдан кутул! — деп,

 

13колун үстүнө койду. Ошол замат бели жазылып кеткен аял Кудайга алкыш айта баштады.

 

14Муну карап турган синагога башчысы Ыйсанын дем алыш күнү айыктырганына кыжырланып, элге:

 

— Иш кыла турган алты күн бар го! Айыгууга дем алыш күнү келбестен, ошол күндөрү келгиле! — деди.

 

15Эгебиз ага айтты:

 

— Эй, эки жүздүү! Өзүңөр дем алыш күнү өгүзүңөрдү же эшегиңерди акырдан чечип алып, сугарганы жетелеп барбайсыңарбы?
16Ал эми он сегиз жыл бою шайтандын байлоосунда келген Ыбрайымдын мына бул кызын дем алыш күнү куткарса болбойт беле?

 

17Ыйсанын бул сөзү Ага каршы болгондордун баарын уят кылды. Турган эл Анын кылган улуу иштеринин баарына кубанып жатышты.

 

Сары кычынын даны тууралуу ибарат

 

18Ушундан соң, Ыйса мындай деди:

 

— Кудайдын Падышачылыгын эмнеге салыштырсам? Аны эмнеге окшоштурсам?
19Ал бир адамдын өз багына эккен кипкичинекей сары кычынын данына[13]окшош. Урук өнүп, чоң өсүмдүккө айланат да, бутактарына канаттуулар уя салат.

 

20— Кудайдын Падышалыгын эмнеге окшотсом? — деди Ыйса сөзүн улантып,
21— ал бир аялдын камыр ачытыш үчүн үч чара унга салган ачыткысына окшош, — деди.

 

Бейиштин эшиги тар

 

22Ошентип, Ыйса шаар-кыштактарды аралап, Иерусалимге баратты.

 

23Кимдир бирөө Андан:

 

— Таксыр, аз гана адамдар куткарылабы? — деп сурап калды.

 

Ыйса ага айтты:

 

24— Кудай Падышачылыгына тар эшиктен кирүүгө тырышкыла! Силерге айтып коёюн: көп адамдар кирсек дешет, бирок кире алышпайт.
25Эгер үй ээси ордунан туруп, эшиктерин жаап алса, сыртында каласыңар да, эшигин каккылап: «Таксыр, эшикти ачып койчу бизге» дейсиңер. Үй ээси болсо: «Мен силердин ким экениңерди, кайдан экениңерди билбейм!» дейт.
26Ошондо силер: «Сени менен бир дасторкондо даамдаш элек го, биздин көчөлөрүбүздө таалим берип жүрбөдүң беле!» дей баштайсыңар.
27Үй ээси болсо: «Силерге айтып жатам, эй, ыймансыздар, кимсиңер, кайдансыңар, мен билбейм, көзүмө көрүнбөй жоголгула!» дейт.
28Ошондо Ыбрайым, Ыскак, Жакып жана башка бардык пайгамбарлардын Кудай Падышачылыгында калганын көрөсүңөр, а силер болсо сыртка кууласыңар. Анан боздоп, тишиңерди кычыратып, ачууланасыңар.
29Чыгыш менен батыштан, түндүк менен түштүктөн келгендер Кудай Падышачылыгынан орун алышат.
30Ошондо биринчи болуп калган акыркыларды жана акыркы болуп калган биринчилерди көрөсүңөр.

 

Ай, Иерусалим, Иерусалим!

 

31Ошол убакта фарисейлерден кимдир бирөөлөр келип:

 

— Бул жерден кетип калчы, Ирод сени өлтүрөм деп жатат, — дешти.

 

Ыйса аларга айтты:

 

32— Барып, ал түлкүгө айтып койгула: «Мен бүгүн, эртең жиндерди кубалап, оорулууларды айыктырам да, үчүнчү күнү[14]ишимди аяктайм».
33А бирок кантсе да, Мен бүгүн, эртең жана бүрсүгүнү сапарымды улантам, анткени пайгамбардын Иерусалимдин сыртында өлүшү мүмкүн эмес да!
34Ай, Иерусалим, Иерусалим! Сен пайгамбарларды өлтүрүп, Кудай жиберген адамдарды таш бараңга алдың. Аттиң, балапандарын бооруна чогултуп, канатына калкалаган тоок сымал, канча ирет сенин элиңди чогултайын дедим, бирок силер каалаган жоксуңар.
35Эми мына, үйүңөр каңгырап, ээн калат. Силерге айтып коёюн: «Эгебиздин атынан Келатканга урмат!» деп айтар убак келгиче, Мени көрбөйсүңөр.

 

14

 

Мыйзам жана ырайым

 

1Ыйса дем алыш күндөрүнүн биринде фарисейлердин кайсы бир башчысынын үйүнө конокко келди. Фарисейлер Ыйсанын артынан акырын байкап турушту.
2Ошол убакта денесине сары суу толуп, шишик басып ооруган бир адам Ыйсанын алдына келди.

 

3Ошондо Ыйса фарисейлер менен мыйзамчылардан: — Дем алыш күнү дарылоого болобу? — деп сурады.

 

4Тигилер унчугушкан жок. Ыйса оорулууга колун тийгизип, айыктырды да үйүнө жиберди

 

5анан тигилерге: — Араңардан кимиңер баласы же өгүзү чуңкурга түшүп калса, ал дем алыш күнү экенине карабай дароо сууруп чыгарбайт? — деген суроо берди.

 

6Алар болсо бул суроого жооп бере алышпады.

 

Төрөпейилдик жана кичипейилдик

 

7Конокко чакырылгандар орун тандап, төргө өтүп жатышты. Муну байкаган Ыйса ибарат менен мындай деди:

 

8— Бирөө сени тойго чакырса, төргө жулунба. Коноктордун бири сенден сыйлуураак болуп калып,
9экөөңдү тең чакырган адам жаныңа келип: «Бу кишиге ордуңду бер» деп калбасын. Ошондо уят болуп, улагага өтүп барып олтурганга туура келет.
10Конокко келгениңде, төмөн жакка олтуруп жүр. Сени чакырган киши басып келип: «Досум, төргө өт» дегенде, жаныңдагылардын алдында мартабаң арта түшөт.
11Анткени ким өзүн өзү көтөрсө, кемсинтилет, ал эми ким өзүн төмөн кармаса, көтөрүлөт.

 

Сыйлыкты Кудайдан күт

 

12Ошондон кийин чакырган адамга Ыйса айтты:

 

— Түштө же кечинде тамак жасап, конок чакыра турган болсоң досторуңду, тууган-туушкандарыңды, бай кошуналарыңды чакырба. Анткени алар кайра өзүңдү чакырып, бергениңди кайтарышат.
13Ошондуктан жакыр, майып, чолок, сокурларды чакыр.
14Алар сага кайра кайтарганга эч нерсеси болбогондуктан бактылуу болосуң. Анткени кыяматта, адилеттүүлөр тирилген кезде, тиешеңди аласың.

 

Чакырылгандар жана тандалгандар

 

15Ыйса менен дасторкондун жанында жамбаштап жаткандардын бири Ага:

 

— Кудай Падышачылыгынан даам сыза турган адам таалайлуу! — деди.

 

16Ыйса ага мындай деди:

 

— Бир киши чоң той тамагын берип, көп адамдарды чакырат.
17Тамактанар маал келгенде, чакырылгандарга кулун жөнөтүп: «Келгиле, баары даяр болду» деп айттыртат.
18Ошондо баары сүйлөшүп алгандай кечирим сурай баштайт экен: «Жер сатып алдым эле, барып көрүп келбесем болбойт, мени кечирип кой», — дейт биринчиси.
19Экинчиси: «Беш жуп өгүз сатып алдым эле, ошолорду сынап көргөнү баратам, мени кечирип кой», — дейт.
20Үчүнчүсү болсо: «Мен аял алдым, ошондуктан бара албайм», — дейт.
21Кул ээсине кайра келип, баарын айтып берет. Ошондо үй ээси каарданып, кулуна: «Тез бар да, шаардын аянттары менен көчөлөрүн кыдырып, жакыр, майып, сокур, чолокторду алып кел бул жакка!» — дейт.
22Кийин кул ээсине келип: «Таксыр, буйругуңду аткардым, бирок дагы бош орундар бар!» — дейт.
23«Жолдорго чык да, чарбактарды, кашааларды аралап өтүп, адамдарды келүүгө мажбур кыл, үйүмдүн ичи толсун!» — дейт ээси.
24Силерге айтып коёюн: жанагы чакырылгандардан эч кимиси менин тамагымдан экинчи ооз тийишпейт!

 

Ким Ыйсанын шакирти боло алат?

 

25Жолдо Ыйсаны көп эл ээрчип келе жатты. Ыйса аларга кайрылып мындай деди:

 

26— Ким Мага келип, бирок ата-энесин, үй-бүлөсүн, бала-чакасын, тууган-туушкандарын, атүгүл өз өмүрүн Менден артык көрсө, ал Менин шакиртим боло албайт.
27Мени өзүнүн айкаш жыгачын көтөрбөстөн[15]ээрчиген адам да Менин шакиртим боло албайт.
28Араңардан бирөө мунара кургусу келсе, анда ал адегенде отура калып, сарптала турган чыгымды эсептебей, аягына чыгарганга каражаты бар-жогун калчабай туруп, ишке киришеби?
29Пайдубалын куярын куюп алып, калганын бүтүрө албаса, айланадагылар:
30«Бул кайран баштаарын баштап алып, аягына чыккан жок!» — деп шылдыңдашпайбы.

 

31Же бир падыша башка бир падышага каршы согушка аттана турган болсо, келе жаткан каршылашынын жыйырма миң аскерине өзүнүн он миңи менен туруштук бере алабы же жокпу — олтура калып, акылдашпайбы?
32Туруштук бере албаса, каршылашы тээ алыста экенинде эле ага элчи жиберип, жансоога сурайт.

 

33Ушул сыяктуу эле араңардан кимиңер болбосун колунда болгондун баарынан баш тартпаса, Менин шакиртим боло албайт.

 

34Туз — жакшы нерсе, бирок ал даамын жоготуп койсо, кайра калыбына келтирүүгө болобу?
35Болбойт, анткени ал кыртышка да, кыкка да жарабай калат. Ошондуктан аны ыргытып жиберишет. Уга турган кулагы барлар уксун!

 

15

 

Күнөөкөр ниетин өзгөртсө, көктөгүлөр кубанат

 

1Бир күнү көптөгөн салыкчылар менен ар кандай күнөөкөр адамдар Ыйсанын жанына Анын сөзүн укканы келишти.
2Ошон үчүн фарисейлер менен дин мугалимдери: «Ал күнөөкөрлөрдү кабыл алып, алар менен бир дасторкондон тамак жейт экен!» — дешип, нааразы болушту.
3Ыйса аларга мындай ибаратты айтып берди:

 

4— Эгер араңардагы жүз кою бар бирөөнүн бир кою жоголуп кетсе, ал токсон тогузун ээн талаага таштап, жоголуп кеткенин тапкыча кыдырып издебейби?
5Таап алган соң, кубанычы койнуна батпай, койду ийнине артып,
6үйүнө келет да, жоро-жолдошторун, коңшу-колоңун чакырып: «Жоголгон коюмду таптым, кубанчыма ортоктош болгула!» — дейт.
7Силерге айтып коёюн: ниетти өзгөртүүнүн кажети жок деп, өздөрүн такыбаа санаган токсон тогуз адамдан көрө, ниетин өзгөрткөн бир күнөөкөр үчүн көктөгүлөр көбүрөөк кубанышат.

 

8Же болбосо, он күмүш теңгеси бар аял теңгелеринин бирин жоготуп алса, шамдарын күйгүзүп, үйүн шыпырып-сыйрып, тапмайынча кылдаттык менен издебейби?
9Тапкан соң, курбу-курдаштары, коңшу-колоңдорун чакырып алып: «Жоготкон теңгемди таптым, кубанчыма ортоктош болгула!» — дейт.
10Ошондуктан силерге айтам: бир күнөөкөр ниетин өзгөртсө, Кудайдын периштелери зор кубанычка бөлөнүшөт.

 

Адашкан уул

 

11Ыйса дагы мындай деди:

 

— Бир адамдын эки уулу болуптур.
12Бир күнү кенже уулу: «Ата, менин энчимди бериңиз!» — дейт. Ошондо атасы бар дүнүйөсүн балдарына бөлүп берет.
13Көп өтпөй кенжеси өзүнө бөлүнгөн энчинин баарын алып, алыс жерге кетип калат. Ал жерден өз билгениндей жашап, колундагы дүнүйөсүн чачып жок кылат.
14Ошол кезде ал жерде катуу ачарчылык болуп, бул бала да ач-жылаңач калат.
15Анан ошол өлкөнүн бир тургунуна барып, жалчы болуп орношот. Жалдап алган киши аны талаага жиберип, чочколорун кайтартып коёт.
16Ал бала чочколор жеген кабык менен курсагын тойгузууга зар болчу экен, бирок аны да ага эч ким ыраа көрбөптүр.
17Бир күнү ал эсине келип, минтип ойлонот: «Атамдын канчалаган малайлары нанды кенен жеп жүрүшөт, а мен болсом бул жерде ачкадан куурап, өлө турган болдум.
18Кой, атама барайын да: "Ата, мен Кудайга күнөөкөр болдум, сиздин алдыңызда да айыптуумун.
19Эми мен сиздин уулуңуз деп аталууга да татыксызмын. Мени жалчыларыңыздын катарына кошуп алыңызчы", — дейин».
20Ошентип ал атасына жөнөйт. Ал үйүнө жете электе, тээ алыста келе жатканда эле атасы аны көрөт. Көргөндө ичи элжиреп, алдынан чуркап чыгып, мойнунан кучактап, бетинен өпкүлөйт.
21Уулу болсо ага айтат: «Ата, мен Кудайга күнөөкөр болдум, сиздин алдыңызда да айыптуумун. Эми мен сиздин уулуңуз аталууга да татыксызмын!»
22Бирок атасы кулдарына мындай деп буйрук берет: «Балама тезирээк эң мыкты кийим алып келип, үстүнө жапкыла, колуна мөөрлүү шакек салгыла, бутуна өтүк кийгизгиле!
23Бордолгон ноопазды жетелеп келип, сойгула! Жеп-ичип, тойлойлу!
24Себеби менин бул балам өлгөн эле — тирилди, жоголгон эле — табылды!» Анан баары тойлой башташат.

 

25Бул убакта улуу баласы талаада жүргөн. Ал талаадан кайтып келатып, үйүнө жакындаганда ыр-күү менен бийлеп-чордогондордун добушун эшитет.
26Малайлардын бирин чакырып алып: «Эмне болуп жатат?» — деп сурайт.
27«Иниңиз келди. Атаңыз аны аман-эсен көргөнү үчүн бордолгон ноопазын сойду», — деп жооп берет малай.
28Ошондо ал ачууланып, үйгө киргиси келбейт. Атасы сыртка чыгып, өтүнсө да көнбөй, ага:
29«Канча жылдан бери кызматыңызды кылып келатам. Бир да жолу сөзүңүздү эки кылбадым. Бирок сиз досторум менен отуруп, көңүл ачуум үчүн жок дегенде бир улак да берген эмес элеңиз.
30Ал эми бузулган аялдар менен бирге сиздин мүлкүңүздү жалмап салып келген мына бул балаңызга бордолгон ноопазды союп бердиңиз», — дейт. Анда атасы мындай дейт:
31«Ээ, балам, сен ар дайым жанымдасың да. Менин мал-мүлкүмдүн баары сеники.
32Бирок бүгүн кубанып, тойлош керек. Себеби сенин бул иниң өлгөн эле — тирилди, жоголгон эле — табылды».

 

16

 

Акылдуу кул

 

1Ыйса шакирттерине кайрылып мындай деген ибарат айтып берди:

 

— Бир бай болуптур. Анын үй чарбасын башкарган кызматчысы бар экен. Ага ошол кызматчысы тууралуу: «Мүлкүңдү ысырап кылып жатат!» — деген сөз жетет.
2Муну укканда, ал кызматчысын чакырып: «Эмне үчүн сен жөнүндө ушундай сөз жүрүп жатат? Кылган ишиңдин эсебин бер. Эми мындан ары бул кызматта иштей албайсың!» — дейт. Ошондо үй чарбаны башкарган кызматчы ичинен минтип ойлонот:
3«Эмне кылсам? Ээм кызматтан алып жатат. Кара жумушка жокмун, кайыр сураштан уялам.
4Аа, кызматтан кеткен соң, адамдар мени үйлөрүнө кабыл алышы үчүн эмне кылуунун амалын таптым».
5Анан ээсине карыз болгондорду бир-бирден чакыра баштайт. Биринчисинен сурайт: «Ээме канча карызсың?»
6— «Жүз бочке май карызмын». «Тил катыңды ал да, тез отура калып, элүү деп жаз».
7Андан кийин экинчисинен сурайт: «А сен канча карызсың?» — «Жүз кап буудай». «Тил катыңды ал да, сексен деп жаз».
8Ээси кара ниет кызматчысын акыл таап кеткени үчүн мактады. Чынында эле бул дүйнөнүн адамдары өзүнө окшогондордун арасында жарыктын адамдарынан[16]көрө тапкычыраак.
9Мен да силерге айтам: бул бейоопа дүйнөнүн байлыгын пайдаланып, дос күткүлө. Ошентип, бул байлыгың өтүп кеткенде, алар силерди бейиштен кучак жайып тосуп алышсын.

 

10Кичине иште ишенимдүү болгон киши, чоң иште да ишенимдүү болот. Кичине иште ишенимдүү болбогон киши, чоң иште да ишенимдүү боло албайт.
11Андыктан бул бейоопа дүйнөнүн байлыгында ишенимдүү болбосоңор, чыныгы байлыкты силерге ким ишенип тапшырат?
12Эгерде силер башка бирөөгө караштуу байлыкта ишенимдүү болбосоңор, өзүңөрдүкүн силерге ким берет?
13Эч бир кул эки кожоюнга бирдей кызмат кыла албайт: же бирин сыйлайт да, экинчисин жек көрөт, же бирине берилип, экинчисине көңүл кош мамиле кылат. Ошол сыяктуу, Кудай менен акчага бирдей кызмат кыла албайсыңар!

 

Тоорат мыйзамы жана Кудай Падышачылыгы

 

14Мунун баарын угуп турушкан дүнүйөкор фарисейлер Аны шылдыңдап күлүштү.

 

15Ыйса аларга айтты: — Силер өзүңөрдү адамдардын алдында такыбаа көрсөткүңөр келет, бирок Кудай силердин ниетиңерди билет. Себеп дегенде адамдар жогору баалаган нерсе, Кудай алдында жийиркеничтүү.
16Тоорат мыйзамы менен пайгамбарлардын доору Жакыяга чейин созулду, андан бери Кудай Падышачылыгы жар салынып жатат жана баары ага өз күчү менен кирүүгө аракеттенип жатышат.
17Бирок Тоораттын бир чекити жоголгуча, асман менен жердин жок болуп кетиши оңой.

 

18Аялын коё берип, башкага үйлөнгөн адам өзү ойноштук кылган болот. Ошондой эле күйөөдөн чыккан аялга үйлөнүү да ойноштук кылганга жатат.

 

Тиги дүйнөдөгү бай менен кедей

 

19Бир бай киши болуптур. Ал кымбат чапан менен шайы көйнөк кийип, күндө шапар тээп жыргачу экен.
20-21Ошондой эле Лазар аттуу бир кедей болуптур. Бүткөн боюн жара баскан ал бай жеген тамактын калдыктарына зар болуп, анын дарбазасынын жанында жатканда, иттер келип жараларын жалашчу экен.
22Бир күнү бул кедей каза болуп, периштелер аны Ыбрайым жаткан жайга алып барып коюшат. Бай да өлүп, көргө коюлат.
23Тозокто кыйналып жатып, бай көзүн ачып карап, Ыбрайымдын жанындагы Лазарды көрөт.
24Ошондо мындай деп жалынып жиберет: «Ыбрайым ата, мени аяп, Лазарды жиберип коюңузчу, колунун учун сууга малып, тилиме тамызып койсун, мына бул от-жалындан катуу кыйналып жатам».
25Бирок Ыбрайым мындай дейт: «Эй, балам, тирүүңдө кандай жашаганыңды эстечи: сен жыргадың, ал эми Лазар болсо куурады. Бирок азыр ал бул жерден сооронуч тапты, а сен болсо кыйналып жатасың.
26Анын үстүнө бул жактан силер жакка, силер жактан биз жакка өткүсү келгендер өтө албас үчүн ортобузга түпсүз туңгуюк орнотулган».
27«Ата, андай болсо аны менин атамдын үйүнө жиберип коюңузчу,
28беш бир тууганым бар эле, ошолор да бул азаптуу жайга келбес үчүн жакшылап эскертип, күбө болуп берсин», — деп суранат бай.
29Ыбрайым болсо мындай дейт: «Аларда Муса менен башка пайгамбарлар бар эмеспи, ошолорду билишсин».
30«Жок, Ыбрайым ата, — дейт бай, — эгер өлгөндөрдөн бирөө аларга барса, алар ниеттерин өзгөртүшөт».
31Ошондо Ыбрайым айтат: «Муса менен пайгамбарларга кулак салбаган алар тирилип барган адамга да ишенишпейт».

 

17

 

Азгырыктар

 

1Ыйса шакирттерине дагы мындай деди:

 

— Күнөөгө батырган азгырыктар сөзсүз келет, бирок ким аркылуу келсе, ошонун шору куруйт.
2Мына бул кичинекейлердин бирин азгырып, күнөөгө батыргандан көрө, ал үчүн мойнуна тегирмендин ташы байланып, деңизге ыргытылганы оң болмок.
3Ошондуктан өзүңөргө этият болгула. Эгер боордошуң сага жамандык кылса, зекип кой. Эгер күнөөсүн мойнуна алып, кечирим сураса, кечир.
4Эгер ал бир күндө жети ирет[17]сага жамандык кылып, кайра жети ирет күнөөсүн мойнуна алып, кечирим сураса, кечир.

 

Ишеним жөнүндө

 

5Элчилери Ыйсага:

 

— Ишенимибизди арттырчы! — дешти.

 

6Эгебиз аларга мындай жооп берди:

 

— Эгер сары кычынын данындай ишенимиңер бар болсо, мына бул турган тыт дарагына: «Тамырың менен жулун да, деңизге олтургузул!» десеңер, тилиңерди алат эле.

 

Кудайга кызмат кылуу жөнүндө

 

7Ыйса дагы мындай деди:

 

— Араңардан бирөөнүн жер айдаган же кой кайтарган кулу болсун дейли. Кул талаадан келгенде, ага: «Тез келип, дасторконго өт!» дейби?
8Тескерисинче: «Мага тамак бер! Тамактанып бүткөнүмчө, мени тейлегин, андан кийин өзүң тамактанарсың!» дебейби?
9Ал буйругун аткарганы үчүн кулуна алкыш айтмак беле?
10Ошол сыяктуу, силерге берилген буйруктардын баарын аткарган соң: «Биз эч нерсеге арзыбаган кулдарбыз. Милдетибизди гана аткардык», — дегиле.

 

Пес оорусунан айыккан он киши

 

11Ыйса Самария менен Галилея аймактарын аралап өтүп, Иерусалимге жол тартты.
12Ал бир айылга жакындаганда, пес менен ооруган он адамга туш болду. Алар оолак туруп алышып:

 

13— Эй, устат! Ыйса, бизге ырайым эт! — деп кыйкырышты.

 

14Ыйса аларды көрүп:

 

— Баргыла, денеңерди динкызматчыларга көрсөткүлө! — деди.

 

Алар жолдо баратышканда, денелери пестен айыгып калды.
15Бирөөсү айыкканын көрүп, Кудайды кыйкыра даңктап, кайтып келди да,
16Ыйсанын бутуна жыгылып, алкышын жаадырды. Бул киши самариялык болчу.

 

17Ошондо Ыйса: — Айыккандар он киши эмес беле? Калган тогузу кайда?
18Мынабу башка уруулуктан башкалары Кудайга мактоо айтыш үчүн келишкен жокпу? — деди.

 

19Анан айыккан адамга кайрылып:

 

— Тур, бара бер, сени ишенимиң айыктырды, — деди.

 

Ыйсанын экинчи жолку келиши жөнүндө

 

20Фарисейлер Кудай Падышачылыгынын качан келишин сураганда, Ыйса мындай деп жооп берди:
21Кудай Падышачылыгы көзгө көрүнүп келбейт. «Бул жерде» же «тигил жерде» деп да айтууга болбойт. Мынакей, Кудай Падышачылыгы силердин эле араңарда.

 

22Ыйса шакирттерине карап, мындай деди:

 

— Адам Уулу менен өткөргөн күндөрдүн бирин көрсөк деп эңсеген кез келет, бирок көрө албайсыңар.
23Ошондо силерге: «Машаяк тигил жакта» же «бул жакта» дешет. Бирок аларга барбагыла да, ээрчибегиле.
24Анткени Адам Уулу Өзүнүн келер күнүндө асмандын бир четинен экинчи четине чейин жарык кылган чагылгандай баарына айкын көрүнөт.
25Бирок адегенде Ал көп азап чегип, бул уруу тарабынан четке кагылышы керек.
26Нухтун убагында заман кандай болсо, Адам Уулунун кайра келер алдында да ошондой болот.
27Топон суунун алдында да Нух кемеге кирген күнгө чейин адамдар жешти, ичишти, үйлөнүштү, күйөөгө чыгышты, күндөлүк турмуш менен алек болушту. Бирок топон суу келип, баарын басып калды.
28Лут жашаган убакта да ушундай болгон: баары жешкен, ичишкен, соода-сатык жүргүзүшкөн, эгин эгишкен, үй салышкан.
29Бирок Лут Содом шаарынан чыккан күнү асмандан от аралаш күкүрт жаап, баарын кыйратты.
30Адам Уулу келген күнү да так ошондой болот.
31Ошол күнү ким үйдүн төбөсүндө жүрсө, үй ичинде калган буюмдарымды алып чыгам дебесин, ким талаада жүрсө, артына кайтпасын.
32Луттун аялын эстегиле!
33Жанын сактоого аракеттенген адам, жанынан айрылат, ким жанын Кудай үчүн аябаса, аны сактап калат.
34Силерге айтып коёюн: ошол түнү бир үйдө жаткан эки адамдын бири алынат, экинчиси калтырылат.
35Жаргылчак тартып олтурушкан эки аялдын бири алынат, экинчиси калтырылат.[18]

 

37Ошондо шакирттери Ыйсадан:

 

— Эгебиз, бул кай жерде болот? — деп сурашты.

 

— Тарп кай жерде болсо, жорулар да ошол жерге жыйылары баарына белгилүү эмеспи, — деп жооп берди Ыйса.

 

18

 

Кудайдан сураган алат

 

1Ыйса шакирттерине дайыма сыйынып, кайгыга чөкпөө керектигин насааттап, мындай ибаратты айтты:

 

2— Бир шаарда Кудайдан да коркпогон, адамдардан да уялбаган казы болуптур.
3Ошол эле шаарда дагы бир жесир аял турчу экен. Ошол аял казыга улам-улам келип: «Доочумдан мени коргой көрүңүз!» — деп суранат.
4Бирок көпкө чейин казы аны коргогусу келбеди. Акырында ал ичинен: «Мен Кудайдан да коркпойм, адамдардан да уялбайм.
5Бирок мына бул жесир мага тынчтык бербей жатканы үчүн коргоп коёюн, антпесем кайта-кайта келе берип, тажатат», — дейт.
6Ыймансыз казынын айтканын көрдүңөрбү, — деди Эгебиз сөзүн аяктап жатып.
7— Ал эми Кудай Өзүнө күнү-түнү жалбарып турган, Ал Өзү тандап алган пенделерин коргобой, анан зарыктырмак беле?
8Силерге айтып коёюн: Кудай аларга коргоону маалкатпай жиберет. Бирок Адам Уулу келгенде жер бетинен ишенимди табар бекен?

 

Өзүн көтөргөн басынтылат, төмөн кармаган көтөрүлөт

 

9Өздөрүн такыбаа санашып, өзгөлөрдү өйдөдөн карашкан кээ бирөөлөргө Ыйса мындай ибаратты айтты:

 

10— Эки адам сыйынуу үчүн ийбадатканага барышыптыр: бири фарисей, экинчиси салыкчы экен.
11Фарисей туруп алып, мындай деп сыйынат: «О, Кудай! Мен башкалардай талап-тоногуч, адамдарды какшатып жабыр тарттыргыч, нике бузгуч же мынабу турган салыкчы сыяктуу болбогонума шүкүр!
12Бир жумада эки жолу орозо кармайм, бардык кирешемдин ондон бирин сага берем».
13Арт жагында турган салыкчы болсо башын көтөргөнгө да батына албай, капаланып, көкүрөгүн койгулап:[19]«Оо, Кудай, мендей күнөөкөргө ырайым кыла көр!» — деп сыйынат.
14Силерге айтып коёюн: фарисейден көрө, бул киши үйүнө акталып кайтат. Анткени өзүн көтөргөн ким болбосун басынтылат, ал эми өзүн төмөн кармаган ар ким көтөрүлөт.

 

Кудай Падышачылыгын наристедей кабыл алуу керек

 

15Колун коюп, батасын берсин деп, Ыйсанын алдына балдарды да алып келишти. Шакирттери муну көрүп, алып келгендерди жемелеп, уруша башташты.

 

16Бирок Ыйса балдарды жанына чакыртып, шакирттерге айтты: — Балдар Мага келе берсин, алардын жолун тоспогула! Себеби Кудай Падышачылыгы ошондойлордуку.
17Силерге бир чындыкты айтып коёюн: Кудай Падышачылыгын баладай кабыл албаган адам ага эч качан кире албайт, — деди.

 

Бай адам

 

18Башчылардын бири Ыйсадан:

 

— О, жакшы устат! Түбөлүк өмүргө ээ болуу үчүн эмне кылышым керек? — деп сурады.

 

19Ыйса ага минтип жооп берди:

 

— Эмне үчүн Мени жакшы деп жатасың? Бир Кудайдан башка эч ким жакшы эмес.
20«Ойноштук кылба, киши өлтүрбө, уурдаба, жалган күбө болбо, ата-энеңди сыйла»деген осуяттарды билесиң да.

 

21— Булардын баарын жаштайымдан сактап келатам, — деди башчы.

 

22Ыйса муну укканда:

 

— Сага дагы бир нерсе жетпейт: бар да, колуңдагы дүнүйөңдүн баарын сатып, түшкөн акчаны бей-бечараларга таратып бер, ошондо байлыгың көктө болот. Анан кел да, Мени ээрчи, — деди.

 

23Ал муну укканда, катуу кайгырды. Анткени ал абдан бай эле.

 

24Ыйса анын терең кайгырганын көрүп: — Байлардын Кудай Падышачылыгына кириши кандай кыйын!
25Байдын Кудай Падышачылыгына кирүүсүнөн көрө, төөнүн ийне көзүнөн өтүшү оңой, — деди.

 

26Муну уккандар:

 

— Анда түбөлүк өмүргө ким ээ боло алат? — дешти.

 

27Ыйса:

 

— Адамдын колунан келбеген менен, Кудайдын колунан келет, — деди.

 

28Петир болсо:

 

— Мына, биз баарын таштап салып, сени ээрчип жүрөбүз, — деди.

 

29Ыйса шакирттерине:

 

— Силерге бир чындыкты айтып коёюн: Кудай Падышачылыгы деп, үйүн, аялын, туугандарын, ата-энесин, балдарын таштап чыккан адам
30бул дүйнөдө андан да көп эсе жакшылык таап, акыретте болсо түбөлүк өмүргө ээ болот, — деди.

 

Ыйсанын Өз өлүмү тууралуу үчүнчү ирет айтышы

 

31Ыйса он эки шакиртин жанына чакырып алып, аларга:

 

— Биз азыр Иерусалимди көздөй баратабыз. Ошол жерде Адам Уулу тууралуу жазылган бардык пайгамбарчылык сөздөр ишке ашат.
32Аны башка улуттагылардын колуна тапшырышат. Алар Аны кордоп, шылдыңдашат, бетине түкүрүп,
33сабашат, аягында өлтүрүшөт. Бирок Ал үчүнчү күнү кайра тирилет, — деди.

 

34Бирок шакирттери Ыйсанын айтканынан эч нерсе түшүнүшпөдү. Бул сөздөр алар үчүн купуя сыр эле, ошондуктан айтылган сөзгө маани беришкен жок.

 

Сокурдун айыгышы

 

35Ыйса Иерихон шаарына жакындап калганда, жолдун четинде бир сокур кайыр тилеп олтурган эле.

 

36Алдынан топураган эл өтүп бара жатканын угуп: — Эмне болуп кетти? — деп сурады.

 

37— Назареттик Ыйса өтүп баратат! — дешти Ага.

 

38Ошондо сокур:

 

— Оо, Дөөттүн Уулу, мага ырайым кыла көр! — деп кыйкырып жиберди.

 

39Алдыда келе жаткандар болсо:

 

— Унчукпа! — деп тыюу салышты.

 

Бирок ал:

 

— Оо, Дөөттүн Уулу, мага ырайым кыла көр! — деп, мурдагыдан да катуу кыйкырды.

 

40Ошондо Ыйса токтоп, сокурду жанына алып келүүнү буюрду. Сокур маңдайына келгенде, Ыйса андан:

 

41— Сага эмне кылышымды каалайсың? — деп сурады.

 

Ал:

 

— Таксыр, көзүм көрүп калса экен! — деди.

 

42Ыйса ага:

 

— Көзүң көрсүн, ишенимиң сени айыктырды, — деди.

 

43Ошол замат сокурдун көзү көрүп калды. Ал Кудайга алкышын жаадырып, Ыйсанын артынан ээрчиди. Муну көргөн элдин баары Кудайды даңкташты.

 

19

 

Закайдын Кудай жолуна түшүшү

 

1Ыйса Иерихон шаарын аралап өтүп баратты.
2Ошол жерде Закай аттуу киши бар эле. Ал салыкчылардын чоңу болуп, абдан бай болчу.
3Ал Ыйсаны көрүүгө, ким экенин билүүгө куштар эле. Бирок боюнун кыскалыгынан, анын үстүнө элдин көптүгүнөн улам көрө албады.
4Ыйсаны көрүү үчүн алдыга жүгүрүп барып, бир тыт дарагына чыкты, себеби Ыйса ошол жол менен өтүшү керек эле.

 

5Ыйса ошол тушка келгенде, жогору жакты карап: — Закай, тезирээк ылдый түш! Мен бүгүн сенин үйүңө конушум керек, — деди.

 

6Закай дароо төмөн түшүп, Ыйсаны кубаныч менен тосуп алып, конок кылды.

 

7Муну көргөндөрдүн баары нааразы болушуп, өз ара күңкүлдөштү: — Ал күнөөкөрдүн үйүнө конокко барган эмнеси?!

 

8Закай болсо ордунан туруп:

 

— Таксыр, мүлкүмдүн теңин кедей-кембагалдарга берем. Эгер бирөөнү алдап, акысын жеген болсом, аны төрт эселеп кайтарып берем, — деди.

 

9Ошондо Ыйса:

 

— Бүгүн бул үйгө куткарылуу келди! Анткени бул киши да Ыбрайым атанын чыныгы урпагынан экен.
10Адам Уулу жоголгонду издеп таап, куткаруу үчүн келди, — деди.

 

Он дилде жөнүндө ибарат

 

11Ыйса Иерусалимге жакындап калгандыктан, Аны угуп турган калайык Кудай Падышачылыгы келет деп ойлошчу.

 

12Ыйса аларга мындай ибарат айтты: — Бир ак сөөк адам хандыкка шайланып келиш үчүн алыс өлкөгө жөнөйт.
13Кетерде өзүнүн он кулун чакырып алып, ар бирине бирден алтын дилде[20]берип: «Мен кайтып келгиче, бул акчаны иштетип тургула!» — дейт.
14Бирок эли аны жек көрчү экен. Ошондуктан анын аркасынан элчи жөнөтүшүп: «Анын бизге хан болушун каалабайбыз», — деп айттырышат.
15Бир күнү ошол киши хан шайланып, кайра кайтып келет. Берген акчаларынан кимиси кандай пайда өндүргөнүн билиш үчүн кулдарын жанына чакыртат.
16Биринчиси келип: «Таксыр, сиздин акчаңыздан он дилде пайда түшүрдүм», — дейт.
17Хан ага: «Азаматсың, ак ниет, ишенимдүү кулум! Кичине иште ишенимдүү болдуң, эми он шаардын акими бол», — дейт.
18Экинчиси келип: «Таксыр, сиздин акчаңыздан беш дилде пайда түшүрдүм», — дейт.
19Хан ага: «Сен да беш шаарга аким бол», — дейт.
20Үчүнчү кул келип: «Таксыр, мына дилдеңиз, мен аны түйүнчөккө түйүп сактадым.
21Мен сизден корктум, анткени сиз койбогон жерден алган, экпеген жерден оргон катаал адамсыз», — дейт.
22Хан ага: «Эй, ыймансыз кул, сени өз оозуңдан чыккан сөзүң менен жазалайм! Менин койбогон жерден алып, экпеген жерден оргон катаал адам экенимди билчү белең?
23Анда эмне үчүн дилдемди акча иштеткендерге берип койбодуң? Келгенимде, кирешеси менен албайт белем», — дейт.
24Андан соң, жанындагыларга айтат: «Мындан дилдени алып, он дилдеси барга бергиле!»
25«Таксыр, анын он дилдеси бар го», — дешти алар.
26Анда хан: «Силерге айтып коёюн: кимде бар болсо, ага дагы берилет, ал эми кимде жок болсо, колундагысы да тартылып алынат.
27Мени өздөрүнө хан кылууну каалабаган душмандарымды ушул жерге алып келип, менин көзүмчө башын алгыла!» — дейт.

 

Ыйсанын Иерусалимге кириши

 

28Ыйса сөзүн бүтүп, Иерусалим тарапка жолун улантты.

 

29Зайтун тоосунун жанындагы Бейтфаге менен Бейтани айылдарына жакындаганда, Ыйса эки шакиртин жөнөтүп жатып, аларга мындай деди:

 

30— Мына бу маңдайдагы айылга баргыла. Ага кирериңер менен эч ким мине элек такай байланып турганын көрөсүңөр. Аны чечип алып, жетелеп келгиле.
31Эгер бирөө: «Муну эмне чечип жатасыңар?» десе, «Эгебизге керек болуп жатат», — деп жооп бергиле.

 

32Шакирттер барып, Ыйсанын айтканын табышты.
33Алар такайды чечип жатканда, анын ээлери: «Эшекти эмне чечип жатасыңар?» — дешти.
34Шакирттер: «Эгебизге керек болуп жатат», — деп жооп беришти.
35Алар такайды Ыйсага жетелеп келишти да, чапандарын чечип, ага жаап, Ыйсаны мингизишти.
36Ыйса аны минип баратканда, урмат-сый көрсөтүшүп, жолуна чапандарын төшөштү.
37Зайтун тоосунан төмөн түшө турган жолго жеткенде, шакирттеринин баары мурда жасаган кудуреттүү кереметтер үчүн Кудайды кубана даңктай башташты:

 

38— Эгебиздин атынан келаткан Падышаны Кудай жалгасын!Көктө бейкуттук болсун, Кудайга урмат болсун!

 

39Ошондо эл арасындагы кээ бир фарисейлер Ыйсага:

 

— Устат, шакирттериңди тыйгын! — дешти.

 

40Бирок Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Силерге айтып коёюн: эгер алар унчукпай калышса, анда таштар кыйкырып жиберишет.

 

Ай, Иерусалим, Иерусалим

 

41Ыйса шаарга жакындап калганда, аны карап туруп, ыйлап жиберди да мындай деди:

 

42— Ушул күнү тынчтык үчүн эмне керек экенин, жок дегенде, сен билсеңчи. Бирок ал азыр сенин көзүңдөн жашыруун.
43Башыңа каран күн түшүп, касташкандарың айланаңды казып, туш тарабыңдан кысымга алышат.
44Таш-талканыңды чыгарып, койнуңдагы балдарыңды кырышат. Кудайдын сага келген саатын билбей калганың үчүн сени жер менен жексен кылышат.

 

Ийбадатканадагы соодагерлерди кубалап чыгуу

 

45Ошондон кийин Ыйса Иерусалимдеги ийбадаткананын короосуна кирип, андагы соодагерлерди кууп чыга баштады.

 

46Аларга: — Ыйык Жазууда «Менин үйүм сыйына турган үй болсун»деп жазылган. А силер аны каракчылардын үңкүрүнө айлантып жибериптирсиңер!— деди.

 

47Ыйса ар күнү ийбадаткананын короосунда таалим берип жүрдү. Ал эми эл башчылары, жогорку динкызматчылар жана дин мугалимдери Анын көзүн тазалоо амалын издей башташты,
48бирок бул максаттарын ишке ашыра турган жолду таба алышпады. Себеби жамы журт Ыйсанын маңдайынан кетпей, сөзүн угушар эле.

 

20

 

Ыйсанын укугу тууралуу суроо

 

1Ыйса ийбадаткананын короосунда таалим берип, Жакшы Кабарды жарыялап жүргөн ошол күндөрдүн биринде жогорку динкызматчылар жана дин мугалимдери эл башчылары менен бирге келишип,

 

2Ага суроо беришти: — Бизге айтчы, сен буларды кайсы бийлигиң менен жасап жатасың? Мындай бийликти сага ким берди? — дешти.

 

3Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Мен да сиздерге бир суроо берейин, жооп берсеңиздер:
4Жакыя чөмүлдүрүү расмисин өткөрүү бийлигин кимден алды эле? Кудайданбы же адамдарданбы?

 

5Ошондо тигилер өз ара мындай деп акылдаша кетишти:

 

— Эгер Кудайдан десек, анда «эмнеге ага ишенбедиңиздер?» дейт.
6Адамдардан десек, элдин баары бизди ташбараңга алат, анткени алар Жакыяны пайгамбар деп эсептешет.

 

7Анан Ыйсага:

 

— Кимден экенин билбейбиз, — деп жооп беришти.

 

8Ыйса да аларга:

 

— Анда Мен да силерге кайсы бийлик менен жасап жатканымды айтпайм, — деди.

 

Жүзүмзардагы ижарачылар тууралуу ибарат

 

9Анан Ыйса элге кайрылып, мындай ибаратты айтты:

 

— Бир киши болуптур. Ал жүзүм тигип, аны багбандарга ижарага берип, өзү узак убакка бир жакка кетет.
10Жүзүм тере турган маал келгенде, жемишинен берсин деп ижарачыларга бир кулун жөнөтөт. Бирок ижарачылар аны сабап, куру кол кайтарып жиберишет.
11Ошондо жүзүмзардын ээси дагы бир кулун жиберет. Алар аны да сабап, кордоп, куру кол жиберишет.
12Үчүнчүсүн жибергенде, аны да жарадар кылып, тышка ыргытып салышат.
13Ошондо жүзүмзардын ээси: «Эми эмне кылсам? Жанымдай көргөн уулумду жиберейин. Балким, андан ийменишээр», — дейт.
14Ижарачылар болсо уулун көргөндө, өз ара акылдашып: «Бул мураскор, жүргүлө, өлтүрөлү, ошондо мурасы бизге калат», — дешет да,
15аны жүзүмдүн сыртына алып чыгып, өлтүрүп салышат. Эми жүзүмдүн ээси эмне кылат?

 

16Келип, ижарачыларды өлтүрүп, жүзүмдү башкаларга берет. Муну угуп турган эл:

 

— Анын бетин ары кылсын! — деп жиберишти.

 

17Ыйса аларга карап:

 

— Ыйык Жазуулардагы:

 

 

«Куруучулар жаратпай,

 

Таштап салган таш эле,

 

Пайдубалдын негизи

 

Болуп калды ал эми»

 

 

деген сөз эмнени билдирет?
18Ким бул ташка куласа, талкаланат, ал эми бул таш кимдин үстүнө түшсө, анын таш-талканы чыгат, — деди.

 

Салык төлөө маселеси

 

19Жогорку динкызматчылар менен дин мугалимдери бул ибараттын ал тууралуу айтылганын түшүнүштү да, ошол эле замат кармамак болуп, бирок элден коркушту.
20Сөзүнөн кыйкым таап, римдик губернатордун колуна тапшырып, соттотуу үчүн алар Ыйсаны аңдытып, такыбаа болумуш болуп, анткорлонушкан тыңчыларын жиберишти.

 

21Тыңчылар Ыйсага мындай суроо узатышты: — Устат, сиздин ак сүйлөп, туура таалим берериңизди билебиз. Эч кимдин жүзүнө карабай, адамдарга Кудайдын акыйкат жолун окутасыз.
22Айтыңызчы: Рим падышасына салык төлөгөн болобу же болбойбу?

 

23Алардын арам оюн байкаган Ыйса:

 

24— Мага бир күмүш теңгени көрсөткүлөчү. Анын бетиндеги сүрөт менен жазуу кимдики экен? — деди.

 

— Падышаныкы, — дешти алар.

 

25Ыйса:

 

— Анда падышаныкын падышага, Кудайдыкын Кудайга бергиле! — деди.

 

26Ошентип алар Аны эл алдында сөзүнөн кармай албай, Анын жообуна таң калышып, унчуга албай калышты.

 

Өлгөндөрдүн кайра тирилүүсү жөнүндө суроо

 

27Ошондо өлгөндөр кайра тирилбейт деп ишенишкен садукей тобундагы адамдар келип, Ыйсага суроо беришти:

 

28— Устат! Муса: «Эгер бирөө дүйнөдөн тукумсуз өтүп кетсе, анын аялын иниси алып, агасынын тукумун уласын»,— деп жазып кеткен.
29Жети бир тууган бар эле. Эң улуусу аял алып, бала көрбөй өлдү.
30Аялын экинчи иниси алып, ал да баласыз өтүп кетти.
31Анан үчүнчүсү да ошондой болду. Ошентип жетинчисине чейин, баары ушундай каза болушту.
32Эң аягында аял да көз жумду.
33Эми, кыяматта кайра тирилишкенде, аял кимисиники болот? Анткени баары тең ага үйлөнүп чыгышпадыбы.

 

34Ыйса аларга мындай жооп берди:

 

— Бул дүйнөдөгүлөр аял алышып, күйөөгө тийишет.
35Ал эми бейишке татыгандар кайра тирилгенде, о дүйнөдөн аял да алышпайт, күйөөгө да чыгышпайт.
36Алар периштелер сыяктуу эч качан өлбөйт, анткени кайра тирилтүүчү Кудайдын балдары болуп калышат.
37Ал эми өлгөндөрдүн кайра тирилерин Муса өзү да күйүп турган бадал жөнүндөгү аңгемеде билдирген. Ал Эгебизди Ыбрайымдын Кудайы, Ыскактын Кудайы жана Жакыптын Кудайыдеген.
38Демек, Кудай — өлгөндөрдүн эмес, тирүүлөрдүн Кудайы. Анткени Анын алдында баары тең тирүү да!

 

39Ошондо дин мугалимдери:

 

— Устат, сиз абдан жакшы жооп бердиңиз! — дешти.

 

40Мындан соң, эч ким батынып, Ага суроо бере албады.

 

Машаяк тууралуу суроо

 

41Ыйса аларга мындай деди:

 

— Эл эмне үчүн Машаякты Дөөттүн тукуму дешет?

 

 

42Дөөт Забур китебинде: «Жараткан Эге Эгеме деди мындай:

 

43Кастарыңды бут алдыңа жыкканымча,

 

Олтура тур, сыйлуу жер — оң жагымда»— деген.

 

 

44Демек, Дөөт өзү Машаякты Эгем деп жатса, кандайча Ал кайра Дөөттүн тукуму болот?

 

Эки жүздүү динчилдерден сактангыла

 

45Элдин баары Ыйсаны угуп турганда, Ал шакирттерине кайрылып мындай деди:

 

46— Узун чапан кийип алып жайкала басканды, базарларда элдин эпилдеп саламдашып турганын, синагогаларда алдыңкы орундарда, аш-тойлордо төрдө олтурганды жакшы көргөн дин мугалимдеринен сак болгула!
47Жесирлердин үй-жайын тартып алып, атайын элге көрүнүш үчүн узакка сыйынган ошолор. Алардын жазасы өтө оор болот.

 

21

 

Жесир аялдын зекети

 

1Айлананы карап, Ыйса ийбадаткананын зекет сала турган үкөгүнө акчаларын салып жаткан байларды көрдү.
2Ошондой эле колунда жок бир жесир аялдын да эки тыйын салып жатканын көрдү.

 

3Ошондо Ыйса айтты: — Силерге бир чындыкты айтып коёюн: мына бул колунда жок жесир аял баарынан көп салды!
4Анткени баары өздөрүнөн артканын зекетке беришсе, бул аял өзү бечара болуп туруп, колунда болгонун бүт салып берди, — деди.

 

Акыр заман качан болот?